خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل مقدمه ای بر منطق علمی پیش بینی

ارائه‌ی فایل پاورپوینت کامل مقدمه ای بر منطق علمی پیش بینی – تجربه‌ای خاص و متمایز!

پاورپوینتی حرفه‌ای و متفاوت:

فایل فایل پاورپوینت کامل مقدمه ای بر منطق علمی پیش بینی شامل 113 اسلاید جذاب و کاملاً استاندارد است که برای چاپ یا ارائه در PowerPoint آماده شده‌اند.

ویژگی‌های برجسته فایل فایل پاورپوینت کامل مقدمه ای بر منطق علمی پیش بینی:

• طراحی خلاقانه و حرفه‌ای: فایل فایل پاورپوینت کامل مقدمه ای بر منطق علمی پیش بینی به شما این امکان را می‌دهد که مخاطبان خود را با یک طراحی خیره‌کننده جذب کرده و پیام خود را به بهترین شکل انتقال دهید.
• سادگی در استفاده: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل مقدمه ای بر منطق علمی پیش بینی به گونه‌ای طراحی شده‌اند که استفاده از آن‌ها بسیار آسان باشد و نیاز به تنظیمات اضافی نداشته باشید.
• آماده برای ارائه: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل مقدمه ای بر منطق علمی پیش بینی با کیفیت بالا و بدون نیاز به ویرایش، آماده استفاده هستند.

کیفیت تضمین‌شده با دقت بالا:

فایل فایل پاورپوینت کامل مقدمه ای بر منطق علمی پیش بینی با رعایت بالاترین استانداردهای طراحی تولید شده است. بدون نقص یا بهم‌ریختگی، تمامی اسلایدها آماده برای یک ارائه بی‌نقص و حرفه‌ای هستند.

نکته مهم:

هرگونه تفاوت احتمالی در توضیحات ممکن است به دلیل نسخه‌های غیررسمی باشد. نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل مقدمه ای بر منطق علمی پیش بینی با دقت و حرفه‌ای تنظیم شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل مقدمه ای بر منطق علمی پیش بینی را دانلود کنید و ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل مقدمه ای بر منطق علمی پیش بینی :

از آنجا که پنجاهمین سال برنامه ریزی در کشور را می گذرانیم و بنا به اظهار نظر کارشناسان، فن، اغلب فعالیتهای گذشته پیش بینی از مبانی روشمند قابل قبولی برخوردار نبوده اند، ^(۲) لازم است توجه بیشتری به مبانی علمی و روش شناسی پیش بینی داشته باشیم. این مقاله سعی دارد تبیینی از منطق علمی پیش بینی ارایه کند، اما قبل از ورود به بحث شایان ذکر است که پیش بینی در گذر تاریخ اندیشه های علمی، تحولات مختلفی را به خود دیده است. می توان گفت در سیر تحولات فکری انسان، پیش بینی روشمند به ۴ صورت انجام شده است.

۱ – غیب گوییهای متداول در جوامع قدیمی

۲ – آینده پردازی تخیلی – فلسفی. این شکل، آینده را بر اساس فلسفه خاص و ترکیبی از آن فلسفه با تخیل و ارزشهای شخصی طراحی می کند (مانند آرمانشهر و پادآرمانشهر پردازیها)

۳ – پیش بینی تاریخی – فلسفی. تحلیلی مبتنی بر روند تاریخی حوادث و رخدادها، اما مبتنی بر فلسفه فکری ویژه (مانند پیش بینی مارکس یا فوکویاما و نظیر اینها)

۴ – تبیینهای علی – تاریخی. در این روش بر اساس روند گذشته و رابطه علی تبیین شده به وسیله علم، آینده بر اساس گذشته رخدادها و تحولات، پیش بینی می شود، به این روش روش علمی نیز گفته می شود.

۱ – علم

در فرهنگ ما از «علم » دو معنای مشخص و متفاوت برداشت می شود. یکی علم که به معنی دانستن است و این در مقابل ندانستن (یا جهل) به کار می رود. در این معنا، علم همه شاخه های معرفت بشری را در بر می گیرد. از این دیدگاه هر شخصی دارای علم است و به نوعی عالم محسوب می شود. این مفهوم از علم از آغاز حیات بشر وجود داشته است. این نوع علم نمی تواند به پیش بینی علمی بپردازد، اما ممکن است به تبیین آینده به شیوه های سه گانه دیگر کمک کند. ^(۳)

در معنای دوم، علم به مجموعه دانستنیهای منتظم، قابل استدلال و اثبات بر اساس روشهای معتبر در باره پدیده ها و روابط بین آنها اطلاق می شود. ^(۴) در این معنا، علم به دانستنیهایی که دارای ویژگیهای خاصی هستند اطلاق می شود، دانستنیهایی که با روشهای خاصی کسب شده باشند و بتوان آنها را بر اساس روشهای معتبری اثبات کرد. این اثبات پذیری، بحث آزمون پذیری و در نتیجه امکان ابطال رانیز در بر دارد. این مفهوم از علم، تجربه، استقرا و تعمیمم را نیز در خود مستتر دارد و بر اساس قیاس به پیش بینی آینده می پردازد. اگر به تاریخ علم به معنی اخیر بنگریم، می بینیم که این علم به صورت اصلی در صده های اخیر رشد یاقته و جایگاه رفیعی در معارف بشری پیدا کرده است. یکی از ویژگیهای اصلی این علم را تجربی بودن آن می دانند و حتی برخی از دانشمندان (اثبات گرایان) مبنای دین علم را تجربه می دانند. برتر اندراسل دراین زمینه می گوید:

«اگر از چیزی آگاهی تجربی نتوان داشت، از آن هیچ آگاهی نمی توان داشت » ^(۵)

و بنا به تعبیری می توان گفت چنین افرادی هیچ جایگاهی برای دانش غیر تجربی قایل نیستند و حتی برای معارف دیگر هیچ ارزشی قایل نیستند. ^(۶) علم به مفهوم اخیر، دارای ابعاد و جوانب خاصی است که آن را نسبت به سایر معارف بشری دارای ویژگیهای خاصی کرده است، از جمله این ویژگیها به وظایف علم باز می گردد. در ادامه هرگاه از علم یاد می کنیم منظور ما، علم با مفهوم اخیر آن است (البته نه مطابق ذهنیت اثبات گرایان) و علم به مفهوم اول را در اینجا کنار می گذاریم.

۲ – وظایف علم

در اینجا سؤال این است که کار علم چیست؟ آیا ربطی به پیش بینی دارد؟ و آیا می توان از علم برای پیش بینی استفاده کرد؟ آنچه را که به عنوان وظیفه علم می شناسیم، می توان در ۳ بخش خلاصه کرد:

الف – تفسیر و تبیین واقعیتها: از علم در وهله اول انتظار داریم آنچه که در واقعیت وجود دارد برای ما تبیین کند. ^(۷) این وظیفه اصلی علم است. در این وظیفه، علم باید نامعلومها را بر اساس معلومهای قبلی تفسیر کند و تبیینی دقیق از آنچه وجود دارد – چه درباره پدیده ها و چه درباره رابطه بین آنها – ارایه کند. در مباحث علمی هر تفسیری استنتاج نتایج (مفسر) از مقدمات خاص (مفسر) است. به تعبیر ساده باید نتیجه را از مقدماتی اخذ و درباره ماهیت این نتیجه توضیح کامل ارایه کرد. در این حالت انتظار می رود علم به ارایه قوانین کلی و قضایایی مشخص درباه شرایط خاص مورد نظر منجر شود. ^(۸) البته باید توجه کرد که منظور ما از تفسیر، تفسیر نظری یا تئوریک پدیده هاست – نه انواع دیگر تفسیرها، که این وظیفه تفسیری علم است، اما علم وظایف عملی و کاربردی نیز دارد که ذکرمی کنیم.

ب – کاربرد فنی: یکی از وظایف مهم علم که در عمل به کار جامعه می آید و به خدمت انسان در جهت بهره مندی و بهره برداری بیشتر از طبیعت و آنچه در جهان است می پردازد، کاربرد فنی علم است. بشر علم را در عمل برای طراحی و ساخت بسیاری از وسایل و ابزار زندگی و بهره مندی از آنها به کار می گیرد. جهان امروز، جهان عمل بر اساس دانسته های علمی است و انسانها سعی دارند برای اطمینان از عمل خود، فعالیتهای خود را با دانسته های علمی منطبق کنند. بر این اساس انسانها به منظور دستیابی به وضعیت مطلوب برای امکانات، ابزار و وسایلی که در پی ساخت آن هستند، در طراحی واحداث آنها از یافته های علمی استفاده می کنند. ^(۹)

ج – پیش بینی: یک از وظایف مهمی که برای علم قایل هستیم، پیش بینی امور، قبل از وقو ع آنها است که به مباحث این نوشتار نیز مربوط می شود. وقتی علم در وظیفه تفسیری خود به تبیین نظری واقعیتها می پردازد، انتظار می رود شرایطی را تبیین کند که بر آن اساس بتوان امور آینده را بر اساس تبیین انجام شده، قبل از وقوع، پیش بینی کرد. دراینجا روال منطقی پیش بینی، حالت عکس روال منطقی وظیفه تفسیری است. در تفسیر از نظریه ابتدایی یا فرضیه و مشاهده به نظریه و سپس با مشاهدات مکرر به قانون می رسیم، ولی در پیش بینی و همچنین کاربرد فنی، از قانون به نظر یا حدث درباره مشاهده آینده دست می یابیم. هنگامی که علم، یک تبیین انجام می دهد – در صورت پذیرش این تبیین – انتظار می رود امور آینده مطابق آن واقع شوند. در ادامه، منطق علمی و جایگاه پیش بینی در این منطق را توضیح می دهیم.

۳ – منطق علمی و پیش بینی

قوانین علم چگونه پدید می آیند؟ و پیش بینی بر اساس چه منطقی انجام می شود؟ چنانچه اشاره شد دانستنیهای علمی، بر اساس روشی معتبر، اثبات شده اند. اینکه این روش اثبات چیست و چگونه چنین دانستنیهایی به دست می آیند، پس از آن چگونه این دانستنیها برای پیش بینی به کار می روند و روال منطقی این سیر چیست، مبحثی که در اینجا به آن اشاره می کنیم. قبل از ادامه بحث ۲ تعریف ارایه می شود:

الف – استقرا: در تعریف بسیار ساده، استقرا یعنی نتیجه گیری کلی از گزاره های شخصیه ^(۱۰) محدود و به تعبیر دیگر تعمیم نتایج مشاهدات محدود به عنوان قوانین کلی و همه گیر.

ب – قیاس: استنتاج جزیی از گزاره های کلی ^(۱۱) را قیاس می نامند و به تعبیری تعمیم قوانین کلی علی به مواردی مشخص که رخ خواهند داد.

۱ – ۳ – تبیین علمی

در تبیین علم و قوانین علمی، انسان از نظریه به معنی بسیار ساده آن شروع می کنند که در حدا قل خود می تواند به فرضیه غیر علمی تقلیل یابد. اگر قرار باشد معرفتی علمی حاصل شود، بنابر تعریف علم که آن را دارای نظم خواندیم، باید اساس دستیابی به این معرفت، نظم باشد. به این لحاظ، هنگامی معرفتی را علمی خواهیم نامید که بر اساس هدف و نظم موردنظر علم بنا شده باشد. لذا هر نتیجه ای از هر مشاهده تصادفی را نمی توان در زمره دانستنیهای علمی جای داد علم مجموعه ای از دانستنیهای بدست آمده بر اساس تصادف نیست، بلکه علم دانستنیهایی است که بر مبنای روشهای معتبر حاصل شده باشد. بر این اساس هنگامی که در صدد به دست آوردن یافته ای علمی هستیم، باید از ابتدا به این منظور کار خود را شروع کنیم و اگر چنین شروع کردیم، برای نتیجه مشاهده، حالت خاصی احتمال خواهیم داد. لذا ابتدا این حالت را در حد نظریه یا حداقل، در حد فرضیه مد نظر قرار داده ایم که در صدد کشفی علمی بر آمده ایم.

پس از اینکه دانشمند نظریه اولیه یا فرضیه ای انتخاب می کند یا می سازد، اقدام به مشاه ده بر اساس این نظریه یا فرضیه می کند ^(۱۲) و با مشاهده، نظریه خود را کامل می کند. هنگامی که نظریه به کمال خود رسید، در علم به دنبال آن خواهیم بود که مشاهدات رابه صورت دقیق و برای آزمون نظریه انجام دهیم. این آزمونها در صورت تصدیق مکرر، نظریه را تبدیل به قانون علمی می کنند و به تعبیر ابطال گرایان، در صورت عدم ابطال، به عنوان بهترین نظریه منظور می شود. در این مرحله به یک نظریه کلی و به تعبیری، قانون علمی کلی دست یافته ایم. این فرایند از دیدگاه منطقی یک فرایند استقرایی است، به این صورت که از مشاهدات محدود (گزاره های شخصیه صادق ) قانونی کلی (حکم کلی یا گزاره های کلیه) استنتاج کرده ایم. ^(۱۳)

به این ترتیب استقرا اساس علم واقع می شود وبا رعایت شروط معینی، تعداد محدودی مشاهده را به قانونی کلی تعمیم می دهد. البته دراینجا باید توجه داشت که شروط مورد نظر از اهمیت خاصی برخوردارند. از جمله این شرطها عبارتند از: ۱ – نامحدود بودن تعداد مشاهده ها. ۲ – تنوع شرایط در مشاهده های مختلف. ۳ – عدم تعارض مشاهده ها با قانون کلی مورد نظر (تصدیق نظریه توسط همه مشاهده ها).

بر این اساس می توان گفت: «اگر تعداد زیادی مشاهده در شرایط متنوع درباره یک پدیده وجود داشته باشد که همگی حالت خاصی را برای آن پدیده تصدیق کنند، می توان گفت همه این نوع پدیده ها (با تمام ویژگیهای یکسان) حالت خاص مشاهده شده را خواهند داشت ». یعنی این استقرا از یک بنیان و پایه اطمینان بخش به نام مشاهده (حس) برخوردار است. البته دراینجا یک نکته وجود دارد، اینکه ممکن است گفته شود، هنگامی که تعداد مشاهده ها محدود است، هر مشاهده جدید – به ویژه در آینده – می تواند حالت خاصی داشته باشد. بر این اساس چون امکان مشاهده همه حالتها به ویژه برای آینده وجود ندارد، به حالتهای گذشته و موجود اکتفا می شود. اما هر چه تعدد مشاهده بیشتر باشد، شرایط متنوعتر باشند و ابزار و وسایل دقیقتر و کاملتری برای آزمون و مشاهده استفاده شود، نظریه ها و قوانین فراگیرتر و کلی تری به دست می آید. به ویژه این امر در پدیده های مربوط به علوم اجتماعی که از تنوع و پیچیدگی زیاد تری برخوردارند اهمیت بیشتری می یابد.

به این ترتیب برای پیدایش یک معرفت علمی، ابتدا باید نظریه ای اولیه ارایه شود، سپس مشاهده صوت گیرد نظریه تکامل یابد، مشاهده تکرار شود و باز نظریه تکامل یابد و بار دیگر نظریه تکامل بیابد و این فرایند ادامه پیدا کند تا اینکه در یک نقطه تکرار زیاد مشاهدات نؤید نظریه، می گوییم نظریه تکامل یافته به دست آمده است. به عبارتی می توان گفت این فرایند، متضمن تعامل مستمر بین مشاهده و تبیین نظری و باز هم مشاهده و آزمون و اصلاح تبیین و تکرار این فرایند است. از این رو می توان تبیین علم در این مرحله را که به وظیفه اول علم از وظایف ۳ گانه باز می گردد به صورت زیر مورد تامل بیشتر قرار داد:

نمودار شماره «۱»: منطق تبیین علمی

<ؤؤؤ یدئ éëp²غ ><ؤؤؤ éëp²غ cش¤c ;عک×qa ق وlçd،× ><ؤؤؤ وlçd،× ><ؤؤؤ éیخقc یçm éëp@²@غ d@ë é@ی@¨p@¾ >
قانون کلی <ؤؤؤ éëp²غ lیëdn ;عک×qa ق وlçd،× ><ؤؤؤ (عک×qa) ´کo× ق kl·o× mclçd،×>

در اینجا باید توجه داشت که ارایه نظریه اولیه یا نظریه ذهنی به خودی خود واجد ارزش علمی نیست، اما می تواند جرقه بسیار با ارزشی برای اکتشافات علمی باشد. این نظریه در فرایند مشاهده و اصلاح و انطباق با مشاهدات می تواند نظریه ای علمی تلقی شود و در نهایت، برای تصدیق نهایی و تبدیل آن به قانون علمی باید مشاهدات متعدد و متنوع صورت گیرد. البته در علوم اجتماعی که پیچیدگی روابط بیشتر و آزمون کردن بسیاری از نظریه ها دشوار و یا حتی غیر ممکن است، این تبیین نظری جایگاه رفیعتری می یابد. ^(۱۴)

۲ – ۳ – منطق پیش بینی

آنچه به عنوان تبیین علمی بیان شد، بخشی از آن چیزی است که در علم می گذرد. وظایف دوم و سوم علم که به کاربرد عملی علم می پردازد از طریق فرایندی استقرایی صورت نمی گیرد، بلکه بیشتر استدلال قیاسی است. بر مبنای این استدلال، چنانچه ما قوانین کلی و جهان شمولی داشته باشیم، می توانیم نتایج آن را به مشاهدات محدود بعدی تعمیم دهیم. به این صورت که اگر ما قانون کلی «یخ در اثر گرما ذوب می شود» را داشته باشیم، می توانیم نتیجه بگیریم و به عبارتی پیش بینی کنیم که «با گرم شدن کره زمین، بخشی از یخهای قطب ذوب می شوند». یا به صورت بهتر از قانون کلی «فلزات در اثر حرارت منبسط می شوند» نتیجه می گیریم «پلی فلزی و طولانی که در زمستان با فلزات پیوسته می سازیم، باتابش خورشید تابستان کج خواهد شد». یعنی از یک گزاره کلی که همیشه و همه جا صادق است و به عنوان یک قانون علمی مورد پذیرش واقع شده است، یک پیش بینی برای شرایط خاص و شخصیه انجام داده ایم. در چنین استلالهایی، صحت گزاره شخصیه که به عنوان نتیجه به دست می آید، به صحت گزاره کلیه اولیه بستگی دارد. به عبارتی می توان گفت از نظر قیاس منطقی در هر حال، فرایند این استدلال صحیح است، ولی در صورتی نتیجه به دست آمده (گزاره شخصیه حاوی پیش بینی) از نظر محتوایی و مفهومی صحیح خواهد بود که گزاره کلیه که مبنای نتیجه گیری قرار گرفته باشد صحیح است، لذا در اینجا صحت قوانی کلی جایگاه اصلی را پیدا می کند. اگر نظریه ای به صورت کلی و جهان شمول صادق نباشد، نمی تواند به عنوان قانون اولیه مدنظر قرار گیرد و مقدمه پیش بینی علمی واقع شوند. این گونه پیش بینیها معتبر نخواهد بود.

نکته حایز اهمیتی که در اینجا لازم به توضیح است، ضرورت هماهنگی شرایط اولیه قانون و شرایط اولیه وضعیت مورد پیش بینی است. به این معنی که اگر قانون علمی و جهان شمول ارایه می شود، این قانون برای شرایط خاصی، صدق گزاره های کلی را بیان می کند. بدیهی است که اگر شرایط خاص مورد نظر این قانون تغییر کند، دیگر این گزاره کلیه صدق نخواهد کرد. لذا در پیش بینی نیز باید توجه کامل داشت که شرایط اولیه ای که برای وضعیتهای مورد آزمایش یا وضعیتهایی که برای آن پیش بینی انجام می دهیم، به طور دقیق با شرایط اوله قانون کلی و جهان شمول منطبق باشد. در غیر این صورت، نباید انتظار داشت که این پیش بینی صادق واقع شود. البته ممکن است در مواردی برخی از شرایط اولیه، اثری در نتیجه نداشته باشند، اما شرایط اولیه مؤثر بر نتیجه باید یکسان باشند. به عنوان مثال اگر قانون کلی «آب خالص در صد ر درجه حرارت سانتیگراد در ارتفاعی معادل سطح اقیانوسها جوش می آید» را داشته باشیم، از جمله شرایط اولیه، باقی ماندن مقدار و سطح آب اقیانوسها در سطح فعلی است، از جمله شرایط اولیه دیگر ثابت ماندن فشار هوا در اندازه فعلی است و … بنابر این اگر ما شرایطی را تر نظر بگیریم که آب اقیانوسهادر آینده به دلیل افزایش درجه حرارت زمین و ذوب شدن یخ قطبها به سطوح بالاتری افزایش بیابد. در آن صورت ما نمی توانیم پیش بینی «تبخیر آب با صد درجه حرارت در سطح جدید آب اقیانوسها» را صحیح بدانیم. اگر فشار هوا را برای حالت خاصی تعییر دهیم نیز چنین است.

بنابر این ما در پیش بینی علمی (و همچنین کاربرد فنی علم) از قوانین علمی کلی و جهان شمول شروع می کنیم و با در نظر گرفتن یکسان بودن شرایط اولیه و وضعیت مورد پیش بینی ، قیاس انجام می دهیم و وضعیت مورد نظر را مطابق قانون کلی، پیش بینی می کنیم. به این ترتیب فرایند پیش بینی، معکوس تبیین قانون علمی است:

نمودار شماره «۲»: منطق پیش بینی

<ؤؤؤ p²غ koک× pی·آک× ق عکغdآ ¯ëcpz ؤیg®n ;udیآ lëcp¾ ><ؤؤؤ یدئ عکغdآ ><ؤؤؤ ´کo× ق kl·o× mclçd،@× >
پیش بینی

در این فرایند، شکل کلی پیش بینی علمی – به صورت خلاصه – ۳ محور دارد: ۱ – قانون کلی ۲ – شرایط اولیه ۳ – پیش بینی

البته نمودارهای ارایه شده، حالتهای بسیار ساده شده ای هستند که بیشتر در علوم طبیعی به کار می روند. در علوم اجتماعی نیز از این روش منطقی استفاده می شود، اما باید توجه داشت که در علوم اجتماعی روابط بسیار پیچیده تر هستند و به ویژه شرایط اولیه ای که برای قوانین مد نظر قرار می دهیم به ندرت در همه جا و همیشه ثابت است و اغلب، این شرایط برای هر مشاهده متفاوت هستند.

۴ – نکته ای در منطق پیش بینی در علوم اجتماعی

منطق تبیین علمی در علوم اجتماعی نیز همان منطق کلی تبیین درعلم است که بیان شد. اما در علوم اجتماعی امکان ایجاد شرایط برای مشاهده و آزمون، بسیار دشوار تر است. این دشواری یک دلیل تفاوت ماهوی موضوع علوم اجتماعی با علوم طبیعی است. بسیاری از عوامل در رفتار انسان دخیل هستند و به ویژه اینکه شرایط اولیه بروز یک رفتار خاص، مشتمل بر زیر شرطهای بسیار زیادی است که متاثر از عوامل متنوع و متعددی می باشد. با وجود این مجموعه شرایط اولیه، آزمون و مشاهده دقیق رفتار انسانها در شرایط ثابت و معین همچنین ایجاد شرایط آزمایشگاهی برای انسانها بسیار دشوار است. ای امر باعث می شود کار نظریه پردازی واصلاح و تکمیل نظریه ها و تبیین قوانین علمی بسیار دشوار شود. پیچیدگی رفتار انسانها نیز که در آن هر رفتاری به مجموعه عوامل متعددی به صورتهای گوناگون ارتباط دارد، بر این دشواری می افزاید. این امر باعث می شود امکان آزمایشهای متعدد در شرایط متنوع بسیار دشوارتر شود و تبیین قانون ع