خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل الکاتِبُ النعمانیّ وکتابُهُ «الغَیْبَهُ»(۱)

دانلود و استفاده از فایل پاورپوینت کامل الکاتِبُ النعمانیّ وکتابُهُ «الغَیْبَهُ»(۱) – تجربه‌ای بی‌نظیر در ارائه!

پاورپوینتی شیک و استاندارد:

فایل فایل پاورپوینت کامل الکاتِبُ النعمانیّ وکتابُهُ «الغَیْبَهُ»(۱) شامل 88 اسلاید طراحی‌شده با دقت بالا است که کاملاً آماده برای ارائه یا چاپ در PowerPoint می‌باشد.

چرا فایل فایل پاورپوینت کامل الکاتِبُ النعمانیّ وکتابُهُ «الغَیْبَهُ»(۱) گزینه‌ای عالی است؟

• گرافیک حرفه‌ای و جذاب: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل الکاتِبُ النعمانیّ وکتابُهُ «الغَیْبَهُ»(۱) با طراحی مدرن و چشم‌نواز، پیام شما را به بهترین شکل منتقل می‌کنند.
• کاربری آسان: ساختار این پاورپوینت به‌گونه‌ای است که استفاده از آن بدون نیاز به تغییرات پیچیده ممکن باشد.
• آماده استفاده: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل الکاتِبُ النعمانیّ وکتابُهُ «الغَیْبَهُ»(۱) از قبل تنظیم‌شده و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.

تضمین کیفیت و دقت بالا:

این مجموعه بر اساس بالاترین استانداردهای طراحی ساخته شده است و کاملاً منسجم و بدون اشکال، مناسب برای ارائه‌های حرفه‌ای می‌باشد.

نکته قابل توجه:

برخی نسخه‌های غیررسمی ممکن است تغییراتی داشته باشند. این نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل الکاتِبُ النعمانیّ وکتابُهُ «الغَیْبَهُ»(۱) با دقت و کیفیت بالا طراحی شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل الکاتِبُ النعمانیّ وکتابُهُ «الغَیْبَهُ»(۱) را دریافت کنید و یک ارائه بی‌نظیر داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل الکاتِبُ النعمانیّ وکتابُهُ «الغَیْبَهُ»(۱) :

الحمد لله ربّ العالمین وصلّی الله علی سیّدنا محمّد وآله الطّاهرین واللّعن علی أعدائهم أجمعین إلی قیام یوم الدین .

تمهید
أقدم کتاب مستقل وصل إلینا حولَ غیبه الإمام المنتظر(عجّل الله تعالی فرجه) هو : ما صنّفه الشیخ الثقه الجلیل أبوعبدالله النعمانی ، المعروف باسم «الغیبه» . ولأهمّیه الکتاب تصدّینا لترجمه مؤلّفه وبحثنا عن مصادره ، رجاء أن نوفّق لإیضاح جانبٍ من هذا المحدّث الهمام ، وهذا الأثر الهامّ ، وجعلنا البحث فی ثلاثه فصول :

الفصل الأوّل : حیاه النعمانی وقد بحثنا فیه عن مشایخه والراوین عنه ، وتاریخ تألیف کتابه الغیبه والغرض من تألیفه .

الفصل الثانی : مصادر الغیبه للنعمانی وما اعتمده من الموارد وما أخذه عن

۱۷۵

المشایخ مشافهه .
الفصل الثالث : بین النعمانی والکلینی .

الفصل الأوّل : حیاه النعمانی
هو أبوعبدالله ، محمّد بن إبراهیم بن جعفر النعمانی ، الکاتب کان من أجلّاء أهل العلم فی القرن الرابع ، وصفه النجاشی بقوله : المعروف بابن زینب[۱] شیخ من أصحابنا ، عظیم القدر ، شریف المنزله ، صحیح العقیده ، کثیر الحدیث ، قدم بغداد وخرج إلی الشام ، ومات بها[۲] .
ولم تتوافر لدینا معلومات کافیه عن أوّلیات حیاته ، غیر أنّا نعلم أنّ موسی بن محمّد القمّی أباالقاسم حدّثه بشیراز سنه ثلاث عشره وثلاثمائه عن سعد بن عبدالله الأشعری بحدیث اللوح المعروف لجابر الأنصاری [۳].
وکان النعمانی فی سنه ۳۲۷ فی بغداد ، وأخذ فی شهر رمضان من هذه السنه عن أبی علی محمّد بن همّام ، فی داره[۴] .
وتحمّل الحدیث فی سنه ۳۳۳ عن محمّد بن عبدالله بن معمر الطبرانی ، بطبریه[۵] (وهی من أعمال الأردن)[۶] .

۱۷۶

وقد حدّثه محمّد بن عثمان بن علّان الدهنی البغدادی[۷] ، ولم یعلم تاریخ ذلک .
وفی بدایه بعض نسخ الغیبه : حدّثنی محمّد بن علی أبو الحسن الشجاعی الکاتب حفظه الله قال : حدّثنی محمّد بن إبراهیم أبو عبدالله النعمانی رحمه الله تعالی ، فی ذی الحجّه سنه اثنتین وأربعین وثلاثمائه[۸] .
وقد مرّ عن النجاشی : أنّه مات بالشام ، ولم یحدّد تاریخ وفاته ولا محلّ دفنه .
ثمّ إنّ النعمانی قد أخذ کثیراً عن أحمد بن محمّد بن سعید الکوفی بابن عقده (م ۳۳۲)[۹] من دون ذکر موضعٍ معیّن . ولعلّ ذلک کان فی بغداد ، فقد سافر ابنُ عقده إلیها ثلاث مرّات[۱۰] ، وحدّث إملاءً فی ثالثتها ، فی جامع الرّصافه ، ومسجد براثا سنه ۳۳۰[۱۱] فلعلّ النعمانی أخذ منه فی هذا التاریخ أو ما یقرب منه .
وسنشیر فی ما یأتی إلی تاریخ وفاه بعض مشایخه .

تاریخ تألیف الغیبه :
لم تتوفر لدینا معلومات عن تاریخ تألیف هذا الکتاب ، غیر أنّه جاء فی مقدمه المطبوع[۱۲] عن بعض النسخ : أنّه صنّفه فی ذی الحجّه سنه اثنتین وأربعین وثلاثمائه .
لکنّ هذا التاریخ إنّما هو تاریخ تحدیث المصنف کتابه لروایه أبی الحسین الشجاعی ، کما مرّ ، فلابدّ أن یکون تألیفه قبل هذا التاریخ .
وبملاحظه ما تقدّم یمکن تحدید تاریخ تألیفه بین سنه ۳۳۳ (حیث أخذ النعمانی

۱۷۷

عن محمّد بن عبدالله الطبرانی) وبین سنه ۳۴۲ .
بل ، ما جاء فی الکتاب ، من تحدیده ، لمدّه (الحیره فی الإمام) بقوله :
«نیف وثمانون»[۱۳] یمکننا من تعیین تاریخ التألیف بشکل أدقّ ، حیث تدلّ علی أنّ عمره علیه السّلام عند تألیف الکتاب کان (۸۱) سنه علی الأقل فیکون تألیف الکتاب خلال سنه۳۳۶ وما بعده، بناءً علی أن ولادته علیه السّلام فی سنه ۲۵۵ [۱۴] أو ۲۵۶ [۱۵] علی الأصحّ[۱۶] . فتحصّل أن الکتاب قد ألّف فی الفتره بین السنوات (۳۳۶ و۳۴۲) .

مشایخ النعمانی
فی مقدّمه الغیبه وکذلک فی خاتمه المستدرک ، قائمتان بأسماء مشایخه[۱۷] وبینهما اختلاف: فأضاف فی مقدّمه الغیبه : محمّد بن عثمان بن علّان الدهنی البغدادی[۱۸] .
وذکر فی خاتمه المستدرک أسماء ثلاثه ، فی عداد المشایخ ، ممّن لیسوا من مشایخ النعمانی ، وهم :

۱۷۸

۹ ط علی بن عبیدالله ، عن علی بن إبراهیم بن هاشم .
قد ورد فی بعض أسانید الغیبه روایه علی بن أحمد (البندنیجی) عن عُبیدالله بن موسی (العلوی) عن علی بن إبراهیم بن هاشم[۱۹] .
فسقط من الإسمین کلمات « . . . (أحمد وعن) فاُحدث اسم (علی بن عُبیدالله) .
۱۲ یب الشیخ الجلیل هارون بن موسی التلعکبری :
وأحتمل أنّ منشأ السهو ما ورد فی کفایه الأثر : ۱۷۷ ، هارون بن موسی قال حدّثنا محمّد بن إبراهیم النحوی[۲۰] .
فکأنّ النحوی قد صحّف فی بعض النسخ بالنعمانی ، ثمّ وقع الخلط بین الراوی عن النعمانی وشیخه فعدّ التلعکبری من مشایخ النعمانی .
۱۷ یز محمّد بن أحمد بن یعقوب ، عن أبی عبدالله الحسین بن محمّد .
والظاهر أنّه والد الشیخ المتقدّم [= یو أبوعلی أحمد بن أحمد بن یعقوب بن عمّار الکوفی] من أحفاد إسحاق بن عمّار الصیرفی الکوفی ، وقد تقدّم أنّه من مشایخ جعفر بن قولویه[۲۱] انتهی کلام الخاتمه .
أقول : ورد فی الغیبه : ۹۰/۲۱ ، روایته عن أبی علی أحمد بن یعقوب بن عمّار الکوفی قال حدّثنی أبی . . . وورد بعده فی : ۹۱/۲۲ ، روایته عن أحمد بن محمّد بن

179

یعقوب قال حدّثنا أبوعبدالله الحسین بن محمّد قراء ه علیه .
فصحّف اسم الراوی فی السند الثانی فی بعض النسخ إلی (محمّد بن أحمد بن یعقوب) ، فأضیف هذا الرجل إلی قائمه مشایخ النعمانی ، وإلّا فهذا نفس الرجل المذکور فی الخاتمه برقم «یو» .
والعجب أن محقّقی الخاتمه لم ینبّهوا إلی هذا ، مع إرجاعهم إلی الغیبه فی الهامش .

تنبیهان :
الأوّل : ورد فی قائمه مشایخ النعمانی فی خاتمه المستدرک :
۱۴ ید علی بن الحسین المسعودی صاحب (إثبات الوصیّه ومروج الذهب) ، عن محمّد بن یحیی العطّار بقم .
وفی مقدّمه الغیبه (رقم۱۰): علی بن الحسین [المسعودی][۲۲] حدّثه بقم ظاهراً .
وعلّق فی هامشه : الظاهر هو علی بن بابویه القمّی ، وکأنّ لفظه «المسعودی» زائده من النسّاخ ، حیث إنّ المراد ظاهراً صاحب المروج ، کما ذکرناه فی الهامش ، وهو لم یدخل بلده قم قطّ ، ولم ینصّ به أحد ، وبقرینه شیخه محمّد بن یحیی العطّار هو علی بن الحسین بن بابویه القمّی المعروف . . .
وقد أشار إلی هذا الکلام فی ص۲۸۵ ، هامش۴ ، من الکتاب فعلّق علی سند هذا نصّه؛ [ : أخبرنا علی بن الحسین ، قال : حدّثنا محمّد بن یحیی العطّار بقمّ] ما لفظه : بقرینه قوله «بقم» أنّ المراد بعلی بن الحسین ، علی بن بابویه المعروف .
إلی آخر کلامه .

وهنا عدّه ملاحظات :
الملاحظه الأولی : التزم بعض المحقّقین بأنّ علی بن الحسین المسعودی متعدّد ، فشیخ للنعمانی هو صاحب إثبات الوصّیه ، ولیس هو صاحب مروج الذهب

۱۸۰

المعروف ، فإنّه عامّی کما یظهر بوضوح من المروج ، ومن کتابه التنبیه والإشراف ، بخلاف مؤلّف إثبات الوصیّه .
فبناءً علی هذا الرأی ینتفی رأساً کلام مؤلّف خاتمه المستدرک والکاتب لمقدّمه النعمانی ، ولا حاجه إلی القول بزیاده «المسعودی» بعد «علی بن الحسین» فی إسناد الغیبه أصلاً .
الملاحظه الثانیه : لو کان المراد من علی الحسین فی مشایخ النعمانی هو صاحب المروج لم یکن هنا إشکال أیضاً إذ قد صرّح فی المروج بوروده إلی بلده قم[۲۳] .
الملاحظه الثالثه : لم یظهر لنا وجه ما ذکره فی مقدّمه الغیبه من أنّ تحدیث علی ابن بابویه للنعمانی کان بقم ظاهراً .
فإن کان من جهه کون علی بن بابویه من أهل قم ، ففیه أنّ علی بن بابویه دخل بغداد سنه ۳۲۳ (وقیل : سنه۳۲۸)[۲۴] فمن المحتمل أخذ النعمانی عنه فی بغداد ، ولا

۱۸۱

دلیل أصلاً علی ورود النعمانی إلی قم .
هذا وفی السند قرینه علی عدم کون تحدیث علی بن الحسین المسعودی للنعمانی بقم ، وهی قوله : حدّثنا محمّد بن یحیی العطّار بقم[۲۵] ، فإنّ تقیید تحمّل الروایه بقم ، یدلّ بوضوح علی عدم کون أداء علی بن الحسین للحدیث فی قم ، بل إنّما تحمل الحدیث فی هذا البلد ثم أدّاه فی مکان آخر .
الملاحظه الرابعه : قد یخطر بالبال أنّ قوله : «حدّثنا محمّد بن یحیی العطّار بقم» یشیر إلی عدم کون الراوی أی علی بن الحسین من أهل قم ، بل کان من غیره ، فورد إلی هذا البلد وأخذ عن أهله .
فعلیه ببعد أن یکون المراد من علی بن الحسین هو علی بن الحسین بن بابویه وهو «شیخ القمّیین فی عصره ومتقدّمهم وفقیهم وثقتهم»[۲۶] ، ولم یدلّ دلیل علی سکونته فی غیره[۲۷] وإنّما ورد فی بغداد مثلاً مسافراً إلی الحج .
هذا والتقیید بقوله «بقم» وإن ضعّف کون المراد من علی بن الحسین هو ابن بابویه ، لکن یشکل الاعتماد علیه کدلیل قطعی إذ یصحّ هذا التقیید لو کان تحدیث

۱۸۲

علی بن الحسین فی غیر قم کما لو کان فی بغداد .
فتحصّل أنّه لو لم ننکر إراده علی بن بابویه من علی بن الحسین ، فلا أقلّ من عدم دلیل علی ذلک ، ومجرّد کون محمّد بن یحیی العطّار شیخ علی بن الحسین بن بابویه غیر کافٍ لإثباته ، لعدم دلیل علی إنحصار الراوی عنه باسم علی بن الحسین فی ابن بابویه .

الثانی : ورد فی قائمه مشایخ النعمانی فی خاتمه المستدرک :
۱۰ ی : أحمد بن محمد بن هوّذه بن هراسه ، وقد بدّله فی مقدّمه الغیبه بأحمد ابن نصر بن هوذه .
وفی کلا العنوانین خلل ، وإن کان العنوان الأخیر أصحّ .
فقد ترجم لهذا الرجل فی رجال الشیخ ( :۴۰۹/۵۹۵۰ = 31) هکذا : أحمد ابن نصر بن سعید الباهلی المعروف بابن أبی هراسه ، یلقّب أبوه هوذه . . . مات فی ذی الحجّه سنه ثلاث وثلاثین وثلاثمائه .
ووردت روایته فی أمالی الشیخ فی مواضع ثلاثه بعنوان : أبی سلیمان أحمد بن هوذه بن أبی هراسه الباهلی[۲۸] .
وفی موضع بعنوان : أحمد بن هوذه[۲۹] .
وهو یروی فی جمیع الموارد : عن إبراهیم بن إسحاق (الأحمری) والظاهر أنّه المترجم فی فهرست الطوسی . (۱۹۳/۸۸۱) بعنوان ابن أبی هراسه .
ففی عنوان الخاتمه سهوان : زیاده «محمّد» بعد أحمد ، وتبدیل «أبی هراسه» ب «هراسه» .
وفی عنوان مقدّمه الغیبه سهو واحد .
والصواب فیه إمّا : أحمد بن نصر هوذه أو أحمد بن نصر ابن هوذه بإثبات

۱۸۳

ألف ابن هوذه[۳۰] بناء علی کونه وصفاً لأحمد ولیس هوذه اسماً لوالد نصر ، بل هو لقب لنصر نفسه .

سائر مشایخ النعمانی :
ورد فی غیبه النعمانی : ۱۰۸ ، أقرأ أنّی عبدالحلیم بن الحسین السمری[۳۱] . . .
وفی غیبه الطوسی : ۲۵۷/۲۲۵ ، بسنده إلی النعمانی عن یوسف بن أحمد (محمّد خ ل) الجعفری قال : حججت سنه ستّ وثلاثمائه ، وجاورت بمکّه تلک السنه وما بعدها إلی سنه تسع وثلاثمائه ، ثمّ خرجت عنها منصرفاً إلی الشام .
فهذان شیخان للنعمانی یضافان إلی قائمه مشایخه فیکون المجموع (۱۹) شیخاً .

تلامذه النعمانی :
۱ أبوالحسین محمّد بن علی الشجاعی الکاتب[۳۲] .
هو عمده تلامذته ، وقد کتب نسخه الغیبه من نسخه المؤلّف ، ورواها للمشایخ ، واقتصر علیه فی مقدّمه الغیبه .
۲ أبو غالب الزراری أحمد بن محمّد[۳۳] .
۳ أبوالمرجا محمّد بن علی بن طالب البلدی[۳۴] .

۱۸۴

۴ علی بن محمّد بن یوسف الحرّانی[۳۵] .

الغرض من تألیف الغیبه :
فی فتره الغیبه للإمام الثانی عشر ، وبعد وفاه علی بن محمّد السمری آخر النواب الأربعه فی سنه ۳۲۸ أو ۳۲۹ خاصّه ، ودخول الغیبه الکبری ، وقعت الطائفه فی الحیره وارتدّ بعض مَن لم یرکن إلی العلم ممّن وقف علیهم النعمانی فی بغداد والشام عن طریق الحقّ ، فرأی شیخ الطائفه الإمامیّه أبوعبدالله النعمانی بعد سنین قلیله منها وجوب القیام لهدایه الناس إلی الحقّ بنشر أحادیث النبیّ صلّی الله علیه و آله و سلّم وأهل بیته فی الغیبه ، وما یدور حولها .
وقد أشار إلی ذلک فی مقدّمه کتابه ( :۲۰) فقال : أمّا بعد ، فإنّنا رأینا طوائف من العصابه المنسوبه إلی التشیّع . . . قد تفرّقت کلمُها وتشعّبت مذاهبها . . . فطار بعضها عُلوّاً وانخفض بعضها تقصیراً ، وشکّوا جمیعاً إلّا القلیل ، فی إمام زمانهم وولیّ أمرهم . . . للمحنه الواقعه بهذه الغیبه . . . فقصدت القربه إلی الله عزّوجلّ بذکر ما جاء عن الأئمّه الصادقین الطاهرین من لدن أمیرالمؤمنین إلی آخر ما روی عنهم فی هذه الغیبه (ص۲۳) .[۳۶]
فکان لهذا الکتاب وأمثاله ، ککمال الدین للشیخ الصدوق ، الأثر المطلوب فی هدایه العصابه المتحیّره ، واجتمعت الشیعه علی الطریقه المستقیمه ، حتّی لم یبق من المذاهب المتشعّبه عن التشیّع بعد مُضیّ الإمام العسکری علیه السّلام عین ولا أثر فی أواخر

۱۸۵

القرن الرابع[۳۷] .
وکیف کان ، فالذی یبدو أنّ أشدّ المذاهب علی الإمامیّه فی تلک الفتره ، کانت هی الإسماعیلیّه ، فلذلک لم یتصدّ النعمانی لردّ فرقهٍ غیرها .
فعقد باباً لذکر إسماعیل بن أبی عبدالله[۳۸] وأثبت فیه أنّه لیس بإمام ، وإنّما الإمام هو أبوالحسن موسی بن جعفر علیه السّلام .
وکأنّ إدّعاء القائم الفاطمی للمهدویّه کان من أسباب تألیف الکتاب .
فأشار النعمانی إلی بطلان هذا الإدّعاء من قبل الطائفه التی وصفها (البائنه المبتدعه) وذکر حرب الفاطمی مع أبی یزید الأموی ، فمرّه یظهر علیه ویهزمه ، ومرّه یظهر هو علی أبی یزید ، فی موضع من الکتاب[۳۹] .
فلعلّ لذلک أیضاً صنّف النعمانی کتاباً فی الردّ علی الإسماعیلیّه[۴۰] .

۱۸۶

وأمّا سائر المذاهب المبتدعه فلم تکن لها شوکه ولا سطوه تستدعیان المواجهه بالبحث والردّ علیها بالخصوص .

الفصل الثانی : مصادر الغیبه للنعمانی
لم یصرّح النعمانی بذکر مصادر کتابه ، کغیره من القدماء إلّا واحداً ، وهو کتاب سُلیم بن قیس الهلالی[۴۱] .
لکن یمکن کشف مصادر کتابه بالتدقیق فی أسانیده ، ومقارنه بعضها بالآخر ، اعتماداً علی الطرق المتداوله . وقبل أن نذکرها ، لابدّ أن نشیر إلی نقطه هامّه وهی أنّ أخذ الحدیث فی زمن النعمانی بل قبله کان فی الأکثر بالقراء ه فی الکتب[۴۲] وأمّا النقل بالسماع من المشایخ فنادر جدّاً فالسند الواحد کان ینقسم إلی ثلاثه أقسام :

القسم الأوّل : الطریق إلی مؤلّف الکتاب .
القسم الثانی : الأخذ من مؤلّف الکتاب نفسه .
القسم الثالث : السند المذکور فی الکتاب .
فمثلاً نری فی (الکافی) هذا السند :
محمّد بن یحیی ، عن أحمد بن محمّد بن عیسی ، عن الحسین بن سعید ، عن القاسم بن محمّد ، عن علیٍ بن أبی حمزه عن أبی بصیر ، عن أبی عبدالله علیه السّلام .

۱۸۷

فالخبر إن کان مأخوذاً من کتاب الحسین بن سعید أمکن تقسیم السن