خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل دیدگاه نهج البلاغه درباره «حکومت و حکومت داری و رهبری »

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل دیدگاه نهج البلاغه درباره «حکومت و حکومت داری و رهبری » :

سرمقاله

خدای را بر این عنایت و نعمت سپاسگزاریم که به مدد عزیزان اهل فکر و نظر چهارمین و پنجمین شماره «فصلنامه تخصصی نهج البلاغه » با مجموعه مقالات تخصصی در زمینه «حکومت و رهبری از دیدگاه نهج البلاغه » به محضر علاقه مندان و فرهیختگان گرانقدر و گرامی تقدیم می داریم، و چه خوشتر که پیش از ورود به بحث، سخن را با ابیاتی از حکیم ابوالقاسم فردوسی شاعر شیعی بزرگ طوس آغاز کنیم; بزرگ شاعری که در آن دوران پرتعصب و سرشار از خشک اندیشی از جان نهراسید و این چنین به پیشگاه مولایش امیرمؤمنان علی (ع) عرض ادب کرد و عارفانه ارادت ورزید:

حکیم، این جهان را چو دریا نهاد

برانگیخته موج از او، تندباد

چو هفتاد کشتی بر او ساخته

همه بادبان ها برافراشته

یکی پهن کشتی بسان عروس

بیاراسته، همچو چشم خروس

محمد بدو اندرون با علی

همان اهل بیت نبی و ولی

اگر چشم داری به دیگر سرای

به نزد نبی و علی گیر جای

گرت زین بد آید گناه من است

چنین است و این دین و راه من است

بر این زادم و هم بر این بگذرم

چنان دان که خاک پی حیدرم

روانش شاد و یادش گرامی و جاودان باد .

در این وجیزه بر آن نیستیم و توان آن را هم نداریم که به تمامی ابعاد وجودی والای مولود کعبه بپردازیم، انسانی که با خدا و برای خدا زیست و نخستین کسی بود که با آغاز رسالت ایمان آورد و در کنار پیامبر نماز خواند و در رکاب رسول خدا (ص) مردانه شمشیر زد و قهرمانی را در اسلام مفهوم بخشید; انسانی که همواره یار و همراه آن حضرت بود و همه علوم را از آن بزرگوار آموخت و دروازه دانش او شد (انا مدینه العلم و علی بابها) .

آری، پرداختن به عظمت ابعاد وجودی «امام الفصحاء و سید البلغاء» . مظهر حق و عدالت، و رادمرد بزرگ تاریخ اسلام نه تنها دشوار که ممتنع است و بقول مولانا:

امتحانی گر چنین مشکل بود

عقلها اینجاست کاندر گل شود

با اینهمه، به مصداق:

آب دریا را اگر نتوان کشید

هم به قدر تشنگی باشد چشید

برآنیم که، به قدر رفع عطش، ساغری از باده عشق و محبت و ولای به مولا پر کرده و به لب تشنگان وادی حقیقت تقدیم نماییم .

برآنیم که، دیدگاه نهج البلاغه را درباره «حکومت و حکومت داری و رهبری » بازگوییم، و دور از غور در مباحث لفظی، و تکیه بر تحلیلها و برداشتهای فردی، تصویری واقعی و تفسیری معنوی از دیدگاه و کلام امام در عرصه های حکومت، سیاست، خلافت، امامت، ولایت، رهبری و هدایت امت ارائه کنیم; کلامی که – به گفته ابن ابی الحدید معتزلی – به حق «دون کلام خالق و فوق کلام مخلوق است » و ادبای عرب و غیرعرب را از قرن سوم هجری بر آن داشت تا با توجه خاص آن را گرد آورند و از هیچ کلامی به اندازه کلام علی (ع) در آرایش گفتار و نوشتارشان بهره نجویند .

خوشتر آن باشد که سر دلبران

گفته آید در حدیث دیگران

کتاب شریف نهج البلاغه با ۲۳۹ خطبه، ۷۹ نامه و ۴۷۲ حکمت و موعظه پس از قرآن مجید و در کنار احادیث شریف، کتاب دنیا و آخرت است; کتابی است که به شؤونات مختلف دنیوی و اخروی انسانها از جمله مبحث: «حکومت اسلامی، آیین زمامداری، رهبری، و ویژگی های حاکم اسلامی » نیک پرداخته است که امید است مجموعه مقالات این شماره برای علاقه مندان به این مبحث مهم، قابل توجه و سودمند باشد .

در این مقوله، گذرا باید گفت که:

اولا: اجماع مسلمین برآنند که انتخاب رهبر و زمامدار جامعه تکلیف مسلمانان است، به ویژه در عصر غیبت، منتها این مسؤولیت مهم باید بر مبنای روش و اصولی انجام پذیرد .

ثانیا: مشروعیت مسئولیت حاکم اسلامی از خدا و برای رضای او و حفظ ارزشها و ملاکهای شرعی و قانونی است . وی حافظ و پاسدار حقوق خدا و مردم است، هرگز خودسر و مستبد، خودفریب و دگرفریب نیست . در نظام اسلامی اعمال ولایت فقیه بر اساس اسلام و مصالح است، نه تمایلات و خواسته های فردی، و در حقیقت حاکم خداست، و حکومت اسلام است، و فقیه تنها احکام الهی را بر مبنای حدود و ضوابط شرعی به عنوان تکلیف الهی انجام می دهد .

امیر مؤمنان درباره حاکم، حکومت و رهبری بیانات فراوانی دارند که از باب اختصار به نمونه هایی از آن اشاره می کنیم .

ضرورت حاکم و زمامدار

«و انه لابد للناس من امیر . . .» ^(۱)

مردم را حاکم و زمامداری باید . . . .

و لا یبدؤوا بشی ء قبل ان یختاروا لانفسهم اماما، عفیفا، عالما، ورعا بالقضاء والسنه . . .» ^(۲)

بر مسلمانان است که پیش از هر اقدامی، رهبری پاک و وارسته، عالم، پرهیزکار و عارف به قضا و سنت برگزینند . . .

نیز آمده است:

فاعلم ان افضل عبادالله عندالله امام عادل هدی و هدی، فاقام سنه معلومه و امات بدعه مجهوله .» ^(۳)

بدان که برترین بندگان در پیشگاه خدا امام و رهبر عادلی است که خود هدایت یافته و هدایتگر دیگران باشد، سنتهای شناخته شده را در جامعه برپا بدارد، و بدعتهای ناشناخته را نابود سازد).

مبانی و ویژگی های حکومت اسلامی از نگاه حضرت علی (ع) :

– استواری حکومت اسلامی بر پایه کتاب و سنت:

«فلما افضت الی نظرت الی کتاب الله و ما وضع لنا و امرنا بالحکم به فاتبعته، و ما استسن النبی فاقتدیته » . ^(۴)

چون کار حکومت به من رسید، به کتاب خدا و آنچه برای ما مقرر نموده و ما را به حکم کردن بدان امر فرموده نگریستم و از آن پیروی کردم، و به سنتی که رسول خدا (ص) نهاده است اقتدا نمودم .

«فالله لا تشرکوا به شیئا، و محمد (ص) فلا تضیعوا سنته، اقیموا هذین العمودین، و اوقدوا هذین المصباحین » . ^(۵)

(چیزی را شریک خدا میارید،