خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل درآمدی بر تعامل ادبیات داستانی و سیاست

مقوله سیاست از مهمترین عناصر مؤثر بر ابعاد گوناگون جوامع بشری است و در این میان ادبیات داستانی به عنوان بخشی برجسته از حوزه ی فرهنگ تحت تأثیر سیاست و در تعامل با آن دچار تحولاّت و دگرگونی های قابل توجهی شده است. این نوشتار تلاش می کند تا با ارائه ی یک تقسیم بندی سه گانه، از نحوه ی ارتباط میان ادبیات داستانی و مقوله ی سیاست به گوشه هایی از تعاملات این دو حوزه اشاره ای داشته باشد.

ادبیات به عنوان یکی از حوزه های زندگی انسان و همانند سایر حوزه های دیگر بر کنار از تأثیرات سیاست نبوده و نیست. سیاست به عنوان امری فراگیر تمامی عرصه ی جامعه را دربر دارد و باید تأثیرپذیری پدیده های اجتماعی از مقوله ی قدرت را به عنوان یک اصل بدیهی پذیرفت. در این میان حیطه ی هنر و خصوصا ادبیات داستانی به واسطه ی دلایلی چند و از جمله لطافت و دقّت و اهتمام هنرمند نسبت به جامعه و محیط اطراف، تأثیرات قابل توجهی از سیاست پذیرفته است. این نوشتار قصد بررسی تمامی تأثیرات مقوله ی قدرت و سیاست بر ساحت هنر را ندارد و تنها به بررسی مواردی از تأثیر سیاست بر ادبیات داستانی و تعامل میان این دو پدیده می پردازد. ادبیات داستانی از قدیمی ترین هنرهای بشری است و قدمت آن شاید به قدرت زبان و کلام باشد هرچند داستان نویسی به شکل جدید آن و به عنوان زیرمجموعه ای از هنرهای هفت گانه از جمله دست آوردهای تمدّن بعد از رنسانس مغرب زمین به شمار می آید و عمده ی آثار مهم داستانی نیز به قلم نویسندگان غربی به نگارش درآمده اند اما نباید از پیشینه ی این هنر که در تمام اقوام بشری به صورت افسانه و حکایت و مانند آن جاری و ساری بوده غافل شد. در بررسی ادبیات سیاسی می توان به این تقسیم بندی کلی دست یافت:

۱ داستان هایی که با هدفی سیاسی نوشته شده اند و در واقع داستان به عنوان ابزاری در خدمت اهداف سیاسی نویسنده درآمده است.

۲ داستان هایی که سیاست به عنوان موضوع آنها واقع شده و ممکن است هیچ هدفی سیاسی را تعقیب نکند.

۳ داستان هایی که فارغ از مقولات و اهداف سیاسی نگاشته شده اند امّا در خلال آنها به برخی مسائل و یا اهداف سیاسی اشاره رفته است. در توضیح قسمت سوم می توان چنین گفت که داستان نویس به عنوان آینه ای است که به صورتی ناخودآگاه منعکس کننده ی محیط اطراف خود است و هر قدر که موضوع داستان خصوصی و یا انتزاعی و یا برکنار از اجتماع باشد، می توان رگه هایی از این بازتاب محیط و جامعه را در داستان او یافت. جالب اینجاست که در برخی اوقات داستان هایی این چنین از آنجا که ذهن نویسنده در انتقال محورها، مصادیق و موضوعات سیاسی دخل و تصرفی انجام نداده است، در مقایسه با داستان هایی با موضوعات و یا اهداف سیاسی، تصویر کامل تری از اوضاع جامعه و روابط قدرت درون آن را در اختیار خواننده قرار می دهد. داستان های نوع اول بیشتر از زاویه دید سیاستمدارانه به رشته تحریر درآمده اند تا ادیبانه و هرچند که در میان گروه اول، آثار ارزشمندی به چشم می خورد اما بار ایدئولوژیک این گونه داستان ها بیشتر است تا ارزش ناب هنری آنها (البته این امر فی حدذاته نقطه ضعف این دسته از داستانها محسوی نمی شود، چرا که تبلیغ یک عقیده ی سیاسی یا دفاع از آن در قالب هنر داستان نویسی، اگر به صورت ماهرانه ای انجام شود خود نوعی هنر محسوب می شود.)

بسیاری از آثاری که طی جنگ سرد و خصوصا در دو سوی درگیر در این مبارزه ی ایدئولوژیک نگارش یافته اند واجد این خصیصه اند آثاری مانند؛ قلعه ی حیوانات و ۱۹۸۴ (آثار جورج اورول نویسنده انگلیسی) و یا مادر (اثر ماکسیم گورکی نویسنده ی روس) که هرچند در سال های قبل از جنگ سرد نوشته شده اما به عنوان یک اثر تبلیغی مارکسیستی شدیدا مورد استفاده مبلغان ایدئولوژی مارکسبسم و کمونیسم قرار گرفته است از نمونه های ایرانی این دسته