خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل شیوه تفسیری معتزله

فایل پاورپوینت فایل پاورپوینت کامل شیوه تفسیری معتزله؛ راهکاری شایسته برای ارائه‌های موفق

اگر به‌دنبال یک فایل ارائه‌ی آماده با کیفیت بالا و طراحی حرفه‌ای هستید، فایل فایل پاورپوینت کامل شیوه تفسیری معتزله انتخابی مناسب برای شماست. این مجموعه شامل 66 اسلاید استاندارد و دقیق است که با هدف ارتقاء کیفیت ارائه‌های شما تهیه شده‌اند.

دلایل انتخاب فایل فایل پاورپوینت کامل شیوه تفسیری معتزله:

• طراحی ساختارمند و چشم‌نواز: هر اسلاید با دقت بالا و توجه به اصول طراحی گرافیکی تهیه شده است تا محتوای شما به‌خوبی دیده و درک شود.
• آمادگی کامل برای ارائه: نیازی به ویرایش مجدد نیست؛ فایل فایل پاورپوینت کامل شیوه تفسیری معتزله آماده‌ی استفاده در کلاس، جلسه یا کنفرانس است.
• سازگاری کامل با پاورپوینت: نمایش صحیح اسلایدها در تمامی نسخه‌های PowerPoint بدون بهم‌ریختگی یا مشکل ظاهری تضمین شده است.

تولید شده با رویکرد حرفه‌ای:

تمامی بخش‌های فایل پاورپوینت کامل شیوه تفسیری معتزله با هدف ایجاد یک تجربه کاربری روان و بی‌نقص طراحی شده‌اند. جزئیات با دقت بالا تنظیم شده‌اند تا ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید.

توجه:

تنها نسخه رسمی فایل فایل پاورپوینت کامل شیوه تفسیری معتزله از کیفیت کامل برخوردار است. نسخه‌های غیرمجاز ممکن است شامل اشکالات طراحی باشند و توصیه نمی‌شود از آن‌ها استفاده شود.

با تهیه فایل فایل پاورپوینت کامل شیوه تفسیری معتزله، سطح ارائه‌های خود را ارتقاء دهید و مخاطبان خود را تحت تأثیر قرار دهید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل شیوه تفسیری معتزله :

چکیده

مکتب اعتزالی با کناره گیری واصل بن عطا (۱۳۱- ۸۰ ق) از مجلس درس حسن بصری (ت ۱۱۰ق) پا گرفت و دوره رونق آن در زمان خلافت مامون، معتصم و واثق بود . اساس عقاید آنان را رجحان عقل بر نقل تشکیل می داد; به همین روی در تفسیر قرآن هر آیه ای را که با عقل اعتزالی آنان مخالفت داشت، تاویل می کردند . گرایش آنان به مجاز واستعاره، مباحث لغوی و قرائات شاذ هم در همین راستا بود . یکی از مهمترین آثار تفسیری معتزله، “تنزیه القرآن” عبدالجبار است . در آن به رفع شبهه و ابهام از آیات قرآن پرداخته شده است . در این مقاله مباحث فوق به تفصیل آمده است .

کلید واژه ها: روش تفسیری، معتزله، تنزیه القرآن، واصل بن عطا، حسن بصری .

۱) مقدمه

پیامبر اکرم (ص) همزمان با دریافت اولین آیات قرآن کریم، وظیفه دیگری را که عبارت از ابلاغ این آخرین وحی نامه الهی بود، بر عهده داشت . به تصریح قرآن، پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم موظف بود آن چه را که بر وی وحی می شود، برای مردم “تبیین” و تفسیر کند . آیه «و انزلنا الیک الذکر لتبین للناس ما نزل الیهم » ^(۱) [نحل ۴۴] ناظر به همین حقیقت است . بر این اساس پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم ماموریت داشت موارد نیاز جامعه اسلامی را شناسایی کرده، به شرح و تفسیر آیات قرآن بپردازد و اگر صحابه ایشان در فهم آیه ای به مشکل بر می خوردند و یا پرسشی داشتند، به حضرت مراجعه و ابهام و اشکال خویش را برطرف می ساختند .

مجموع آن چه را که نبی مکرم اسلام صلی الله علیه و آله وسلم در شرح و توضیح آیات در موارد متعدد بیان فرمود، در حادیث حضرت موجود بود و صحابه آن را نقل می کردند . به تدریج که تفسیر به صورت علمی مستقل در آمد، این روایات هم از درون احادیث پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم بیرون آورده شد و به صورت کتبی مستقل به نام تفاسیر جای گرفت . البته تعداد این احادیث از چندصد حدیث فراتر نمی رود [۱]. بگذریم از این که در بین همین تعداد هم چه بسا روایات جعلی و ساختگی فراوانی یافت می شود و یا اجتهادات شخصی صحابه و تابعان، بعضا به عنوان روایات تفسیری پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم نقل شده اند . پس از عصر صحابه و پیدایش مکاتب و فرقه های مختلف مذهبی، هر دسته ای برای تایید پایه های عقیدتی خویش به قرآن روی می آورد و آیات این کتاب عزیز را بر مبنای اصول مکتب خویش تفسیر می کرد . این عامل سبب گردید که مکاتب مختلف تفسیری در تفسیر قرآن راه یابد .

در دوره صحابه و حتی تابعان محور تفسیر، روایات و منقولات پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم بود و اساس و بنیان تفسیر نقلی یا تفسیر به ماثور، در این دوره پایه ریزی شد . رواج این شیوه تفسیری ناشی از دو عامل اساسی بود: نخست این که جامعه نوپای اسلامی هنوز به کمال عقلی خویش نرسیده و نقل گرایی ویژگی بارز آن دوران بوده است; دیگر این که روایات منع تفسیر به رای، دستاویز مناسبی برای برخی گروه ها بود که راه هر گونه اظهارنظر و عقل گرایی در تفسیر را به کلی مسدود سازند . از این رو تفسیر عقلی و اجتهادی در آن دوره یا به چشم نمی خورد و یا بسیار اندک و نادر است .

اما بدیهی است جامعه ای که کتاب آسمانی اش دلایل و براهینی در اثبات حق یا رد باطل عرضه می دارد و با صراحت تمام مردم را به تدبر و تامل در آیات مقدس و نورانی قرآن فرا می خواند، هرگز نمی تواند بدون توجه به این امور و صرفا بر پایه پاره ای روایات تفسیری، فهم خود از قرآن را کامل بداند [۲] ; بدین سبب، تفسیر نقلی یگانه راه فهم قرآن تلقی نشد و با پیدایش مذاهب مختلف کلامی و فقهی، به تدریج زمینه های تفسیر عقلی هم فراهم آمد .

۲) آغاز پیدایش معتزله

یکی از مهم ترین فرقه هایی که بر مبنای عقل گرایی پا به عرصه ظهور نهاد، فرقه معتزله بود . این فرقه به وسیله واصل بن عطا (۱۳۱- ۸۰ ق) یکی از شاگردان حسن بصری پدید آمد و به دلیل پیوند و ارتباطی که در دوران خلافت مامون با دستگاه حاکم برقرار کرد، توانست قدرت بلامنازعی بیابد و مکتب اعتزال را رسمیت بخشیده، تفاسیری با تکیه بر مبانی و عقاید این مکتب پدید آورد .

گویند: روزی واصل بن عطا در محضر درس استادش نشسته بود که سخن از اختلاف خوارج و مرجئه درباره کفر و ایمان مرتکب کبیره به میان آمد . پیش از آن که استاد سخنی بگوید، واصل گفت: به عقیده من اهل کبائر فاسق هستند نه کافر [۳]. پس از این سخن از جمعیت جدا شد و به تبلیغ عقیده و مرام خویش پرداخت . عمروبن عبید، شاگرد و برادر زنش نیز به او ملحق شد . این جا بود که حسن بصری گفت: «اعتزل عنا» ، یعنی واصل از ما جدا شد و بنا به نقلی دیگر گفت: «اعتزلا عنا» ، یعنی واصل و عمرو از ما جدا شدند و قول دیگری اختیار کردند [۴]. بر این اساس طرفداران واصل بن عطا به معتزله معروف شدند .

معتزله در دوره بنی امیه با دستگاه خلافت رابطه خوبی نداشت . در آغاز حکومت بنی عباس بیشتر حالت بی طرفی به خود گرفت . در دوره مامون که به ظاهر اهل فضل و دانش بود مورد توجه قرار گرفت; به گونه ای که خلیفه خود را معتزلی و طرفدار مکتب اعتزال معرفی کرد . پس از مامون نیز معتصم و واثق هر دو شیوه وی را پیش گرفتند و معتزله توانست با حمایت دستگاه خلافت عقاید خویش را ترویج کند .

اهل حدیث یا اهل سنت – که در نقطه مقابل معتزله قرار داشتند – به شدت طرفدار این عقیده بودند که کلام خداوند همانند ذات الهی قدیم و غیرمخلوق است . اما معتزله به شدت مروج این باور بود که کلام خداوند مخلوق و حادث است و کسی که معتقد باشد قرآن قدیم است کافر است . مامون و دو خلیفه بعد از او، یعنی معتصم و واثق، به حمایت از عقیده معتزله دستور دادند مخالفان شکنجه شده، به زندان افکنده شوند [۵]. اما وقتی نوبت به متوکل رسید، وی بر ضد معتزله گرایش پیدا کرد و به قلع و قمع آنها اقدام کرد . به گونه ای که “معتزله پس از دوره محنت کمر راست نکرد و میدان برای همیشه به دست مخالفانشان افتاد . در عین حال برخی شخصیت های بارزی در دوره های ضعف آنها ظهور کرده اند; از قبیل ابوالقاسم بلخی معروف به کعبی (ت ۲۳۷ق)، ابوعلی جبایی (ت ۳۰۳ق)، ابوالقاسم جبایی، پسر ابوعلی جبایی، قاضی عبدالجبار معتزلی (ت ۴۱۵ ق)، ابوالحسن خیاط، صاحب بن عباد، زمخشری و ابوجعفر اسکافی [۶].

۳) برخی از عقاید معتزله

ذیلا برخی از مبانی اعتقادی این مکتب را که تا حدودی با این مقال در ارتباط است به اجمال بر می شمریم:

۱- افعال خداوند معلل به اغراض بوده، بر اساس حکمت و مصلحت انجام می پذیرد; ۲- رؤیت خداوند در دنیا و آخرت محال است; ۳- توحید و عدل از باورهای اولی و اصلی معتزله به شمار می آید; ۴- کلام خداوند مخلوق و حادث است و قدیم بودن منحصر به ذات اقدس الهی است; ۵- تکلیف مالایطاق محال است; ۶- مؤمن قادر بر کفر است، چنان که کافر قادر بر ایمان است; ۷- مغفرت بدون توبه امکان پذیر نیست; ۸- فاسق نه مؤمن است و نه کافر، بلکه در منزلتی بین المنزلتین است; ۹- قرآن با عقل قابل تفسیر است; ۱۰- در تعارض عقل و نقل، عقل مقدم است .

همان گونه که ملاحظه می شود یکی از مهم ترین اصول پذیرفته شده این مکتب، دخالت عقل در نقل، به ویژه در فهم و تفسیر قرآن است .

۴) آغاز پیدایش رای در تفسیر

گرچه برخی عقیده دارند راه یابی عقل و رای در تفسیر به عصر معتزله بر می گردد، لکن به نظر می رسد قضاوت صحیح در این مورد آن است که بگوییم دخالت دادن عقل و اندیشه در فهم قرآن ریشه در خود قرآن دارد و این آخرین وحی نامه الهی، بارها مسلمانان را به تدبر در آیات نورانی اش فرا خوانده است . چنان که مثلا در سوره محمد صلی الله علیه و آله وسلم فرمود: «افلا یتدبرون القران ام علی قلوب اقفالها» ^(۲) [آیه ۲۴] و در سوره زخرف فرمود: «انا جعلناه قرآنا عربیا لعلکم تعقلون » ^(۳) [آیه ۳].

بنابراین تعقل در قرآن را که اساس تفسیر عقلی و اجتهادی است، باید در خود قرآن جستجو کرد; اما به هر حال به نظر می رسد تفسیر عقلی در اواسط خلافت حکام اموی با پیدایش تدریجی فرقه های مختلف مذهبی پایه ریزی شد . در این دوران متکلمان درباره مسایلی نظیر قضا و قدر یا جبر و اختیار سخن گفته، هر یک برای تایید مبانی اعتقادی خویش به قرآن مراجعه و استشهاد می کردند . در دوره بنی عباس که معتزله نفوذ سیاسی و قدرت حکومتی بدست آورد، دخالت عقل در تمامی ابعاد معارف دینی، از جمله تفسیر قرآن به فراوانی رواج یافت .

۵) ویژگیهای تفسیری معتزله

به نظر می رسد مهم ترین ویژگیهای تفسیر معتزله را به اجمال می توان اینگونه برشمرد:

۱- ۵) عقل گرایی افراطی

همان گونه که پیش از این اشاره شد، یکی از اصول عقاید معتزله حاکمیت عقل بر همه تعالیم دین، از جمله تفسیر است . معتزله با تکیه بر این اصل و برای ابطال دلایل مخالفان، آیات قرآن را به گونه ای تفسیر می کردند که با اصول مکتب و مرام خویش سازگار باشد . البته تردیدی نیست که جوهره معارف دین و حقایق قرآن، عقلانیت و تکیه بر منطق و استدلال است . آن چه معتزله را از سایر مذاهب اسلامی، از جمله شیعه، متمایز می سازد، گرایش افراطی آنان به توجیهات عقلی است . گرچه شاید عامل عمده این تمایل افراطی، همان گونه که شهید مطهری می نویسد، دفاع از اسلام در مقابل دهری ها، مانوی ها، صابئان، یهود و نصاری باشد [۷] ; ولی این هرگز نمی تواند توجیه کننده اظهارنظرهای ناصواب و تفسیرهای خلاف واقع این جماعت باشد .

مثلا معتزله وجود جن را که به تصریح آیات و روایات وجودی واقعی دارد، نه تمثیلی و تشبیهی، انکار می کنند و برخی مانند زمخشری هم که کمی معتدل تر سخن می گوید و وجود جن را به کلی منتفی نمی داند، تاثیر آن را نپذیرفته، به توجیه و تاویل آیات و احادیث صحیح در این باره می پردازد .

همچنین در برابر کرامات اولیاءالله و سحر و تاثیر آن موضع انکارآمیزی اتخاذ می کردند و با این بهانه که عقل نمی تواند آن را اثبات کند، به توجیه متکلفانه آیات و روایات روی می آوردند . به اعتقاد آنان تفسیر صحیح قرآن ایجاب می کند که با تکیه بر عقل افسانه ها و خرافات را از حقایق دین بزداییم; اما در این مسیر دچار انحراف شدند و برخی واقعیات و مسلمات را انکار کردند که باعث خشم عامه شد [۸].

<

 

  راهنمای خرید:

• همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
• ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
• در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.