خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل اصلاحات در ساحت معنویت انقلاب اسلامی

تحولی در ارائه‌ها با فایل پاورپوینت کامل اصلاحات در ساحت معنویت انقلاب اسلامی!

اگر به دنبال یک روش ساده اما حرفه‌ای برای ارائه‌ی مطالب خود هستید، فایل پاورپوینت کامل اصلاحات در ساحت معنویت انقلاب اسلامی بهترین انتخاب شما خواهد بود. فایل پاورپوینت کامل اصلاحات در ساحت معنویت انقلاب اسلامی از پایه بر اساس اصول طراحی مدرن ساخته شده و تضمین می‌کند که اسلایدهای شما جذاب، منظم و آماده‌ی استفاده باشند.

فایل پاورپوینت کامل اصلاحات در ساحت معنویت انقلاب اسلامی شامل 120 اسلاید است که با ترکیب بصری زیبا و چیدمانی حرفه‌ای، ارائه‌ی شما را به سطحی بالاتر می‌برد.

چرا باید از فایل پاورپوینت کامل اصلاحات در ساحت معنویت انقلاب اسلامی استفاده کنید؟

✔ طراحی حرفه‌ای: هر اسلاید فایل پاورپوینت کامل اصلاحات در ساحت معنویت انقلاب اسلامی با دقت بالا تنظیم شده تا بیشترین تأثیر را روی مخاطبان بگذارد.

✔ صرفه‌جویی در زمان: نیازی نیست ساعت‌ها وقت خود را برای طراحی پاورپوینت بگذارید، همه چیز آماده است.

✔ استفاده‌ی آسان: بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، کافی است فایل را باز کنید و ارائه دهید.

✔ فایل پاورپوینت کامل اصلاحات در ساحت معنویت انقلاب اسلامی قابل استفاده در هر محیطی: چه در دانشگاه، چه در جلسات کاری، فایل پاورپوینت کامل اصلاحات در ساحت معنویت انقلاب اسلامی حرفه‌ای نیاز شما را کاملاً برآورده خواهد کرد.

متمایز باشید!

دیگر نگران بهم‌ریختگی یا طراحی‌های غیرحرفه‌ای نباشید. فایل پاورپوینت کامل اصلاحات در ساحت معنویت انقلاب اسلامی به شما این امکان را می‌دهد که بدون دغدغه روی محتوای خود تمرکز کنید و ارائه‌ای تأثیرگذار داشته باشید.

همین حالا دریافت کنید و تجربه‌ای متفاوت از ارائه‌های حرفه‌ای را داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اصلاحات در ساحت معنویت انقلاب اسلامی :

چکیده

نوشته حاضر، پیرامون مبحث «اصلاحات» است؛ اصلاحاتی که در سایه معنویت و تربیت اسلامی بر افراد جامعه حاکم گشته و به تشکیل یک جامعه اسلامی خواهد انجامید.

نویسنده، در این نوشتار، ابتدا اصلاحات را در چارچوب دیدگاه امام خمینی(ره) به اجمال ارزیابی کرده، سپس با اشاره به دیدگاههای آن بزرگوار درباره مفهوم اصلاحات و کاربرد آن در زمینه های مختلف اعم از: سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، عقیدتی و… ، مبحث اصلاح و اصلاح طلبی را هم از نظر لغوی و هم از حیث مفهومی مورد توجه قرار داده است.

مؤلف در بیشترین قسمت از این نوشتار، واژه «اصلاحات» را با توجه به نگرش دینی امیرمؤمنان علی(ع)، بررسی کرده و از سخنان گرانقدر آن امام و ولی بزرگوار مسلمین در جامعه اسلامی بهره ای وافر و استفاده ای تام و تمام نموده است؛ چرا که این امام همام، اسوه ای تمام عیار در راستای برپایی جامعه ای مصلح بوده، و بیانات و خطب گرانبهای ایشان افزون بر اینکه پرده از روی بسیاری از ابهامات و مجهولات برگرفته، راهکارهای جامعی در زمینه اصلاحات فرا روی جامعه اسلامی قرار داده است.

نویسنده در پایان مقاله با توجه به ذهنیتی که از جامعه امروز ایران دارد، اصلاح طلبان را به سه گروه تقسیم کرده که به تفصیل در این نوشتار آمده است. وی از منابع فکری و پشتوانه معنوی اصلاحات یاد کرده و در این زمینه به عواملی از قبیل: وحی، مکتب انبیا، عقل و اندیشه، رهنمودهای کتاب و سنت و… اشاره می کند و در نهایت به این نتیجه دست می یابد که اصلاحات، از جمله مسائلی است که زندگی بشری نمی تواند بدون آن ارائه حیات دهد، و این پدیده حساس در یک جامعه اسلامی نیز در سایه یک فرهنگ راستین اسلامی تحقق پذیر خواهد بود.

اشاره:

یکی از واژه های اساسی در قاموس فکری زنان و مردان انقلاب و تحول آفرینان هر جامعه ای واژه (اصلاح) و (اصلاحات) است این واژه دارای بار مثبت ویژه، و نیز دارای تعمیم کاربردی خاصی است که در باب تحولات فکری، اخلاقی، عقیدتی و نیز در باب تحولات علمی و عملی؛ چه در میان انقلاب گران الهی و چه مادی، به چشم می خورد و بدون تردید اصلاح و اصلاح طلبی یکی از عوامل مهم و از انگیزه های بنیادین هر نهضت و انقلاب است.

نهضت و انقلابی را در سطح جهان، در مدار زندگی بشری نمی توان یافت که اصلاحات،انگیزه ی اساسی حرکت طوفان زای آن نباشد و در این رابطه، یکی از شعارهای اساسی انقلاب کبیر و شکوهمند اسلامی ایران به رهبری مردی از تبار معنویت اسلامی نیز به تبعیت از قیام تاریخ ساز کربلا اصلاحات بود.

گرچه شعار اساسی همه تحرک ها و نهضت های انبیا در طول تاریخ حیات بشر، ایجاد اصلاحات بوده است ولی امیرالمؤمنین امام اول مسلمانان و خلیفه پیامبر اسلام، بیش از همگان در این باره اندیشیده و بدان پرداخته است. بر این اساس در این نوشته بیشتر از رهنمودهای آن بزرگوار سود می جوییم.

مؤلفه های اساسی:

یکی از نکات اساسی و قابل توجه در باب اصلاحات عبارت است از: شناخت و شناسایی غایت اساسی اصلاحات، که از راه تعمق در مؤلفه های اصلی آن میسر است و مؤلفه های مهم آن عبارت است از:

الف: منظور اصلی به کار برنده شعار (اصلاحات)

ب: حقیقت اصلاحات

ج: هویت اصلاح طلبان

شعار (اصلاحات و (اصلاح طلبی) همچون شعار آزادی، حقوق بشر، حقوق زن، دموکراسی و.. در گذشته و امروز، گاهی تیغ برانی علیه اصلاحات و اصلاح طلبان راستین در دست دشمنان اصلاحات قرار گرفته و اذهان آدم های به دور از آگاهی های لازم را به خود معطوف داشته و می دارد. بر این اساس با توجه به نکات سه گانه فوق، در برابر شعارهای اصلاح طلبانه باید وسواس لازم را به خرج داد تا معلوم گردد که مقصود چیست؟ و ماهیت اصلی اصلاحات مورد نظر شعاردهنده کدام است و اصلاح طلب راستین کیست؟ زیرا با شعار اصلاحات بهتر می توان سدی آهنین در برابر اصلاحات حقیقی ایجاد کرد و روند اصلاحات را راکد و یا به عقب برگرداند، و حتی می توان در جهت تخریب پایه های آن نیز دست به کار شد. زیرا اصلاحات از مقوله هایی است که قرائت ها و تفاسیر مختلفی را بر می تابد و هر قرائتی از اصلاحات، تحقیق ویژه ای از آن را در عمل، شامل می گردد. بنابراین، باید ملاحظه کرد که انسان اصلاح طلب با چه الگو با کدام اسوه دید نگرش و با کدامین ایده و هدفی از اصلاحات دم می زند. و بدیهی است با اصلاحاتی که میان مؤمنان به انقلاب کبیر اسلامی ایران به چشم می خورد، طبق بینش حاکم بر نظام فکری آنان اصلاحات موردنظر رهبر انقلاب است که از مکتب و حی و از بیت نبوت و امامت مایه می گیرد. اصلاحاتی که در جهت جلب رضای امت و در راستای تأمین خشنودی پروردگار متعال، حرکت می کند اصلاحات اسلامی.

اصلاحات شاه پسند:

گرچه اصلاحات، یکی از شعارهای اساسی نهضت های انبیای عظام است، لکن گاهی اهریمنان نیز از آن سود می جویند، لذا امام راحل (۱) به اصلاحات شاهنشاهی تاخته و می فرمود: «…از آن طرف اصلاحات، اصلاحات ارضی…اصلاحاتی است که همه آن مفسده است»^(۲)

امام قدس سره در باب مخالفت با اصلاحات شاه خواسته می فرمود «..آن وقت می گویند که همه علما، موافق با اصلاحاتی هستند که ما کردیم و با انقلاب سپید در تمام ایران…»^(۳)

…زراعت ما را به کلی از بین بردند به اسم اصلاحات ارضی، فاسد کردند کشاورزی ما را… به اسم تمدن و ترقی، ما را به عقب بردند، فرهنگ ما را عقب راندند تمام اوضاع ایران را خراب کردند.^(۴)

اصلاحات در بینش و نگرش: «تقویت احساس حضور»

امام خمینی قدس سره در راستای تحقق اصلاحات مورد نظر انبیا بیش از پیش به اصلاحات در بینش ها و نگرش های بنیادین جامعه تاکید داشت.

امام قدس سره بر این مسأله تاکید داشته که: عالم محضر خداست و انسان باید احساس حضور کند. آن حضرت می فرمود:

«…خدای تبارک و تعالی حاضر است همه جا. اینجا که ما الان نشسته ایم، محضر خداست؛ ما در محضر خدا داریم صحبت می کنیم.»^(۵)

امام قدس سره طی ایراد سخنانی در جمع پزشکان به گوشه ای از آثار حیات بخش اصلاحات در نگرش اشاره کرده و فرمودند:

«اگر این نظر را تقویت کنید، که ببینید کجا محضر خداست، بالای سر مریض وقتی که می روید، ببینید که این مریض از خداست و اینجا محضر خداست، در حضور خدا شما دارید طبابت می کنید، در حضور خدا دارید خدمت می کنید. اگر این احساس برای انسان پیدا بشود، ادراک این مطلب را بکند، وجدانش این طور باشد که همیشه در همه حرکات و سکنات ما در محضر هستیم و حاضر است خدای تبارک و تعالی، انسان تعدیل می کند کارهایش را. اینکه انسان پایش را خطا می گذارد و اشتباهاتی می کند یا معاصی، خدای نخواسته، از او صادر می شود، برای اینکه غفلت از این معانی دارد. اگر انسان در محضر یک… شخصی که در نظرش محترم است باشد، در حضور او کاری که خلاف رضای اوست نمی کند.

امام قدس سره در ادامه سخنان خود به راز اصلی و فلسفه عصمت انبیا اشاره کرده و فرمودند:

حقیقت عصمت انبیا هم همین است. عصمت انبیا این طور نیست که یک کسی به زور گردنشان گذاشته باشد که معصیت نکنید؛ آنها وجدان این معنا را کرده اند که محضر خداست؛ این معنا را یافته اند. ماها صحبتش را می کنیم، آنها یافته اند که اینجا محضر خداست.

ما بر حسب برهان باید چنین احساسی را داشته باشیم. اینکه خدا همه جا حاضر است، یک برهان عقلی است. اما برهان عقلی فایده ندارد بلکه باید احساس نفسانی قلب انسان آگاه باشد؛ باید قلب انسان آگاه باشد که ما هر کاری بکنیم، در محضر او در حال وقوع است. اگر این طور باشد، همه کارهای خودشان را خوب انجام می دهند ^(۶)

حمایت از مستضعفان:

امام قدس سره در تعقیب رهنمودهای خود در باب یکی دیگر از ارکان اصلاحات به عنوان حمایت از مستضعفان فرمودند:…

فقیر را بیشتر به آن عنایت کنید؛ برای اینکه فقیر برای آن احساس فقری که می کند بیشتر احتیاج دارد به اینکه نوازش بشود. آن کسی هم که می خواهد فرض کنید که آمپول بزند، باز ببیند که این طوری است که باید خدمت بکند، خدمتی محول است به او، تمام را باید خوب انجام بدهد. حقوق می گیرد برای خدمتی؛ اگر خوب انجام ندهد حقوقش حرام است؛ و هکذا همه ی ما، همه ی شما، همه ی ملت، و من. امیدوارم که این احساس و حسن معاونت که پیدا شده است در همه ی قشرها، ما را زود جلو ببرد؛ و الحمدلله دارد هم به خوبی جلو می رود.^(۷)

توجه و توصیه اکید نسبت به اهتمام به آیین اسلام:

امام راحل قدس سره اصلاحات عقیدتی و توجه جامعه به آیین اسلام را در صدر اهداف اصلاحات خود داشت، آن حضرت می فرمود: من از همه، از همه ی کمیته ها، از همه ی پاسدارها، از همه ی معممین، از همه ی اهل منبر، از همه ی اهل محراب، از همه ی مسلمان ها؛ عاجزانه، با کمال عجز و تواضع، استدعا می کنم که این اسلامی که الان به دست شما افتاده است وارونه نشانش ندهید ؛همان طور که هست عرضه کنید. اگر اسلام را همان طور که هست عرضه کنید، دنیا قبولش می کند؛ متاع خوبی است…^(۸)

… این یک سفارش عمومی است که پیش من اهمیت دارد و باید عرض بکنم به همه، به همه ی قشرهای ملت باید عرض بکنم با کمال دقت توجه کنید که یک قدم خلاف اسلام نباشد، یک قدم.

… این در نظر من از همه ی چیزها اهمیتش بیشتر است و مسئولیتش هم بیشتر. همه ی ما مسئولیم که این کار را انجام بدهیم؛ یعنی آن طور که، آن قدری که، قدرت داریم این کار را انجام بدهیم.

… این مسأله مهم است، و آقایان توجه کنند همه و همه ملت موظفند که نظارت کنند بر این امور. نظارت کنند اگر من یک پایم را کنار گذاشتم، کج گذاشتم، ملت موظف است که بگویند پایت را کج گذاشتی، خودت را حفظ کن. مسئله، مسئله ی مهم است. همه ملت موظفند به اینکه نظارت داشته باشند در همه کارهایی که الان مربوط به اسلام است.

… این مسئله (کُلُّکُم راعٍ) همه باید مراعات این مسایل را بکنند.^(۹)

اصلاحات سیاسی اجتماعی اقتصادی

«حفظ وحدت »

امام همواره خاطر نشان می کردند:

باید ما همه باهم، همانطوری که تا اینجا با هم پیروز شدیم و همه یک مطلب می خواستیم و آن اسلام و جمهوری اسلامی؛ از این به بعد همه با هم؛ تا آخر نقطه ای که جریان احکام اسلام در کشور باشد همه با هم باشیم، جدایی نداشته باشیم .

امام قدس سره افزودند: باید این مملکت که طاغوت در آن سال های طولانی زندگی کرده است و مردم را متحول کرده بود، به یک مردم غیر صحیح، باید با زحمت همه متحول بشوند به یک انسان های اسلامی الهی ^(۱۰)

امام قدس سره در جمع مسئولین نظام بانکی کشور در ادامه این سخن به فلسفه اصلاحاتی انسانی – اخلاقی مورد نظر خود اشاره کرده و فرمودند: در اسلام، انسان اسلامی خیانت نخواهد کرد، به شرق و غرب توجه نخواهد کرد. امام (۱) سپس به اصلاحات بانکداری اشاره کرده اند :

باید این بانک هایی که در ایران هست متحول بشوند از صورت طاغوتی، که رباگیری و رباخواری است به صورت اسلامی ان شاءالله^(۱۱)

اصلاحات همه جانبه: «تحول اسلامی»

امام قدس سره همواره، افراد را به مقصد نهایی انقلاب که همان تحقق اصلاحات همه جانبه از محتوای طاغوتی به سوی محتوای اسلامی می باشد امر و هدایت نموده و می فرمودند:

«من از اینکه شما بنابراین مطلب گذاشتید که متحول کنید صورت طاغوتی را به صورت اسلامی و بانک اسلامی در سراسر کشور تاسیس کنید متشکرم؛ لکن منتظرم که ببینم عمل چیست. ایا در عمل هم همین طور است؟ باز اموری که سابق انجام می گرفت انجام می گیرد یا خیر؟ تحول در محتوا هست؛ ما با اسم خیلی کار نداریم، با محتوا کار داریم. محتوا باید اسلامی بشود. شما دیدید که در این مدت در تبلیغات این بود که عدالت اجتماعی، اسلام، قرآن، این حرفها بود، لکن محتوا نداشت، واقعیت نداشت^(۱۲) حالا هم همین طور است؛ اگر محتوا اسلامی باشد [و] واقعیت پیدا بکند این مطلبی که آقایان آمده اند و می فرمایند آن وقت مطلب صحیح است و تحول اسلامی پیدا شده است؛ اما اگر فقط لفظ باشد که سابقا (هم) این لفظ ها بود آن وقت وضع دیگر پیش خواهد آمد.

«من از شما آقایان متشکرم و امیدوارم که همه با هم به سعادت برسید، و همه با هم ایران را اصلاح کنید، متحول کنید. و هر کس در هر مقامی که هست از دولت پشتیبانی کند و با ملت همراه باشد؛ تا اینکه ان شاء الله تمام مقاصد اسلامی، که به سعادت همه شماها و به سعادت بشر است، ان شاءالله پیاده بشود»^(۱۳)

اصلاحات ایده ها و عقیده ها:

امام قدس سره همواره خاطر نشان می کردند:

…اگر قیام برای خدا باشد، اگر عمل برای خدا باشد اگر نهضت برای خدا باشد، شکست ندارد. برای اینکه آن چیزی که برای خدا هست اگر در صورت هم خیال بشود که شکست خورد، بر حَسَب واقع شکست نخورده است. حضرت امیر سلام الله علیه با معاویه جنگ کردند و شکست خوردند لکن شکست نبود. این شکستِ صوری، شکست حقیقی نبود؛ چون قیام للّه بود، قیامِ للّه، این شکست ندارد تا امروز هم او غالب است، تا ابد هم هم او غالب است.

امام قدس سره در ادامه کلام خود به فلسفه عاشورا اشاره کردند، فرمودند:

«سید الشهدا سلام الله علیه با چند نفر از اصحاب، چند نفر از ارحامشان، از مخدّراتشان قیام کردند. چون قیام للّه بود، اساس سلطنت آن خبیث را به هم شکستند…

خطری که معاویه و یزید برای اسلام داشتند این بود که آن ها می خواستند اسلام را به صورت سلطنت می خواستند دربیاورند، می خواستند معنویت را به صورت طاغوت درآورند، به اسم اینکه «ما خلیفه رسول الله هستیم» اسلام را منقلب کنند به یک رژیم طاغوتی این مهم بود.»^(۱۴)

«…اینها اصل اساس اسلام را وارونه می خواستند بکنند. سلطنت بود، شرب خمر بود، قمار بود در مجالسشان. «خلیفه رسول الله» و در مجلسِ شرب خمر؟! و در مجلس قمار؟! و باز «خلیفه رسول الله» نماز هم می رود و در جماعت می خواند!

… این خطر از برای اسلام خطر بزرگ بود. این خطر را سید الشهدا رفع کرد…

اینها می خواستند که «الله» را بردارند، «طاغوت» را جایش بنشانند.»^(۱۵)

اصلاحات انسانی از راه تعلیم و تربیت اسلامی

امام راحل قدس سره به زنان، با دیده تحسین می نگریستند و نقش زنان را برتر از نقش مردان در باب سازندگی می دانستند آن حضرت در خطابی به زنان سلحشور ایران فرمودند:

«… خواهران من، کوشش کنید که فرزندان خودتان را خوب تربیت کنید؛ کوشش کنید که فرزندان خودتان را با ایمان و با اراده تربیت کنید؛ کوشش کنید که فرزندانی تحویل جامعه بدهید که برای اسلام مفید باشند. فرزندان، از مادران بیشتر حرف را قبول می کنند؛ دلبستگی فرزندان به مادران از هر کس دیگر بیشتر است؛ شما بهتر می توانید بچه ها را تربیت کنید. بچه هایی که الان در دامن شما هستند فردا در جامعه هستند؛ مقررات مملکت ممکن است به دست آنها باشد؛ اگر شما آنها را اسلامی، مؤمن، متقی بار بیاورید ممکن است کشور شما را نجات بدهند.»^(۱۶)

اصلاحات حفظ حریم قانون :

امام قدس سره همواره تذکر می دادند که :

«ما جمهوری اسلامی را می خواهیم که احکام اسلام در آن جمهوری تحقق پیدا بکند. احکام اسلام در سرتاسر کشور؛ و ان شاء الله در سر تا سر بلاد مسلمین؛ و امید است که سرتاسر کشورها…^(۱۷) »

آزادی در اسلام

امام قدس سره همواره نگران سواستفاده از آزادی ها بود و در تلاش بود تا اصلاحات در این عرصه پدید آید و همه قانونمند زندگی کنند و حریم قانون را حفظ نمایند.

«… آنچه که مورد نگرانی هست فی الجمله این است که… (آیا) هر چه می خواهیم بنویسیم؟ هر کاری می خواهیم بکنیم؟ این است معنای آزادی که در جمهوری اسلامی است، که قیدها و بندها دیگر برداشته باید بشود؟ هر کس هرچه می خواهد بگوید؟ ولو ضد ملت باشد، ولو ضد اسلام باشد، ولو بر خلاف قرآن مجید باشد؟ یا نه، آزادی که می خواهیم ما، آن آزادی که اسلام به ما داده است، حدود دارد آزادی.

آزادی در حدود قانون است، همه جای دنیا این طور است که آزادی که هر ملتی دارد، در حدود قانون آزادی دارد. نمی تواند کسی به اسم آزادی قانون شکنی بکند. آزادی این نیست که مثلاً شما بایستید در کوچه به هر کس که رد می شود یک ناسزا بگویید خدای نخواسته، یا با چوب بزنید او را. «من آزادم!» آزادی این نیست که قلم بردارید و هرچه دلتان می خواهد بنویسید، ولو اینکه بر ضد اسلام باشد، ولو بر ضد قانون باشد.^(۱۸)

عرصه اصلاحات مورد نظر حضرت امام را نمی توان بدین آسانی به نمایش نهاد، لکن در اینجا به گوشه ای از آن اشاره شد تا نشان دهیم: که چه باید کرد اولویت ها در چیست. همان گونه که انقلاب امام خمینی (ره) انقلاب اسلامی است بدون شک اصلاحات مورد نظر آن حضرت نیز باید اصلاحات اسلامی لقب یابد، اصلاحاتی که در جهت جلب رضای خدا و خدمت به خلق و بهبودی رفاه امت انجام می پذیرد. نکته قابل توجه آن است که امام خمینی (ره) به امیرالمومنین علیه السلام به عنوان «اسوه» خود چشم دوخته بود، لذا مباحث اساسی این باب را با توجه به رهنمودهای امیر مؤمنان زینت بخشیده و از آن حضرت مایه می گیریم تا تذکری باشد بر این حقیقت که، معیار اصلاحات راستین، در دیدگاه جمهوری اسلامی ایران همان اصلاحات و سنت و سیره امیر مؤمنان است.

اصلاح طلبی و اصلاحات در رهنمودهای امیرمومنان

همان گونه که حکومت امیر مؤمنان (ع) حکومت اسلامی است، اصلاحات مورد نظر آن نیز جز اصلاحات اسلامی نخواهد بود.

در حکومت علوی به ویژه در حاکمیت شیعه امامیه، اصلاح طلبی و اصلاحات از موقعیت و جایگاه ویژه ای برخوردار است، بر این اساس امیرالمؤمنین می فرمود:

«و ما اردت الاّالاصلاح»^(۱۹): «و من جز به اصلاحات نمی اندیشم»

آن حضرت در صدر فرمان نامه معروف خود به مالک اشتر یادآور شد: «.. و استصلاح اهلها و…»^(۲۰): (ای مالک… باید به اصلاح همه جانبه میان مردم، همت گماری).

چنان که یادآور شده ایم: گرچه در اسلام و در میان مسلمانان همواره مسأله اصلاحات یک مسأله اساسی است، ولی در غرب از رنسانس به بعد بیشتر واژه اصلاحات، معمول شده و افرادی در این باره به جولان در آمدند و از این راه هم کومونیسم و مکتب فکری مادی را در قسمت وسیعی از کره زمین حاکم کردند و نیز با «شعار» اصلاحات به فرقه سازی ها در هر کیش و آیینی پرداختند و در صفوف یکپارچه مخالفان خود تفرقه ایجاد کردند و همچنین برای تضعیف خط نورانی انبیا، مذاهب دروغین و ساختگی خود را در میان انسان ها ترویج کردند و جاده را برای ورود دشمنان ملت و آیین آسمانی صاف کردند و سرانجام باعث استحکام حاکمیت طاغوتی و استکباری آنان گشتند و در تاریخ معاصر ایران، پهلوی را با همین شعار به میدان آوردند و ضربه های کاری را از این راه بر پیکر ایران نواختند و امروز هم در برابر اصلاحات انقلاب اسلامی ایران، نغمه های جدیدی به نام اصلاحات آمریکایی ساز می کنند، امیدواریم که به خود بیایند و به اصلاحات مورد نظر اسلام و انقلاب گرایش پیدا کنند.

اصلاح چیست؟

اصلاح و صَلاح در لغت:

صلاح به فتح صاد، ضد فساد است از باب صلح به فتح صاد و لام.

صَلاح در مقابل فساد قرار می گیرد «و اذا قیل لهم لاتفسدوا فی الارض قالوا انما نحن مصلحون لاتفسدوا فی الأرض بعد اصلاحها» و نیز صَلاح در مقابل سیئه قرار دارد.

«والذین آمنوا و عملواالصالحات» عمل صالح در برابر عمل سیئی و اعمال سیئات قرار دارد.

و صِلاح به کسر صاد به معنی صلح و آشتی، ضد جدایی، و نفار میان آدمیان است. (والصلح یختصّ بازاله النفار)^(۲۱)

در مجمع البحرین نیز آمده است والصلاح بالکسر مصدر المصالحه^(۲۲) وی همچنین یادآور می شود «صلح الشیی ء من باب قعد» یعنی صلاح به فتح از صَلَح به فتح صاد ولام و نیز به ضم لام به معنای ضد فساد است و فعل اصلی، اصلاح به معنی فساد، از ماضی و مضارع، این چنین به کار رفت. صَلَحَ یصلَح بفتح لام در مضارع نیز به کار رفته است و غالبا از حیث مصدر، بر وزن فعال آنجا که به کسر صاد باشد صلح و آنجا که به فتح آن باشد، به معنای ضد فساد بکار می رود.

آزی: اصلاح، در مقابل افساد و تخریب، به کار می رود، وضعیت و چگونگی نامقبول را افساد گویند، چنان که وضعیت و حالت مقبول، مطلوب و آرمانی را اصلاح نامند. بدیهی است که ماهیت اصلاح و حقیقت آن را با توجه به چگونگی جهان بینی هر فرد و جمعیتی، می توان تعریف نمود.

اهداف اساسی اصلاحات اسلامی

اصلاحات اجتماعی به معنای تنظیم روابط اجتماعی سالم را، فقط در سایه ی تعالیم انبیا، به ویژه در نگرش اسلامی آن می توان انتظار داشت بدیهی است که پدید آوردن روابط سالم میان انسان ها فرع به شناخت هواها و امیال و عواطف و هیجانات و… درونی انسان است و این مسأله به نوبه ی خود، خود فرع آن است که آگاهی و احاطه کامل از زوایای وجودی انسان و ابعاد مختلف ماهیت آن، در اختیار باشد و بدیهی است که جز انبیا آنان که از وحی الهی که به اطلاعات و احاطه کامل پروردگار حکیم متصل است، ساخته نیست، زیرا، انسان شناسی راستین جزا از خدا و از مکتب انبیا ساخته نیست.

اصلاحات، به نوبه ی خود دارای اهداف مقدماتی و اساسی است و اهداف اساسی اصلاحات نیز به اصلاحات کوتاه مدت و دراز مدت و نیز اهداف نهایی تقسیم می گردد که در اینجا به برخی از اهداف اصلاحات اسلامی اشاره می کنیم:

۱ تأمین توشه ی زندگی جاودانه

ملاک اصلی اصلاحات اسلامی آن است که زمینه ی فراهم آوردن توشه، برای زندگی اخروی را فراهم آورد.

امیر المؤمنین فرمود: «خیرُ الأستعداد ما اصلح به المعاد»^(۲۳): «بهتر آمادگی ها و اصلاحات آن است که زندگی آخرت تو را اصلاح کند.»

نیز فرمود: «اجعل همّک لمعادک تصلح»^(۲۴):«همت خود را جهت اصلاح زندگی اخروی خود به کار گیر».

نیز فرمود: «من اصلح المعاد ظفر بالسداد»^(۲۵):«کسی که به اصلاح زندگی اخروی خود توفیق یابد، به استواری لازم دست یافته است».

نیز فرمود: «من اصلح امر اخرته اصلح الله له امر دنیاه»^(۲۶) «کسی که امور اخروی خود را اصلاح کند، امور دنیوی او از طریق لطف خدا اصلاح می شود».

۲ اصلاح عقاید و ایمان

اصلاح جامعه از حیث دین و هدایت جامعه به سوی ایمان راستین، بهترین اصلاحات است، امام امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود:

«خیرالاعمال ما اصلح الدین» ^(۲۷): «بهترین اعمال آدمی، آن است که باعث اصلاح امور عقیدتی و ایمانی او شود.»

«من صدق اصلح دیانته»^(۲۸): «کسی که در زندگی خود، صادقانه، عمل کند، دین داری خود را به گونه ای قابل قبول انجام می دهد.»

۳ اصلاح نفوس جامعه

خودسازی و اصلاح نفس خود و همچنین ارشاد و هدایت و اصلاح دیگران از اهداف اساسی اصلاحات اسلامی است که در این باره امیرمومنان فرمودند:

«من اصلح نفسه ملکها»^(۲۹): «کسی که نفس خود را اصلاح کند مالک آن می شود»، کسی که نفس خود را اصلاح کند، بر آن تسلط یافته است.

آن حضرت فرمودند:

«طوبی لمن صلحت سریرته»^(۳۰): «خوشا به حال کسی که باطن خویش را اصلاح کند.»

اگر باطن اصلاح شود، نشان آن را می توان در صلاح ظاهر، به تماشا نشست امیر مؤمنان فرمودند: «صلاح الظاهر عنوان صحه الضمائر»^(۳۱): «اصلاح ظاهر، نشانه ی اصلاح باطن است»

۴ احیاء عدالت

یکی از مهمترین اهداف اصلاحات، احیای عدالت و حاکمیت آن در جامعه است، البته اصل توجه به این مهم آن است که عدل، به نوبه ی خود از سازندگی ویژه و زمینه سازی خاصی برخوردار است امیر مؤمنان می فرمود:

«العدل سائس عام:» عدالت تدبیرگر عام و همگانی است».^(۳۲)

همچنین خاطر نشان می کرد:

«العدل یضع الامور مواضعها» «عدل، هر چیزی را در جایگاه بایسته اش قرار می دهد». امام همواره بر این مسأله تاکید داشت که باید احیای عدالت، در صدر اهداف کارگزاران باشد. آن حضرت می فرمود: «افضل قره عین و الولاه استقامه العدل:^(۳۳) «برترین (کارآمدترین) نور دیدگان کارگزاران، احیا و اقامه ی عدالت است».

تأمین این هدف، یعنی تحقق عدالت در جامعه، زمینه اصلاحات بسیاری از موارد دیگر فراهم می آورد حتی، نوع نگرش و بینش جامعه اصلاح می گردد، همانطور که امیر مؤمنان فرمودند: «العدل یصلح الرّویه» ^(۳۴):«عدالت پیشگی باعث اصلاح نگرش و تفکر جامعه است.»

آری: راز اصلی اهمیت دادن به عدالت آن است که زمینه ساز اصلاحات است.

امام امیرالمؤمنین علیه السلام در نامه ای به معاویه نوشت: «و ما اردت الاّ الاصلاح ما استطعت و ما توفیقی الا بالله علیه توکلت و الیه انیب» ^(۳۵): «من جز اصلاح جامعه هدفی ندارم و در حد توان خودم خواهم کوشید و در این راه به خدا توکل می کنم و از او استمداد می جویم.»

اما در آغاز فرمان نامه معروف خود به مالک اشتر خاطر نشان می کند: «هذا ما امر به عبدالله علی امیرالمؤمنین علیه السلام مالک بن الحارث الاشتر فی عهده الیه حین و لاه مصر: جبایه خراجها و جهاد عدوها و استصلاح اهلها و عماره بلادها»^(۳۶):این فرمان نامه، عبد (بنده) خدا علی، امیرالمؤمنین است که مالک اشتر را جهت اجرای آن مأموریت می دهد و او را به سوی مصر گسیل می دارد تا مالیات و خراج آنجا را جمع آوری نماید. با دشمنان مردم به نبرد برخیزد، به اصلاحات اجتماعی دست یازد و به آبادانی شهرها و مراکز مربوطه بپردازد – امام اهداف اصلی حکومت را ایجاد اصلاحات در جامعه می داند.»

فلسفه امامت اصلاح طلبی

در باب راز اصلی ضرورت حکومت الهی و امامت اسلامی در کلام رسای امیرالمؤمنین آمده است: «اللهم انک تعلم انه لم یکن الذی کان منا منافسه فی سلطان و لا التماس شیی ءٍ من فضول الحطام، ولکن لنرد المعالم من دینک، و نظهر الاصلاح فی بلادک، فیأمن المظلومون من عبادک و تقام المعطله من حدودک» ؛ خدایا تو می دانی که جنگ و درگیری ما برای بدست آوردن قدرت حکومت و دنیا و ثروت نبود، بلکه می خواستیم نشانه های حق و دین تو را به جایگاه خویش بازگردانیم، و در سرزمینهای تو اصلاح را ظاهر کنیم، تا بندگان ستمدیده ات در امن و امان زندگی کنند، و قوانین و مقررات فراموش شده تو بار دیگر اجرا گردد.

خدایا من نخستین کسی هستم که به تو روی آورد، و دعوت تو را شنید و اجابت کرد. در نماز، کسی از من جز رسول خدا صلی الله علیه و آله پیشی نگرفت؛ همانا شما می دانستید که سزاوار نیست بخیل بر ناموس و جان و غنیمت ها و احکام مسلمین، ولایت و رهبری یابد، و امامت مسلمین را عهده دار شود، تا در اموال آنها حریص گردد و نادان نیز لیاقت رهبری ندارد تا با نادانی خود مسلمانان را به گمراهی کشاند و ستمکار نیز نمی تواند رهبر مردم باشد که با ستم حق مردم را غصب و عطاهای آنان را قطع کند و نه کسی که در تقسیم بیت المال عدالت ندارد زیرا؛ در اموال و ثروت آنان حیف و میل می کند و گروهی را بر گروهی مقدم می دارد و رشوه خوار در قضاوت نمی تواند امام باشد زیرا؛ که برای داوری با رشوه گرفتن حقوق مردم را پایمال، و حق را به صاحبان آن نمی رساند، و آن کسی که سنت پیامبر صلی الله علیه و آله را ضایع می کند، لیاقت رهبری ندارد زیرا که امت اسلامی را به هلاکت می کشاند.

راه ها و عوامل اصلاحات نفوس جامعه

موفقیت در مدار اصلاحات به وجود عوامل، شیوه ها و دست اندرکاران قوی پنجه و کاردان بستگی دارد و مصلحان با توجه به عوامل اصلاحات و رعایت شیوه های مربوطه است که می توانند به اهداف خود نائل آیند که در اینجا به توضیح کوتاه برخی از آنها می پردازیم:

۱ احسان

زمینه ی تاثیر روحی احسان و نیکی به دیگران، هدایت و اصلاح آنان را فراهم می سازد. امام فرمود: «الاحسان الی المسیئی یستصلح العدّو» ^(۳۷):«احسان به بدکاران، (گاهی) موجب اصلاح می گردد».

نیز فرمود: کثره السخاء تکثر الاولیاء و تستصلح الاعداء ^(۳۸):«سخاوت پیشگی، دوستان را زیاد می کند و دشمنان را اصلاح می نماید».

۲ ذکر الله

اصلاح دل، از راه اشتغال به ذکر الهی، میسر است.

«اصل صلاح القلب اشتغاله بذکر الله.»^(۳۹)

۳ صداقت

صداقت پیشگی، زمینه هدایت و اصلاح فرد مورد اصلاح را فراهم می آورد.

«الصدق، صلاح کل شی ء».^(۴۰)

۴ تعقل و تفکر

اندیشه و تفکر، زمینه اصلاحات روحی و جسمانی آدمی را فراهم می سازد.

امام فرمود: «بالعقل صلاح کل امر»:^(۴۱) «اصلاح هر چیزی از راه تعقل فراهم می آید.»

همچنین فرمود: «بالعقل صلاح البرّیه»^(۴۲): «اصلاح مردم از راه تعقل صورت می پذیرد».

۵ ریاضت کشی^(۴۳)

تحمل مشکلات در باب دستیابی به اصلاح نفس است که هدایت زا و اصلاح آور است، چنان که امام خمینی می فرمودند: مجاهدت و مبارزه با نفس، باعث اصلاح نفس آدمی است.

«بالمجاهده صلاح النفس»: اصلاحات نفسانی از راه مجاهدت نفسانی تحقق می یابد.»

«اذا رغبت فی صلاح نفسک فعلیک بالاقتصاد و القنوع و التقلل»: «هرگاه خواستی که به اصلاح نفس خود همت گماری به میانه روی، قناعت (با اندک ساختن)، روی بیاور.»

سبب صلاح النفس العزوف عن الدنیا».

سبب صلاح النفس الورع».

سبب صلاح الدین الورع».

همچنین آن حضرت در باب تجلی تعالی نفسانی خود می فرماید: «هی نفسی اروضها بالتقوی».

این نفس من است که از راه تقوی پیشگی، آن را به ریاضت کشی وا می دارم.

۶ قناعت

قناعت پیشگی و خود را تحت کنترل درآوردن، مایه تربیت و اصلاح نفس است که در این باره امام نیز می فرمود:

صایب تبریزی می گوید:

۷ عدالت

امیر مؤمنان علیه السلام فرمود: «صلاح الرعیه العدل»: «اصلاح مردم از راه عدالت پیشگی میسر است.»

۸ روحیه خودآموزی

امیر مؤمنان علیه السلام فرمود: «ادبا لنفسک ما تکرهه»: «تربیت و ادب تو، آنچه را برای؟ برای خود».

معروف است که به لقمان حکیم گفتند:ادب از که آموختی؟ گفت: از بی ادبان.

۹ تواصل

«پرداختن به صله ارحام و پرهیز از جدایی ها یکی از طرق دستیابی به اصلاحات است و در وصیت الهی^(۴۴) امیر المؤمنین نیز آمده است:

شما را به ترس از خدا سفارش می کنم، به دنیا پرستی روی نیاورید، گرچه به سراغ شما آید، و بر آنچه از دنیا از دست می دهید اندوهناک مباشید، حق را بگویید، و برای پاداش الهی عمل کنید و دشمن ستمگر و یاور ستمدیده باشید.

شما را، و تمام فرزندان و خاندانم را، و کسانی که این وصیت به آنها می رسد، به ترس از خدا، و نظم در امور زندگی، و ایجاد صلح و آشتی در میانتان سفارش می کنم، زیرا من از جد شما پیامبر صلی الله علیه و آله شنیدم که می فرمود:

«اصلاح دادن بین مردم از نماز و روزه یک سال برتر است».

خدا را! خدا را! درباره یتیمان، نکند آنان گاهی سیر و گاه گرسنه بمانند و حقوقشان ضایع گردد!

خدا را! خدا را! درباره همسایگان، حقوقشان را رعایت کنید که وصیت پیامبر صلی الله علیه و آله شماست، و همواره به خوش رفتاری با همسایگان سفارش می کرد تا آنجا که گمان بردیم برای آنان ارثی معین خواهد کرد.

خدا را! خدا را! درباره قرآن، مبادا دیگران در عمل کردن به دستوراتش از شما پیشی گیرند.

خدا را! خدا را! درباره نماز، چرا که ستون دین شماست.

خدا را! خدا را! درباره خانه خدا، تا هستید آن را خالی مگذارید، زیرا اگر کعبه خلوت شود مهلت داده نمی شوید؟؟

خدا را! خدا را! درباره جهاد با اموال و جان ها و زبان های خویش در راه خدا.

بر شما باد به پیوستن با یکدیگر، و بخشش همدیگر، مبادا از هم روی گردانید، و پیوند دوستی را از بین ببرید، امر به معروف و نهی از منکر را ترک نکنید. که بدهای شما بر شما مسلط می گردند، آنگاه هر چه خدا را بخوانید جواب ندهد.

۹ اصلاحات اداری

« اصلاحات اجتماعی: اصلاح کارگزاران اصلاح مردم»

یکی از راه های اصلاح جامعه اصلاح مدیران و کارگزاران جامعه است و در این باره امیر مؤمنان فرمودند:^(۴۵)

پس، خدای سبحان برخی از حقوق خود را برای بعضی از مردم واجب کرد، و آن حقوق را در برابر هم گذاشت، که برخی از حقوق برخی دیگر را واجب گرداند، و حقی بر کسی واجب نمی شود مگر همانند آن را انجام دهد.

و در میان حقوق الهی، بزرگترین حق حق رهبر بر مردم و حق مردم بر رهبر است؛ حق واجبی است که خدای سبحان، بر هر دو گروه لازم شمرده و آن را عامل پایداری پیوند ملت و رهبر و عزت دین قرار داد. پس رعیت اصلاح نمی شود جز آن که زمامداران اصلاح گردند، و زمامداران اصلاح نمی شوند جز با درست کاری رعیت.

و آنگاه که مردم حق رهبری را ادا کنند، و زمامدار حق مردم را بپردازد، حق در آن جامعه عزت یابد، و راههای دین پایدار و نشانه های عدالت برقرار، و سنت پیامبر صلی الله علیه و آله پایدار گردد، پس روزگار اصلاح شود و مردم در تداوم حکومت امیدوار و دشمن در آرزوهایش مأیوس می گردد.

اما اگر مردم بر حکومت چیره شوند، یا زمامدار بر رعیت ستم کند، وحدت کلمه از بین می رود، نشانه های ستم آشکار، و نیرنگ بازی در دین فراوان می گردد، و راه گسترده سنت پیامبر صلی الله علیه و آله متروک، هواپرستی فراوان، احکام دین تعطیل، و بیماریهای دل فراوان شود.

مردم از اینکه حق بزرگی فراموش می شود، یا باطل خطرناکی در جامعه رواج می یابد، احساس نگرانی نمی کنند!

پس در آن زمان نیکان خوار، و بدان قدرتمند می شوند، و کیفر الهی بر برندگان بزرگ و دردناک خواهد بود. پس بر شماست که یکدیگر را نصیحت کنید، و نیکو همکاری نمایید.

درست است که هیچ کس نمی تواند حق اطاعت خداوند را چنان که باید بگزارد، هرچند در به دست آوردن رضای خدا حریص باشد، و در کار بندگی تلاش فراوان نماید، لکن باید به مقدار توان، حقوق الهی را رعایت کند که یکی از واجبات الهی، یکدیگر را به اندازه توان نصیحت کردن، و برپاداشتن حق، و یاری دادن به یکدیگر است.

۱۰ پرداختن به نظارت عمومی

یکی از وظایف مؤمنان و خداباوران ،پرداختن به مسأله پاسداری از ارزشهای جامعه است. امیر المؤمنین علیه السلام فرمود: «و امر بالمعروف تکن من اهلیه، و أنکر المنکر بیدک و لسانک، و باین من فعله بجهدک، و جاهد فی الله حق جهاده، و لا تاخذک فی الله لومه لائم»^(۴۶): «به نیکی ها امر کن و خود نیکوکار باش، و با دست و زبان بدی ها را انکار کن، و بکوش تا از بدکاران دور باشی، و در راه خدا آن گونه که شایسته است تلاش کن، و هرگز سرزنش و ملامتگران تو را از تلاش در راه خدا باز ندارد.»

برای رسیدن به حق در مشکلات و سختی ها شنا کن، شناخت خود را در دین به کمال رسان، خود را برای استفاده در برابر مشکلات عادت ده، که شکیبایی در راه حق عادتی پسندیده است، در تمام کارها خود را به خدا واگذار، که به پناهگاه و نیرومندی رسیده ای، در هنگام دعا، پروردگارت را با اخلاص بخوان، که بخشیدن و محروم کردن به دست اوست، و فراوان از خدا درخواست خیر و نیکی داشته باش.

وصیت مرا به درستی دریاب، و به سادگی از آن نگذر، زیرا بهترین سخن آن است که سودمند باشد، بدان علمی که سودمند نباشد، فایده ای نخواهد داشت، و دانشی که سزاوار یادگیری نیست سودی ندارد.

پسرم! هنگامی که دیدم سالیانی از من گذشت، و توانایی من رو به کاستی رفت، به نوشتن وصیت برای تو شتاب کردم، و ارزش های اخلاقی را برای تو برشمردم؛ پیش از آن که اجل فرا رسد.

۱۱ اصلاح میان خود و خدا

راه های دست یابی به اصلاحات (طرق تجلی اصلاحات)

اصلاح میان خود و دیگران از راه اصلاح میان خود و خدا:

یکی از راه های اصلاح اجتماعی آن است که بکوش تا بین خود و خدایت اصلاح نمایی، چنان که امام امیر المؤمنین فرمود:

«من اصلح سریرته اصلح الله علانیته، و من عمل لدینه کفاه الله امر دنیاه، و من احسن فیما بینه و بین الله احسن الله ما بینه و بین الناس.^(۴۷)

و قال علیه السلام الحلم غطاءٌ ساترٌ و العقل حسام قاطع، فاستر خلل خلقک بحلمک، و قاتل هواک بعقلک».^(۴۸): «کسی که نهان خود را اصلاح کند، خدا آشکار او را نیکو گرداند، و کسی که برای دین خود کار کند، خدا دنیای او را کفایت فرماید، و کسی که میان خود و خدا را نیکو گرداند، خدا میان او و مردم را اصلاح خواهد کرد.»

همچنین فرمود: بردباری پرده ای است پوشاننده، و عقل شمشیری است بران، پس کمبودهای اخلاقی خود را با بردباری بپوشان، و هوای نفس خود را با شمشیر عقل بکُش».<