خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل نماز جمعه تهران به امامت آیت الله یزدی ۱۴ / ۱۲ / ۱۳۷۷

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نماز جمعه تهران به امامت آیت الله یزدی ۱۴ / ۱۲ / ۱۳۷۷ :

خطبه اول

بسم الله الرحمن الرحیم

× الحمد لله الذی لا اله الا هو عالم الغیب و الشهاده و هو الرحمن الرحیم و نصلی و نسلم علی خاتم انبیائه و اشرف سفرائه و افضل رسله محمد و آله.

× اوصیکم عباد الله و نفسی بتقوی الله فان خیر الزاد التقوی، قال الله تعالی فی کتابه الکریم ((یا ایها الذین آمنوا اتقوا الله و قولوا قولا سدیدا یصلح لکم اعمالکم و یغفر لکم ذنوبکم و من یدع الله و رسوله فقد فاز فوزا عظیما))، خود و شما برادران و خواهران نمازگزار را به رعایت تقوای الهی توصیه و سفارش می کنم این آیه ء شریفه به موءمنین خطاب فرموده است اتقوی الله خدا را بپرهیزید احکام الهی را رعایت کنید از تخلف از دستورات خدا پرهیز کنید و در گفتارتان حرفهای محکم متین مستند قابل طرح قابل شنیدن داشته باشید قولوا قولا سدید آیه اختصاص دارد به کلمات و الفاظ و فقط نصیحت است که انسان به هنگام صحبت کردن باید مواظب باشد حرفهایش را رعایت بکند خلاف دستورات الهی نباشد یا اصولا اظهارات انسان به هر شکلی که ممکن است مقصود هست بهرحال مراقب باشید که حرفهایی که می زنید می نویسید به گونه ای منعکس می کنید حرفهای درستی باشد هر حرفی را نزنید هر چیزی را نگویید هر چیزی را ننویسید هر مطلبی را توی مردم شایع نکنید در گفتار و در نوشتار و در بسیاری از چیزهایی که مکنونات انسان را منعکس می کند باید سداد را و استحکام را و صحت را رعایت کرد از کجا من عرض می کنم که قولوا قولا سدیدا کمی وسیعتر از زبان است شاید دنباله ی آیه و نتیجه بحث مساله را مشخص می کند چون دنبال آیه می فرماید که یصلح لکم اعمالکم اگر چنین رفتاری را پیشه بکنید خداوند کارهایتان را به طرف اصلاح پیش می برد و کارهایتان را کارهای صالحی خواهد کرد و یغفر لکم ذنوبکم گناهان شما را خواهد آمرزید از اشتباهات شما خواهد گذشت خوب اگر فقط زبان هست عمل زبانی به اصلاح می گراید ولی سایر اعمال اگر از غیر زبان از غیر سدید باشد چگونه به اصلاح می گراید ولی به هر صورت اهمیت قول را و زبان را می فهماند اتقوا الله و قولوا قولا سدیدا یصلح لکم اعمالکم و یغفر لکم ذنوبکم کارهایتان خداوند به طرف صلاح می برد و گناهایتان خواهد آمرزید و من یطع الله و رسوله آنان که مطیع خدا و پیامبر هستند موفق شدند پیروز هستن فائز شدن به یک فوز و توفیق بالایی و عظیم و بزرگی است ولی کسانی که پیروی از غیر خدا و رسول کردن کسانی که از هوای نفس پیروی کردن از شیطان پیروی کردن روشن است که آنچه غیر خدا و رسول است هوای نفس است و شیطان است و طاغوت و طغیان است و پایان اطاعت از شیطان روشن است اتقوا الله بپرهیزید خدا را و مواظب باشید که در کلیه ء کارهای زندگی غیر از اطاعت خدا و رسول اطاعت دیگری نباشد که پایان اطاعت و رسول فوز عظیم هست و پایان اطاعت غیر خدا و رسول شقاوت و گرفتاری و بدبختی خواهد بود، امیدواریم خداوند همه ی ما را در رعایت این دستور و در رسیدن به این صفت فاضله تایید و کمک بفرماید.

× ما در وقت خطبه اول مساله ی شکل حکومت اسلامی از نظر قانون اساسی را بررسی می کردیم بحث رسید به بند ۶ اصل ۲ در بند ششم به این کیفیت بود که کرامت و ارزش بالای انسان و آزادی تواءم با مسئولیت او در برابر خدا که از راه (الف)- اجتهاد مستمر فقهای جامع الشرایط بر اساس کتاب و سنت معصومین سلام الله علیهم اجمعین و(ب) و (ج)- در پایان از این راههای سه گانه قسط و عدل و استقلال سیاسی و اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی و همبستگی ملی را تامین می کند گفتیم این بند مبسوط هست مطالب فراوانی دارد و باید قسمت قسمت کمی توضیح داد و مشخص بشود که در قانون اساسی بحث اخلاقی نیست بحثهای نصیحت یا موعظه نیست در اصل دوم مبانی حکومت را تشریح می کند و بند اول این بود که حکومت جمهوری اسلامی بر مبنای این شش بند هست که در بند دوم به این قسمت رسیدیم صدر بحث را در خطبه گذشته مفصل توضیح داده شد که ارزش بالای انسان و کرامت انسان چگونه است، مسئولیت انسان چیست، آزادی انسان در حوزه ی مسئولیت در برابر خداست بحث شد و گذشتیم، امروز یکی از راههایی که در این بند ششم از اصل دوم می گوید از این راهها می شود قسط و عدل را تامین کرد می شود همبستگی ملی را تامین کرد می شود استقلال سیاسی اقتصادی فرهنگی را تامین کرد یکی از این راهها را اگر توفیق پیدا کردیم فی الجمله توضیح بدهیم اجتهاد مستمر فقهای جامع الشرایط بر اساس کتاب و سنت معصومین سلام الله علیهم اجمعین کلمه ء اجتهاد قید مستمر معنی فقهای جامع الشرایط و ملاک کار که اساس کتاب و سنت باشد مختصری باید توضیح داد، اجتهاد: لغتا معنایش روشن است یعنی کوشش کردن تلاش کردن فعالیت کردن ولی در اصطلاح هر کوشش و تلاشی را اجتهاد نمی گویند هر تلاش کننده و هر کوشش کننده مجتهد نمی گویند اجتهاد در اصطلاح به کار گرفتن تمام توان و قدرت و امکان علمی و اطلاعاتی از اصول و مبانی و به ادله مربوط که بعد می رسیم برای استنباط فروع از اصول برای بدست آوردن حکم خدا در مسائل مورد احتیاج و نیاز عامه ی مردم از قواعد و اصول کلی که گفته شده است بخصوص در مسائلی که در اصطلاح به اش می گویند مسائل مستحدثه یعنی مسائل جدید مسائلی که هر روز به تناسب زندگی انسانها بوجود می آید مثلا بیمه، بانک داری، مسائل ربا در بانک، مسائل معاملات خاصی که در دنیا به شکلهای جدیدی بوجود می آید و ده ها مسئله که هر روز به تناسب در زندگی انسانها پیدا می شود و به خصوص در زمان ما که مسائل پزشکی فراوان هست که باید وضعش روشن بشود و تکلیفش روشن بشود در اقتصاد بحثهایی فراوانی هست در امور نظامی بحثهای فراوانی هست در مسائل امنیتی بحثهای زیادی هست و بالاخص در مسائل قضایی بحثهای زیادی هست که چون در طول تقریبا قرون گذشته حکومت اسلامی وجود نداشت و قضاء اسلام در بخش حاکمیت عملی نبوده به کلیاتی بحثها گذشته و کمتر تکلیف فروع مشخص شده مسائلی که در قضاء وقت پیش می آید مجتهد آن کسی است که با به کار گیری توان علمی خودش بتواند پاسخ مسائل مورد نیاز مردم را در بیان حکم خدا با استفاده ی از اصول و از قوانین و قواعد اصلی که بعد توضیح می دهید در آن جمله بر اساس کتاب و سنت به چنین کسی مجتهد گفته می شود و برخی فرمودند که صرف اطلاعات لازم دانستن علوم مثلا ادبیات عرب دانستن رجال درایه دانستن بسیاری از ظرائف ادبی و بهرحال رسیدن به شناخت زبان ائمه یک بحث خاصی است در حدی که تعبیر معروفی کردن که ((العلم نور یقذفه الله فی قلب من یشاء)) هر کس به این درجه به راحتی نمی رسد اینطور نیست که هر کسی راحت بتواند بگوید مثلا من مجتهد هستم چون می توانم یک آیه را ترجمه بکنم چون بتوانم حدیث ترجمه بکنم حتی می توانم دوتا آیه کنار هم بگذارم یک برداشتی ازش بکنم من مجتهد هستم نه اینجوری نیست خیلی چیزهایی دیگر هم لازم هست تا این که به این روشنی و به این نور الهی برسد که زبان ائمه بشناسد زبان قرآن را بشناسد قدرت دریافت و گرای لازم از این اصول بدست بیاورد شناخت این مسئله امر بسیار مهمی است حتی خود ائمه فرمودند که بهرحال باید با اصطلاح ما و زبان ما آشنا باشید من یک وقتی اینجا مسئله آشنایی با زبان توضیح دادم و فعلا خیلی بحث را حاشیه نبرم که از مطلب دور بمانیم مجتهد در اصطلاح کسی که بتواند فروع مورد نیاز مردم را در مسائل اسلامی و تکلیف شرعیشان از آن قواعد و قوانین اصولی کلی استکشاف بکند استنباط بکند که امام معصوم فرمود: ((علینا القاء الاصول و علیکم التفریع)) بر ما هست که قوانین و قواعد کلی را بگوییم ولی در زمانهای مختلف زندگی و شرایط گوناگونی که پیش می آید و مسائل فرعی که پیدا می شود شما باید از این قوانین بتوانید استفاده بکنید، این یک توضیح مختصر در کلمه اجتهاد خوب در اینجا قید مستمر ذکر شده اجتهاد مستمر یعنی ادامه دارد مقصود این است که یک مجتهد که اجتهادش استمرار داشته باشد یا نه اصلا ربطی به فرد مجتهد و اشخاص مجتهد ندارد این یک مطلب دیگری است یعنی این خصیصه اجتهاد این صفت و کار اجتهاد و این تلاش اجتهاد نبایست در یک زمانی محدود بشود و در افرادی محدود بشود شاید اشاره باشد به همان بحث که ما در اصطلاحات طلبگی بهش می گوییم ((انفتاح باب علم)) و از امتیازات شیعه است که شیعه باب علم را باز می داند امکان مجتهد شدن را در هر زمان برای هر کس ممکن می دانم می گوید اشکال ندارد چه زن و چه مرد و هر کسی در هر وضعی امکان این که به درجه اجتهاد برسد برایش هست مجتهد شدن امکان دارد برای هر کسی نمی شود فقط در صدر اسلام بوده است یا در قرن دوم بوده است در قرون بعدی نباید باشد یا همان که برخی از برادران اهل سنت ما می گویند که محدود می کنند کلمه ء اجتهاد یا امکان اجتهاد به چند نفر از فقهای بزرگشان و این فقها را در حقیقت امام مذهب که می دانند بعد از آنها دیگر اجازه اجتهاد به معنای این که بر خلاف نظر او کسی چیزی بگوید داده نمی شود و گفته می شود که نظر نظر او هست فقط در حالی که چنین نیست از نظر شیعه اجتهاد یک امری است یک امکانی است که در همه زمانها و برای همه افراد امکان دارد و می تواند به اینجا برسند به نظر ما قید مستمر در اینجا بخصوص نقش عملیش که در پایان توضیح مختصر این بند باید عرض کنم می فرماید که استقلال فرهنگی، سیاسی، اقتصادی بدست آوردن از راه اجتهاد این مقصود یک امر مستمر نیست که در طول زمانها ادامه پیدا بکند و با رفتن یک مجتهدی با آمدن یک مجتهد دیگری این سنت این روش این سیاق نباید قطع بشود مقصود از کلمه استمرار استمرار وجود این مطلب هست و بهمین دلیل می بینید ما در طول غیبت کبری در حوزه های بزرگ و کوچک مان همواره مجتهدینی داشتیم که همه اینها رسیده بودن به درجات عالیه اجتهاد و توان استنباط داشتن و طبعا آنچه را که استنباط می کردند آنچه را که حجت برایش پیدا می کردند برای خودش لازم العمل یا جایز العمل می شد و برای مقلدینشان هم جایز العمل حالا ما بحث ولایت مجتهد را نداریم آن را در مناسبت خودش در اصل پنجم باید دقیق تر و وسیعتر و بیشتر رسید ولی یک فقیه فقاهتش برای خودش حجت است و اگر اجتهاد کرد و به یک مطلبی رسید دیگر نمی تواند تقلید بکند از دیگری باید مطابق اجتهادش عمل کند و برای مقلدینش هم حجت هست حالا بحث تقلید اینجا برای ما مطرح نیست و دنبال بحث تقلید نیستیم که از چه کسی می شود تقلید کرد شرایط تقلید چیه هر کسی گفت که من مجتهدم یا هر کسی گفت من اعلمم بلافاصله می شود ازش تقلید کرد و فورا می شود میدان به اش داد فورا می شود او را بزرگ کرد فورا می شود مثلا دورش جمع شد یا این که ملاکات شرعی دیگری هم وجود دارد که در باب خودش گفته شده است توضیح داده شده است شرایط خاصی دارد رسیدن به این نقطه که یک وقتی اجمالا اینجا اشاره کردیم و الان دنبال او نیستیم بنابراین استمرار که در اینجا ذکر شده است مقصود بقاء حالت استنباط اجتهاد در قرون هست اینطور که فقه شیعه معتقد هست و نقش این حالت در حکومت اسلامی و در رسیدن به آن نتیجه یی که آخرین اصل گفته شده روشن هست خوب بعدش می گوید فقهای جامع الشرایط صرف اجتهاد کافی نیست صرف این که یک کسی می تواند آیات را کنار هم بچیند و چیزی استفاده کند یا حتی می تواند روایات را هم بیاورد و کمک بگیرد و همینطور از حتی در موقعی که ادله ی اجتهادی در دستش نیست و یا در مساله ادله اجتهادی نیست از اصول عملیه می تواند استفاده کند این کافی نیست برای این که او در نظام و در حکومت نقش داشته باشد و یا آن نقشی که این اصل برایش قائل است بتواند ایفا کند بلکه شرایط دیگری هم هست که در جای خودش به تفصیل ذکر شده مثلا مثل طیب مولد که یک بحث خاص خودش دارد کسی که از راه قانون شکنی بوجود آمده است کسی که از راه نقض حکم خدا بوجود آمده است حالا او می خواهد بیاید خودش حکم خدا را معین کند و یا بیاید قانون معین کند خوب اینجا قید شده است که باید طیب مولد باشد و بدون طیب مولد نمی شود و دیگر شرایطی که فعلا من دنبال این جزئیات بحث نیستم، بر اساس کتاب و سنت معصومین این مساله اصلی بحث هست مگر هر کسی می تواند با قدرت ترجمه کردن چند تا آیه و ترجمه کردن چند تا حدیث پیش قضاوتهای خودش را بیاورد و به گردن آیات و روایات بگذارد و بگوید این استنباط من است این اجتهاد من است این نظر من است و این برای من حجت است و برای مردم می تواند از من تبعیت کنند نه این چنین نیست این استنباط و این اجتهاد باید بر اساس کتاب و سنت باشد یعنی باشد مبنای استنباط مشخص باشد از کجا گرفته و چگونه گرفته از قرآن کریم باید استفاده کند نحوه ء استفاده از قرآن کریم و نحوه ء استفاده از سنت سبک خاصی دارد باید ظهور را نثر را ناسخ و منسوخ را اطلاق و تقیید را و عام و خاص را و دهها جزئیات دیگری که هر کدام در باب خودش بحث شده اینها را بشناسد اطلاع پیدا کند براحتی کسی نمی تواند بگوید من می توانم از قرآن استفاده کنم از حدیث استفاده کنم بعد مجتهد هستم و گاهی هم با سلیقه های خاص و همینطور که گفتم پیش قضاوتهای خودش را گردن کتاب و قرآن بگذارد گردن کتاب و سنت بگذارد خوب این خلاف هست این قید اینجا به این دلیل ذکر شده است باید این مجتهد بر اساس کتاب و سنت اکتفای به کتاب هم نمی شود کرد روایاتی که آمده است و قرآن کریم را تشریح کرده توضیح داده مورد را مشخص تر کرده در حقیقت همین خصوصیات ناسخ و منسوخش را، اطلاق و تقییدش را معین کرده باید روایات باب را هم ببیند استفاده کردن از روایات یا از سنت باز یک فصل بسیار مشکل و وسیع دارد در قرآن دیگر بحث سندی مطرح نیست ولی در روایات که وارد می شود بحث سندی مطرح است این روایات چه کسی نقل کرده از چه کسی نقل کرده چه جور آدمی بوده که نقل کرده شرایط سیاسی و اجتماعی آن زمان در موقع نقل این روایت این آقا از این امام چگونه بوده شهرت فتوای دیگران چه میدانی را گرفته بوده همه این شرایط باید شناسایی بشود تا بشود از یک روایت استفاده کرد به راحتی نمی شود کسی می گوید من روایت می توانم ترجمه کنم و آیه می توانم ترجمه کنم پس من مجتهد هستم، بر اساس کتاب و سنت معصومین یعنی هم سنت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و هم سنت ائمه گرام علیهم السلام و سنت را هم معنی کردند هم قولشان هم فعلشان و هم تقریرشان اگر کسی را در محضر امام معصوم انجام داد و امام معصوم رد نکرد خود همین را حجت می گیرند و دلیل بر جواز این کار می گیرند اگر تقریر شد بنوعی دلیل جواز آن کار است و بهرحال استفاده از روایات هم خصوصیات فراوانی دارد که باید فرد مجتهد با همه ء این علوم آشنا بشود با همه ء این اسرار و رموز و فنون آشنا باشد این که گاهی گفته می شود ۶۰ سال ۷۰ سال در حوزه ها زحمت می کشند تا به درجه اجتهاد می رسند همین جوری نیست به این جهت هست صرف امکان معنی کردن چند تا جمله کافی نیست واقعا این روشی که در علمای بزرگ و در اصحاب امامیه معروف بوده است یکی از اسرارش همین است که مجتهد مسلم مقبول همه ی علمای زمان برای اجتهاد فردی می نوشته است طرف اجازه اجتهاد می گرفته است که آیا مرا در حد اجتهاد می دانید من دیگر می توانم خودم به نظر خودم عمل کنم دیگر تقلید نکنم این مساله ی اجازه ی اجتهاد و نوشتن اجتهاد یک سنت بسیار قوی و خوبی بوده که حرکتی را اجازه به اش نمی دادند غالبا این اجازات چه قیود عجیبی دارد اصلا بحث اجازات اجتهاد یک بحث بسیار وسیعی است و در برخی کتابها این اجتهادات جمع آوری کردن کسانی که اهل ذوق و فن هستند وقتی مراجعه می کنند می بینند که علمای بزرگ ما چه ظرافتهایی در این اجازه ها بکار بردن طرف را هم بدلیل این که شاگردش است اجازه به اش نمی دادند به دلیل این که از یک بیت علم است اجازه به اش نمی دادند گاهی مساله ای را در اختیارش می گذاشتن می گفتن برو این مساله را تجزیه و تحلیل بکن و استنباطت را بیاور ببینیم گاهی یک بحثی را که در بحثشان مطرح کرده بودن می گفتن تقدیرش را بیاور ببینیم و با دیدن نوشته او و با نحوه ی استفاده کردن او از درس استاد یا درسهایی که بوده است می توانستند بفهمند که آیا او قدرت استنباط پیدا کرده است یا نه که عرض کردیم در کلمه ء اجتهاد توان استنباط و قدرت استنباط بحث است نه این که یک دوره ی کامل تمام فروع فقهی را بررسی کرده باشد شاید کمتر فقهی بوده است این توفیقی کرده باشد که قبل از این که بخواهیم بگوییم او مجتهدی است که می شود از او تقلید کرد یک دوره کامل تمام فقه را بررسی کرده باشد چنین چیزی نیست رسیدن به این توان و به این قدرت و تشخیص این که طرف این توان را دارد یا ندارد این مساله بسیار مهمی است که من اگر در خطبه دوم کمی توفیق پیدا کردم که در مساله خبرگان یک بحثی کنم مساله از این قرار هست مجتهد شناسی خودش کار بسیار مهمی است مگر به هرکسی می شود گفت پروفسور مگر به هر کسی می شود گفت دکتر مگر به هر کسی می شود گفت فیلسوف اگر یک کسی مثلا یک فرضیه ای را مطرح کرده است یا یک مقاله ای نوشته فورا می شود بگویند ایشان از فلاسفه هستند این آقا پروفسور است این آقا یک دکتر است خیلی شرایط لازم دارد تا حساب بشود به کسی بگویند دکتر حالا تعارفات بحث دیگری است خیلی کسانی تعارف به اش می کنند آقای دکتر آقای مهندس آقای پروفسور آقای فیلسوف تعارف خیلی ها بهم دیگری می کنند اما واقعا اگر بخواهد این لغت معنای خودش داشته باشد خیلی شرایط دارد تا یک کسی فیلسوف باشد تا یک کسی دکتر باشد تا یک کسی پروفسور باشد مجتهد هم عینا همینطور است براحتی نمی شود این عنوان اجتهاد به هر کسی گفت و شناخت اجتهاد را و شناخت شرایط را و جامع الشرایط بودن و دیگر چیزها را پس این جمله هم که می فرماید: بر اساس کتاب و سنت معصومین عنایت دارد به نحوی استنباط، امام راحل ما رضوان الله تعالی علیه همه ی ما آشنا هستیم با این جمله معروفشان که حتی ظاهرا بخشش در وصیت نامه ی معروف ایشان هم آمده است صدق سنتی یا به تعبیر ایشان به دنبالش فقه جواهری یعنی به سبک و سیاقی که مرحوم صاحب جواهر مرحوم آقا شیخ حسن نجفی صاحب جواهر در آن کتاب بسیار مبسوط و مفصلشان که امروز هم از مفاخر کتب شیعه هست و روی این کتاب چه کارهایی شده است و بخصوص اواخر که واقعا حوزه علمیه مقدس قم در این بحث خیلی زحمت کشیدن و حالا که بحثم به اینجا رسید به این جمله هم اشاره می کنم تهیه کردن معجم فهرست و معجم فقه جواهر یک کار بسیار دقیق و علمی و فقهی جالبی است انجام گرفته که برای افراد محقق بسیار کمک می کند و کارهای دیگری که در چاپهای متعدد این کتاب عظیم امام راحل فرمودند فقه جواهری یا فقه سنتی درست است که فقه پویا فقه پویا یعنی توان پاسخ گویی به مسائل زمان داشته باشد بتواند بگوید مثلا مسائل پزشکی که امروز مورد نیاز هست در تولد و تناسل در باروری و ناباروری در بسیاری از عملیات جراحی و در ده ها مسائل دیگری مورد احتیاج هست فقه باید بتواند جواب بدهد این درست است فقه پویا معنایش همین است اسلام در همه زمانها توان پاسخگویی به نیازهای امت اسلامی را دارد و فقه شیعه غنی ترین فقه است قوی ترین فقه است اما نه این که هر کسی چندتا مطلب را توانست بگوید این بگوید من از فقها هستم و من فقیه هستم و بعد توقع کارهایی که فقهای جامع شرایط دارند هم داشته باشد اینجور نیست خیلی چیزها لازم هست تا بتواند در این حد وارد بشود درک جواهر رضوان الله تعالی علیه یا سنتی یعنی همان بحث و استدلال و گفتگوهای فنی نه بحث و استدلالهای فلسفی بحث و استدلالهای گاهی خشک اصولی حتی بحث و استدلالهای متکی به روایت متکی به رفع تعارض روایات متکی به جمع بین روایات متکی به استظهار از آیه و در کنار روایات و سایر جهات اینها اگر باشد آن موقع شخص می شود مجتهد جامع الشرایط حالا در این بند مطلب این است یکی از راههایی که حکومت اسلامی می تواند به قسط و عدل و استقلال سیاسی و اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی و همبستگی ملی را تامین بکند مساله ی اجتهاد مستمر فقهای جامع الشرایط است بر اساس کتاب و سنت خوب این مطلب که در قانون اساسی آمده نمی خواهد صرفا یک بحث علمی مطرح بکند یک چیزی که توی حوزه ها درباره ی هر قدمتی کتابها نوشته شده مقالات زیادی نوشته شده می خواهد این را بیان بکند نه می خواهد بگوید نظام حکومت اسلامی اگر واقعا می خواهد استقلال پیدا بکند در فرهنگ هر کسی نمی تواند توی مسائل فرهنگی هرکی به ذوق و سلیقه اش می آید بگوید اگر می خواهد توی مسائل اجتماعی هر کسی هرچه به ذوق و سلیقه اش آمد این نمی تواند باید از این مسیر باشد قسط و عدل یعنی مسائل قضاوت، قضاوت نمی تواند همین جوری باشد باید از این طریق باشد علت این که این بند را و این راه را در قانون اساسی آوردند برای تبیین شکل حکومت است نه برای بیان یک بحث علمی یا یک بحث اصولی که در حوزه ها مفصل بحث شده است، امیدواریم انشاءالله با توفیق الهی بتوانیم یکی دوتا راه دیگر را و تمام کردن این اصل را در جلسات آینده به عرضتان برسانیم.

بسم الله الرحمن الرحیم

انا اعطیناک الکوثر.

فصل لربک و انحر ان شانئک هو الابتر.

خطبه دوم

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد لله علی آلائه