خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل معرفی کتاب ؛ علم و عقل از دیدگاه مکتب تفکیک

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل معرفی کتاب ؛ علم و عقل از دیدگاه مکتب تفکیک :

کتاب علم و عقل از دیدگاه مکتب تفکیک، نوشته ی آقای سیدعباس مرتضوی، از سوی انتشارات مرکز جهانی به چاپ رسیده است.

این اثر برای سطح کارشناسی نگاشته شده و در بردارنده ی زندگی نامه و اندیشه های سه تن از بزرگان مکتب تفکیک: سیدموسی زرآبادی، میرزا مهدی اصفهانی و شیخ مجتبی قزوینی است. اثر حاضر دارای دو بخش اصلی است. بخش اول، با عنوان «تبیین شناخت از دیدگاه مکتب تفکیک»، درباره ی ضرورت تفکیک، معنای تفکیک، موضوع له و معانی الفاظ و تفاوت آن با معانی الفاظ در علوم بشری ، عقل، عمل، سبب وجدان، علم حضوری، عالم، عاقل و ادله ی عدم تجرد است.نویسنده در بخش دوم، به نقد آرای معرفت شناختی مکتب تفکیک پرداخته و راه های شناخت و معرفت دینی، اجماع، جایگاه عقل در اسلا م، تعارض عقل و نقل، نقد دیدگاه های مکتب تفکیک در مورد عقل و چگونگی ارتباط آن با عالم و عاقل را بررسی نموده است. تفکیک، نظریه ای معرفت شناختی و روش شناختی در خصوص چگونگی فهم متون دینی است که در آن بر تمایز سه روش معرفت دینی: روش قرآن، فلسفه و عرفان از هم تأکید می شود.

از دیدگاه مکتب تفکیک، راه شناخت حقایق و معارف دینی، عقل و علم حقیقی است؛ نه آنچه در علوم بشری، عقل و عمل می نامند. عقل و عمل حقیقی به لحاظ هستی شناسی، موجود نوری مجرد، خارجی و قائم به ذات است نه قائم به نفس انسان و به لحاظ معرفت شناسی، نور بالذات، ظاهر بالذات و مظهر غیر و عین کشف و ظهور و مشاهده است.

انسان، که ذاتاً و با قطع نظر از نور عقل وعلم، مظلم بالذات، جاهل الذات و میت الذات است، به اذن پروردگار، با وجدان و بهره مندی از آن نور، ذات معلومات و معقولا ت و دیگر حقایق ظلمانی را مشاهده و کشف می کند و با فقدان و از دست دادن آن در برخی از حالا ت ، همچون خواب عمیق و نسیان، به حالت پیشین یعنی جهل ذاتی خود بازگشته، فاقد درک و شعور می گردد و دیگر توانایی درک ذات خود را نخواهد داشت؛ چه رسد به درک معلومات و مدرکات ذهنی وحقایق خارجی.

از نگاه مکتب تفکیک، ذات عالم، عاقل و علم حصولی بشری (معلومات، معقولا ت، تصورات و تصدیقات) ذاتاً اموری ظلمانی و بی نورند و هیچ اشراق و ظهوری از خود ندارند تا خود و امور دیگر را روشن و آشکار کنند، بلکه همانند دیگر اشیای ظلمانی نیازمند حقیقیی هستند که ظاهر بالذات ، مظهر غیر، عین کشف، نور، ظهور و مظهریت باشد تا در پرتو نور او آشکار و روشن گردد و آن، جز نور عقل و علم حقیقی و خارجی نیست.

از این رو، به نظر اصحاب تفکیک، فراگیری علوم بشری و آموختن مفاهیم و تصورات ذهنی، نه تنها بر علم ودرک انسان نمی افزاید، بلکه مانع معرفت و حجاب و کشف حقایق می گردد و آکنده نمودن ذهن از آنها به معنای افزایش و تراکم ظلمات و جهالت است.

به اعتقاد پیروان این مکتب، برای به دست آوردن فهم ذات و صحیح از دین، باید به قرآن و سنت مراجعه نمود و برای فهم کتاب و سنت باید به معنای عرفی و ظهورات نوعی الفاظ به کار رفته در متون دینی ملتزم بود و دخالت دادن علوم بشری همچون فلسفه و عرفان، فهم دین را از صحت خلوص تهی می کند و به وادی امتزاج و التقاط می کشاند و از حقایق دینی دور می نماید. از این رو نه تنها معرفت دینی بر فراگیری و دخالت دادن علوم بشری متوقف نیست، بلکه اصطلا حات خاص علوم بشری، مانع رسیدن انسان به درک صحیح دینی می گردد و برای رسیدن به فهم صحیح از معارف دینی، انسان باید «محو معلوم» و «محو موهوم» کند و ذهن خود را از قید و بند معارف بشری و اصطلا حات پیچیده ی آن رها نماید و به عقل فطری برسد.

نویسنده در این رساله، به تبیین و نقد آرای معرفت شناختی مکتب تفکیک پرداخته است.

تفکیک در لغت به معنای جداسازی است. مکتب تفکیک، مکتب جداسازی سه روش معرفت، نظام شناختی: روش قرآن، فلسفه و عرفان است. معرفت در لغت به معنای شناخت و شناختن است و در اصطلا ح علوم اسلا می به مجموعه ای از شناخت های اعتقادی اطلا ق می شود. از دیدگاه پیروان مکتب تفکیک، شناخت ها دو گونه اند:

۱.خالص و ناب؛

۲. آمیخته و ممزوج.

شناخت ها دارای اقسامی مانند معارف خالص قرآنی؛ معارف خالص فلسفی؛ معارف خالص عرفانی؛ معارف ممتزج قرآنی، فلسفی و عرفانی است. از نگاه پیروان این مکتب، با ورود انسان های آسمانی در عرصه ی اندیشه و شناخت، در بستر تاریخ تفکر انسانی، سه جریان شناختی شکل گرفت:

۱.جریان وحی (دین و قرآن)؛

۲. جریان عقل (فلسفه و برهان)؛

۳. جریان کشف (عرفان و ریاضیات).

این سه جریان از هم جداست، چون زمینه های تکون، عناصر ماهوی و مبدا‡ پیدایش آنها یکی نیست و داده های خالص هر یک بدون دخالت دادن عنصر تأویل در آن با یکدیگر وحدت ماهوی ندارند. با توجه به گسترش و شیوع تأویل گرایی در متون دینی و کلا م دیگران، علمی نبودن این روش و این که راه درست فهم کلا م گوینده تأویل آن نیست، وظیفه ی هر دانش پژوه و محقق دین شناس، (تفکیک) هر فکر، نحله و کلا م و پرهیز از تأویل و تطبیق است. نام مکتب تفکیک، تازه است، اما واقعیت آن قدیمی و کهن است، به گونه ای که به صدر اسلا م می رسد. حقایق راستین و معرفت صحیح، همان معارف وحیانی است که از هر نوع اندیشه و تفکر بشری بی نیاز است. برای رسیدن به حقایق باید به زبان فطری دست یافت که همان زبان وحی است. ظرف دریافت معارف وحیانی، تنها عقل فطری است و این زمانی است که بتوانیم حقایق وحیانی را از ظواهر دریابیم.

اصل دیگری که در این جا مورد توجه است، اصل تعقل و خردورزی است؛ یعنی شناخت دین با درک مستقل شخصی و نظر استدلا لی و استقلا لی که از آن به تحقیق، اجتهاد و اصول عقاید تعبیر می شود.

از نظر مکتب تفکیک، شالوده ی شناخت دین بر دو چیز استوار است: استناد و تعقل. استناد، دین شناسی براساس منابع اصلی، یعنی قرآن و سنت است. تنها منبع معرفت صحیح، راستین و ناب دینی، ظواهر دینی است. ظواهر، نه تنها در احکام، بلکه تعقل های اصطلا حی و رایج در علوم و فلسفه. تأکید قرآن بر تعقل، عقل فطری و استفاده ی خالص از آن یعنی تعمل بدون حرکت در چارچوب اصلا حات، نه تنها موجب نقض درعمل تعقل نمی شود، بلکه به خلوص و صراحت تعقل مدد می رساند. از این رو، عقل فطری، حجت و مطابق شرع است.

به گفته ی پیروان تفکیک، عقل در کتاب و سنت عبارت است از«نور مجرد بسیط، ظاهر بالذات ومظهر غیر و خارج از ذات (نفس) انسان و موجود مستقل خارجی» که خداوند به فضلش به هر که بخواهد افاضه می کند<