خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل تکثرگرایی فرهنگی و سیاسی از دیدگاه آیه اللّه مطهری

فایل پاورپوینت فایل پاورپوینت کامل تکثرگرایی فرهنگی و سیاسی از دیدگاه آیه اللّه مطهری؛ راهکاری شایسته برای ارائه‌های موفق

اگر به‌دنبال یک فایل ارائه‌ی آماده با کیفیت بالا و طراحی حرفه‌ای هستید، فایل فایل پاورپوینت کامل تکثرگرایی فرهنگی و سیاسی از دیدگاه آیه اللّه مطهری انتخابی مناسب برای شماست. این مجموعه شامل 79 اسلاید استاندارد و دقیق است که با هدف ارتقاء کیفیت ارائه‌های شما تهیه شده‌اند.

دلایل انتخاب فایل فایل پاورپوینت کامل تکثرگرایی فرهنگی و سیاسی از دیدگاه آیه اللّه مطهری:

• طراحی ساختارمند و چشم‌نواز: هر اسلاید با دقت بالا و توجه به اصول طراحی گرافیکی تهیه شده است تا محتوای شما به‌خوبی دیده و درک شود.
• آمادگی کامل برای ارائه: نیازی به ویرایش مجدد نیست؛ فایل فایل پاورپوینت کامل تکثرگرایی فرهنگی و سیاسی از دیدگاه آیه اللّه مطهری آماده‌ی استفاده در کلاس، جلسه یا کنفرانس است.
• سازگاری کامل با پاورپوینت: نمایش صحیح اسلایدها در تمامی نسخه‌های PowerPoint بدون بهم‌ریختگی یا مشکل ظاهری تضمین شده است.

تولید شده با رویکرد حرفه‌ای:

تمامی بخش‌های فایل پاورپوینت کامل تکثرگرایی فرهنگی و سیاسی از دیدگاه آیه اللّه مطهری با هدف ایجاد یک تجربه کاربری روان و بی‌نقص طراحی شده‌اند. جزئیات با دقت بالا تنظیم شده‌اند تا ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید.

توجه:

تنها نسخه رسمی فایل فایل پاورپوینت کامل تکثرگرایی فرهنگی و سیاسی از دیدگاه آیه اللّه مطهری از کیفیت کامل برخوردار است. نسخه‌های غیرمجاز ممکن است شامل اشکالات طراحی باشند و توصیه نمی‌شود از آن‌ها استفاده شود.

با تهیه فایل فایل پاورپوینت کامل تکثرگرایی فرهنگی و سیاسی از دیدگاه آیه اللّه مطهری، سطح ارائه‌های خود را ارتقاء دهید و مخاطبان خود را تحت تأثیر قرار دهید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تکثرگرایی فرهنگی و سیاسی از دیدگاه آیه اللّه مطهری :

تاریخ دریافت: ۱۵/ ۱۱/ ۸۲ تاریخ تأیید: ۱۹/ ۱/ ۸۳
این نوشتار برای بررسی دیدگاه آیه اللّه مطهری درباره جامعه مدنی نگارش یافته است. در آثار ایشان بحث جامعه مدنی به طور مستقیم نیامده است، اما مؤلفه های آن را می توان بررسی کرد. در این راستا ضمن بیان معانی و تعاریف جامعه مدنی و نیز ویژگی های مختلف جامعه مدنی، به تبیین دو ویژگی اساسی آن یعنی تکثرگرایی فرهنگی (دینی) و سیاسی بر اساس اندیشه استاد مطهری پرداخته شده است. نتیجه آن که تکثرگرایی دینی و سیاسی، به شکلی که در اندیشه سیاسی غرب مطرح است، در اندیشه مطهری پذیرفته نیست.
واژه های کلیدی: جامعه مدنی، مرتضی مطهری، تکثرگرایی سیاسی، تکثرگرایی فرهنگی.

مقدمه

اصطلاح «جامعه مدنی» گرچه در گذشته به خصوص یونان باستان مطرح بوده، اما به مفهوم مدرن و به معنای حلقه واسط بین دولت و مردم، از زمان هگل مطرح شده است.۱
برای جامعه مدنی تعریف های مختلفی ارائه شده است که در این جا به برخی از آنها اشاره می کنیم:۲
۱. جامعه مدنی به مفهوم دولت در اندیشه ارسطویی در مقابل خانواده و در اندیشه اصحاب قرارداد اجتماعی در مقابل وضع طبیعی.
۲. جامعه مدنی به مفهوم جامعه متمدن در مقابل جامعه ابتدایی در اندیشه دانشمندانی مانند آدام نرگسون و آدام اسمیت.
۳. جامعه مدنی به مفهوم شکل اولیه تکوین دولت در اندیشه هگل.
۴. جامعه مدنی به مفهوم حوزه روابط مادی و اقتصادی و علایق طبقاتی و اجتماعی در مقابلِ دولت و به عنوان پایگاه آن در اندیشه مارکس.
۵. جامعه مدنی به عنوان جزئی از رو بنا و مرکز تشکیل قدرت ایدئولوژیک یا هژمونی طبقه حاکمه در اندیشه آنتونیوگرامشی.
۶. جامعه مدنی حلقه واسط بین مردم و دولت در مقابل دولت.
در این پژوهش تعریف مورد نظر، تعریفی است که از زمان هگل پایه ریزی شده است و بر اساس آن جامعه مدنی در مقابل دولت قرار می گیرد و شامل همه حوزه هایی است که پس از تعیین و تجزیه حوزه دولت باقی می ماند. جامعه مدنی در مقابل دولت به حوزه ای از روابط اجتماعی اطلاق می شود که فارغ از دخالت قدرت سیاسی است و مجموعه ای از نهادها، مؤسسات، انجمن ها، تشکل های خصوصی و مدنی (غیر خصوصی) گروه های فشار و … را در بر می گیرد. جامعه مدنی حوزه روابط اجتماعی و دولت حوزه روابط سیاسی است.۳
جامعه مدنی در این معنا برای اثبات مطلوبیت قلمرو آزادی و حقوق فردی و ایجاد محدودیت هایی برای دولت است. دولت با ترسیم مرزهای حوزه سیاسی تلاش می کند تا رویه ها یا اعمال سیاسی را کنترل یا محدود سازد؛ در مقابل، جامعه مدنی دولتی پاسخ گو می طلبد و این که حقوق شهروندان را رعایت کند، آزادی را محدود نکند و در جامعه قانون حکم فرما باشد. بر این اساس، وجود جامعه مدنی یکی از ویژگی های جوامع دموکراتیک است. جامعه مدنی ارزش هایی مانند مشارکت سیاسی، پاسخ گویی دولت و عمومی بودنِ سیاست را در پی دارد. بدون حمایت از حقوق شناخته شده و قابل اجرای آزادی بیان، آزادی اجتماعات، آزادی عقیده و فکر و ترویج افکار عمومی جامعه مدنی از بین می رود.۴

مؤلفه های جامعه مدنی

جامعه مدنی دارای عناصر و ویژگی هایی است که برای تحقق آن لازم است، مانند مشارکت و رضایت عمومی، تساهل و تسامح، تکثرگرایی سیاسی و فرهنگی و اقتصادی، انسان محوری، قانون گرایی و آزادی فردی. برخی از مؤلفه های جامعه مدنی جزء مقوّمات جامعه مدنی بوده و از آن انفکاک ناپذیرند که تکثرگرایی فرهنگی و سیاسی از آن جمله اند. با این توضیح که اگر تکثرگرایی فرهنگی پذیرفته شود تکثرگرایی سیاسی نیز پذیرفته می شود. در این نوشتار دو مؤلّفه تکثرگرایی فرهنگی و سیاسی با توجه به آثار و آرای استاد مطهری بررسی و تحلیل می شود. ابتدا به تبیین این دو مؤلفه می پردازیم.

۱. تکثرگرایی فرهنگی (دینی)

تکثرگرایی فرهنگی یعنی به رسمیت شناختن حقانیت ادیان مختلف، نژادها، ملیت ها، زبان ها، قرائت های مختلف از دین و … است؛ بدین معنا که هیچ کدام بر دیگری برتری نداشته و همگی نشانی از حقیقت دارند. در کشور ما بحث تکثرگرایی فرهنگی بیشتر در عرصه دین مطرح شده است و ما نیز به تکثرگرایی دینی توجه خواهیم کرد. تکثرگرایی دینی به سه صورت قابل تصور است:
الف) تکثرگرایی بین ادیان الهی: به این معنا که ادیان بزرگ الهی مانند یهود، مسیحیت و اسلام هر کدام حقیقت را بیان می کنند و هر یک از آنها با تجربه های مختلفی که از واقعیت الوهی دارند انسان را به حقیقت می رسانند؛
ب) تکثرگرایی مذهبی (درون دینی): یعنی تنها دین اسلام می تواند انسان را به حقیقت رهنمون کند و در درون دین اسلام مذاهب مختلف با هم مساوی هستند، زیرا ادیان مختلف مانند مسیحیت، یهودیت و اسلام ابعاد عملی و اخلاقی گوناگون دارند که با هم تفاوت زیادی دارد. از این جهت تنها مذاهب موجود در اسلام مانند سنی و شیعه و … حقیقت را بیان می کنند؛
ج) تکثرگرایی درون مذهبی: به این معنا که تنها مذهب شیعه حقیقت محض را بیان می کند و مذاهب دیگر حظی از اسلام واقعی ندارند، اما در درون مذهب شیعه تنوّع آرا و عقاید پذیرفته می شود و اندیشه های مختلف فقهی کلامی می توانند امکان بروز پیدا کنند. در این جا وجه اشتراک بیشتر بوده و در امور مورد اختلاف بین قرائت های مختلف رقابت صورت می گیرد. این تنوّعات می تواند ناشی از تکثر نظر در مبانی فقهی، اصولی و … باشد.۵

۲. تکثرگرایی اجتماعی (سیاسی)

یکی از مؤلفه های بسیار مهم جامعه مدنی تکثرگرایی اجتماعی سیاسی است که همواره بر بنیاد تکثرگرایی فرهنگی اعتقادی استوار است. در علوم اجتماعی دانشمندی که معتقد باشد جامعه بر حسب تنوّع گروه های قومی یا فرهنگی آرایش می یابد تکثرگرا خوانده می شود. تکثرگرایی سیاسی مشارکت غیر مستقیم و نهادمند مردم در سیاست است. منظور از تکثرگرایی سیاسی وجود احزاب، گروه ها و جناح های سیاسی است که فعالان سیاسی در قالب نهادها به دیدگاه ها و مواضع سیاسی خود سامان می دهند. هدف این گونه نهادهای حزبی و جناحی، دسترسی به حکومت و تصدی مراکز رسمی قدرت سیاسی به منظور اداره امور عامه بر اساس دیدگاه ها و برنامه های خود است. در یک جامعه تکثرگرا که بر مبنای یکسری اصول موضوعه و عقاید مورد قبول همه گروه ها، وحدت سیاسی ملی و ارزش جامعه تأمین و تضمین شده، حزب یا جناح حاکم همواره در تعارض و رقابت با احزاب رقیب در تلاش برای ارائه خط مشی ها و برنامه هایی است که بتواند حداکثر منافع عامه را تأمین کند و بنابراین بیشترین حجم حمایت های مردمی را حفظ نماید.۶ چنین ساختار مردم گرایانه و مردم مدارانه در جامعه تکثرگرا، دو کارویژه مهم انجام می دهد: نخست، گسترش آگاهی ها و نهادهای سیاسی مردمی؛ دوّم، تقریب مصالح نظام سیاسی با مصلحت عامّه. حزب یا جناح حاکم در رقابت با احزاب معارض، مصلحت دولت را اساساً هنگامی تضمین خواهد کرد که بتواند مصالح عمومی را تشخیص داده و تأمین کند، در غیر این صورت به صورت مسالمت آمیز از دایره دولت و قدرت بیرون خواهد رفت.
از آنچه گذشت روشن می شود که تکثرگرایی سیاسی با آزادی تشکیل احزاب سیاسی و امکان جابه جایی قدرت به شکل مسالمت آمیز پیوند دارد و لازمه وجود چنین امری، آزادی بیان و مطبوعات و رسانه های گروهی است که بتوانند خواسته ها و دیدگاه گروه های مختلف را در جامعه منعکس کنند.
در این جا آرای استاد شهید مطهری را در خصوص سه شاخص زیر مورد بررسی قرار می دهیم:
الف) تشکیل احزاب سیاسی؛
ب) امکان جابه جایی قدرت به شکل مسالمت آمیز؛
ج) آزادی در عرصه های مختلف مانند آزادی فکر، بیان، مطبوعات و رسانه های گروهی.
با توجه به تعریف جامعه مدنی و با توجه به شاخصه های مقوّم جامعه مدنی در این بخش به بررسی دیدگاه های استاد شهید مرتضی مطهری درباره دو مؤلفه مهم جامعه مدنی یعنی تکثرگرایی دینی و تکثرگرایی سیاسی می پردازیم.

۱. تکثرگرایی دینی

بحث تکثرگرایی دینی به شکلی که امروز مطرح است و اول بار جان هیک عنوان کرد، در زمان شهید مطهری مطرح نبوده است، اما در مجموع مطالبی در آثار ایشان یافت می شود که می تواند ما را در یافتن رأی ایشان کمک کند.

الف) تکثرگرایی بین ادیان الهی

از نظر شهید مطهری، تکثرگرایی بین ادیان الهی به این شکل که یهودیت، مسیحیت و اسلام حقیقت را بیان می کنند مورد قبول نیست. ایشان در کتاب جهان بینی توحیدی، ضمن بیان جهان بینی های مختلف و جهان بینی مذهبی، جهان بینی توحیدی اسلامی را بهترین جهان بینی می داند و معتقد است در اسلام توحید به خالص ترین شکل و پاک ترین طرز بیان شده است.۷ شهید مطهری معتقدند دینِ خداوند از اول تا آخر یک دین و آن هم اسلام بوده است، ولی در طول زمان، هرگاه خرافات و بدعت ها وارد دین می شد، پیامبری ظهور می کرد و همان دین خالص خداوند را دوباره عرضه می کرد.۸ در زمان آخرین پیامبر یعنی حضرت محمد صلی الله علیه و آله مردم به آن درجه از رشد رسیدند که دین خود را حفظ کنند. ادیانی مانند یهود و مسیحیت ناقص هستند، ولی اسلام دین کاملی است. پس تنها دینِ حق، اسلام است و حضرت عیسی و موسی علیهم السلام هم دین اسلام داشته اند، ولی دین حضرت محمّد صلی الله علیه و آله دین کامل است و اسلام به شکل کامل برای همیشه تاریخ نازل شده است.
اسلام نام دین خداست که یگانه است، همه پیامبران برای آن مبعوث شده اند و به آن دعوت کرده اند. صورت جامع و کامل دین خدا به وسیله خاتم پیامبران حضرت محمّد بن عبداللّه صلی الله علیه و آله به مردم ابلاغ شد و نبوت پایان یافت و امروز با همین نام در جهان شناخته می شود.۹
بنابراین و نیز با توجه به مبانی فکری شهید مطهری روشن می شود که تکثرگرایی دینی از نظر ایشان مورد قبول نیست و بحث های او بیشتر درون دینی است.

ب) تکثرگرایی مذهبی (درون دینی)

تکثرگرایی مذهبی یعنی در جامعه اسلامی، طرح آرا و عقاید مذاهب مختلف اسلامی آزاد بوده و آنان به نسبت مساوی از حقانیت و مشروعیت برخوردار باشند. شهید مطهری در عین این که با طرح اندیشه های مختلف در جامعه اسلامی مخالفتی ندارد، تنها شیعه را مذهب حق می داند و تکثرگرایی مذهبی به معنای حقانیت مذاهب مختلف را به شدّت ردّ کرده و فرقه های غیر شیعه را گروه های افراطی یا تفریطی قلمداد می کند. به اعتقاد ایشان، اسلام و متون دینی مانند آبی است که از سرچشمه بیرون می آید، ولی ممکن است آلودگی هایی آن را در مسیر راه آلوده کند۱۰؛ از این رو اسلام دستگاه های تصفیه ای قرار داده که با آنها، اندیشه های صحیح شناخته می شود که عبارتند از قرآن کریم، عقل و روایات متواتر. پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرموده اند امور مشکوک را باید به این سه منبع عرضه کرد. شهید مطهری مذاهب اشعری، اعتزالی و خوارج را فرقه های افراطی و تفریطی می داند که از راه میانه خارج شده اند.۱۱ ایشان گر چه اهل سنت را مسلمان می داند اما افکار آنها را تحلیل کرده و نقاط ضعف آنها را برمی شمارد.
اگر ما آن راهی را که ائمه اطهار علیهم السلام در مقابل راه های دیگران برای ما باز کرده اند برویم، هم از افراط و تندروی های بعضی مصون می مانیم و هم از تفریط و جمود بعضی دیگر. در روش های فقهی مثال زدیم به افراطی که در روش فقهی حَنفی وجود دارد که استدلالات ذهنی ظنی را پایه قرار می دهد و نیز تفریط و جمودی که در فقه احمد حنبل وجود دارد. آنچه که مابین این دو است یعنی فقه شافعی و فقه مالکی هم راه معتدلی نیست. مخلوطی است از جمودی که در این جاست و جهالتی که در دیگری است.۱۲
شهید مطهری روش معتزله را افراط در روشنفکری می داند که در همه چیز تردید می کردند، حتی وجود جنّ را که در قرآن آمده است انکار می کردند و اشاعره جمود فکری داشتند، به طوری که از آیه «الرحمن علی العرش» استنباط می کردند «خدا روی تخت نشسته است» خوارج نیز جمود فکری داشتند و همه فرق اسلامی را کافر می پنداشتند.۱۳
در مجموع شهید مطهری تنها مدارا و همزیستی مسالمت آمیز را با مذاهب غیر شیعه می پذیرد و اما تکثرگرایی مذهبی به معنای حقانیت فرقه ها و مذاهب مختلف اسلام را نمی پذیرد.

ج) تکثرگراییِ درون مذهبی

تکثرگرایی درون مذهبی به معنای وجود قرائت ها، افکار و عقاید مختلف در چارچوب ضروریات مذهب در درون مذهب شیعه و آزادی گر