خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل اثبات روح در نهج البلاغه

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اثبات روح در نهج البلاغه :

در بحث معاد آنچنانکه ما نقل و استنباط کرده ایم و بلکه صراحت آیات قرآن بود، قرآن در فاصله میان مرگ و قیامت یک حیات شخصی برای انسانها قائل است، و به عبارت دیگر برای روح انسان قبل از قیامت بقا قائل است و این مطلب، ما را به بحث در مساله روح کشید و آن طوری که عرض کردیم خیال نمی کنم بشود تردید کرد که قرآن قائل به روح است.این مطلب باید برای ما مشخص شود که قطع نظر از دلایل علمی یا فلسفی بر نفی یا اثبات روح، در متون اسلامی راجع به این مساله چگونه اظهار نظر شده است، که در راس همه قرآن است.هنوز هم در بعضی از آیات قرآن بحث خواهیم کرد.وقتی نظر اسلام کاملامشخص شد، آنوقت می رویم سراغ نظریات علمی در نفی یا اثبات روح.

درباره آیات قرآن یک سلسله آیات همانها بود که قبلاخواندیم و یک بحث خاصی راجع به آیه «و یسئلونک عن الروح قل الروح من امر ربی »^(۱) بعد عرض می کنیم.

ولی قبلا اشاره ای به این مطلب می کنیم که در غیر قرآن، درسایر مدارک و مستندات مذهبی ما یعنی در اخبار و احادیث و نهج البلاغه و دعوات مثل صحیفه سجادیه، درباره

…………………………………………………….. ۱.اسراء/۸۵.

صفحه : ۷۱۲

روح به همین عنوان که خودش یک حقیقتی است و با مردن انسان از بدن جدا می شود و باقی است، آنقدر هست که من خیال نمی کنم بشود تردید کرد.یک وقت هست که ده حدیث، پنجاه حدیث در یک شرایط خاصی است، ممکن است انسان بگوید این [عقیده]تحت تاثیر افکار دیگران پیدا شده ولی این[احادیث]به اصطلاح از حد متواتر گذشته است.من حالا چند جمله ای که در نهج البلاغه آمده و می شود به آن استنادکرد عرض می کنم، بدون اینکه ادعا کنم همه آنچه را که در نهج البلاغه ممکن است به آن استشهاد کرد پیداکرده ام، آنچه را که هر وقت برخورد داشته ام یادداشت کرده ام عرض می کنم برای اینکه می خواهیم اول نظر اولیای اسلام را در این جهت بدانیم.

فایل پاورپوینت کامل اثبات روح در نهج البلاغه

چند خطبه مفصل در نهج البلاغه داریم که یکی ازآنها به نام خطبه «الغراء» معروف است.در این خطبه مثل سایر خطبه های مفصل موضوعات مختلفی هست: توحید و غیر توحید و مواعظ، و از آن جمله درمواعظ، حضرت مساله مرگ و مردن را یادآوری می کند و وضع شخص در حال احتضار را، آن وقتی که در حال جان دادن است و اقاربش اطرافش را گرفته اند و مایوسند و گریه می کنند و او قسمتی از حواسش تعطیل شده و قسمتی از حواسش کارمی کند.تعبیر حضرت این است: «فهل دفعت الاقارب او نفعت النواحب و قد غودر فی محله الاموات رهینا» آیا نزدیکان می توانند ازاو دفاع کنند یا این نوحه گری ها سودی به حال او می بخشد پس از آنکه او در محله اموات(قبرستان)گرو واقع شد «و فی ضیق المضجع وحیدا» در تنگنای گور تنها ماند «قد هتکت الهوام جلدته » حشرات زمین پوستش را پاره پاره کردند «و ابلت النواهک جدته و عفت العواصف اثاره » هلاک کنندگان کارهای جدی او را از بین بردند، بادهای تند آثار و ساختمانهای او را از بین بردند «و محا الحدثان معالمه » نشانه هایی که در دنیا از خودش باقی گذاشته بود، حوادث روزگار همه را محوکرد «و صارت الاجساد شحبه بعد بضتها» بدنها پس از آن طراوت، پوسیده و خاک شده می شود «و العظام نخره بعد قوتها» استخوانهای او پوسیده می شود پس از آنکه یک روزی نیرومند بود «و الارواح مرتهنه بثقل اعبائها»(اینجا مقارنه ای شده میان اجساد و ارواح)بدنها و استخوانها در قبر

صفحه : ۷۱۳

پوسید ولی روحها در گرو سنگینی کارها و اعمال خودش است «موقنه بغیب انبائها» در حالی که یقین کرده است به خبرهای غیبی که در دنیا به او می دادند و آن وقت باور نمی کرد،حالا یقین پیدا کرده که آنچه گفته اند راست بود. «لا تستزاد من صالح عملها و لا تستعتب من سیی ء زللها»^(۱) در آن وقت به او نمی گویند یک مقدار عمل صالح بیشتر کن، چون دیگر آنجا جای عمل نیست و کارهای بدی هم که کرده است، دیگر اینجافایده ندارد که بگوید ببخشید و توبه و استغفار می کنم، فایده ای ندارد.

غرضم این دو جمله است که می فرماید: «صارت الاجساد شحبه بعد بضتها» بدنها، استخوانها پوسیده است ولی روحها در گرو اعمال هستند، در حالی که در آنجا یقین کرده اند به چیزهایی که در دنیا یقین نمی کردند.[آیا]این درست نمی رساند که در نظر امیر المؤمنین مساله روح یک مساله است و مساله جسد مساله دیگری، آدم وقتی که مرد بدنش می پوسد و روحش در دنیای دیگری باقی است، آن وضعی دارد و این وضعی؟ خطبه ۱۰۷ هم راجع به میت در حال احتضار است،می فرماید: «یردد طرفه بالنظر فی وجوههم » در حال احتضار چشمهایش را این طرف و آن طرف برمی گرداند، به چهره بازماندگانش نگاه می کند.در نهج البلاغه این طور آمده که گوشش نمی شنود. از جمله های اینجا شاید جای دیگر هم استفاده شود که میت در حال احتضار، گوشش زودتر از چشمش از کار می افتد.حالا من نمی دانم چه فلسفه ای دارد و چگونه است؟ «یری حرکات السنتهم و لا یسمع رجع کلامهم » می بیند[اطرافیان]زبانهایشان حرکت می کند اما صدایشان را نمی شنود. «ثم ازداد الموت التیاطا» باز مرگ چنگهای خودش را بیشترفرو می برد «فقبض بصره » دید را هم از او می گیرد «کما قبض سمعه » همچنانکه شنوایی را از او گرفته بود «و خرجت الروح من جسده » و روح از جسد او بیرون می رود.

«فصار جیفه بین اهله » بعد از آن یکمرتبه همین انسان موجودزنده به یک مردار در میان خانواده تبدیل می شود.بعد از تعطیل حواس[آیا]از این تعبیر «و خرجت الروح من جسده » استنباط نمی شود که از نظر امیر المؤمنین ماهیت حقیقی مرگ، خروج روح از بدن است؟ خطبه مختصر دیگری هست که حضرت راجع به توصیف ملک الموت سخن

…………………………………………………….. ۱.نهج البلاغه، خطبه ۸۱.

صفحه : ۷۱۴

می گوید و ابهامها را(یعنی عجزی که بشر از توصیف ملک الموت دارد)ذکر می کند که ما ملک الموت را نمی توانیم توصیف کنیم تا چه رسد خدای ملک الموت را.می فرماید: آیا هرگز وجود ملک الموت را وقتی که برای قبض روح داخل خانه کسی می شود احساس کرده ای؟هرگز به چشمت دیدی کی ملک الموت آمد؟ «هل تحس به اذا دخل منزلا؟»آیا احساس می کنی او را وقتی داخل منزلی شود؟ «ام هل تراه اذا توفی احدا؟» آیا در وقتی که قبض روح می کند، تو او را می بینی؟هرگزنمی بینی.بالاتر، ملک الموت نه تنها می آید در منزل قبض روح می کند[بلکه]جنین را در رحم قبض روح می کند.

می گوید راستی تصور تو درباره ملک الموت چیست؟آیا واقعاملک الموت یک جسمی است که می اید داخل خانه ها می شود و آیا جسمی است که داخل رحم مادر می شود و درآنجا روح را قبض می کند، از یکی از اعضاء و جوارح داخل می شود؟ «بل کیف یتوفی الجنین فی بطن امه؟» اینکه جنین گاهی می میرد و[ملک الموت]او را در شکم مادر قبض روح می کند، چگونه است؟ «ایلج علیه من بعض جوارحها؟» آیا ملک الموت یک جسمی است که از بعضی از اعضاء و جوارح این زن^(۱) وارد می شود و قبض روح می کند؟ «ام الروح اجابته باذن ربها؟» یا نه، او نمی رود،لزومی ندارد او برود تا روح را بگیرد، او می خواهد و روح به اجازه پروردگار خواسته او را اجابت می کند؟ «ام هو ساکن معه فی احشائها؟» یا نه، اساسا ملک الموت در بیرون و جای دیگری نیست که بخواهد بیاید آنجا، همیشه همراه همان زن است؟یعنی این هم خود