خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل بعض مؤرخی الشیعه

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل بعض مؤرخی الشیعه :

1 جابر بن یزید الجعفی:
جابر بن یزید بن حارث الجعفی، کنیته أبو عبد اللّه، کان من الفقهاء التابعین و من أصحاب الإمام الباقر و الإمام الصادق (ع) . توفی فی الکوفه سنه ۱۲۸ ه و دفن فیها.
یقول النجاشی: إن«جابر بن یزید المکنی بأبی عبد اللّه، أو أبو محمد، جعفی عربی عاش فی عصر الإمام الباقر و الإمام الصادق (ع) ».
الکتب التاریخیه التی نسبت إلیه هی: ۱ کتاب صفین، ۲ النهروان، ۳ مقتل أمیر المؤمنین (ع) ، ۴ مقتل الحسین (ع) ، ۵ الجمل.
۲ أبو مخنف:
لوط بن یحیی بن سعید بن مخنف الأزدی الغامدی، کنیته أبو مخنف، من أقدم مؤرخی العرب و محدثیهم، توفی سنه ۱۵۷ ه.
یقول ابن الندیم عنه: «کتب أحمد بن حارث الخزاعی بخطه: (یعتقد العلماء أن أبا مخنف أعلم من غیره عن تاریخ العراق و أخباره».
یصفه صاحب الأعلام، بأنه مؤرخ شیعی من أهالی الکوفه.
و یقول المامقانی: «ما من شکّ أن أبو مخنف کان إمامیاو یعتقد المحدّث النوری أن: «أبا مخنف بن یحیی من کبارالمحدثین و هو ثقه لدی المؤرخین و أصحاب السیر.
و یعتبره المحدّث القمی من کبار مؤرخی الشیعه.
و بالرغم من أن بعض غیر الشیعه أمثال أبی حاتم، الدار قطنی و یحیی بن معین یطعنون فی أبی مخنف و یرفضون روایاته، إلاّ أن مؤرخین أمثال الطبری و البلاذری یعتمدون علی کتاباته و مصنفاته و نقلوا الکثیر عنه. و هذا یؤکد أن طعن رجال مثل أبی حاتم و غیره إنما کان بدوافع مذهبیه لا لعدم وثاقته.
لأبی مخنف رسائل و کتب و مصنفات تاریخیه کثیرهمنها:
۱ کتاب الرده، ۲ کتاب فتوح الشام، ۳ کتاب فتوح العراق، ۴ کتاب الجمل، ۵ کتاب صفین، ۶ کتاب أهل النهروان و الخوارج، ۷ کتاب الغارات،
91

۸ کتاب الحارث بن راشد و بنی ناجیه، ۹ کتاب مقتل علی، ۱۰ کتاب مقتل حجر بن عدی، ۱۱ کتاب مقتل محمد بن أبی بکر و الأشتر و محمد بن أبی حذیفه، ۱۲ کتاب الشوری، ۱۳ کتاب مقتل عثمان، ۱۴ کتاب المستورد بن علقمه، ۱۵ کتاب مقتل الحسین، ۱۶ کتاب وفاه معاویه و ولایه ابنه یزید و وقعه الحرهو حصار ابن الزبیر، ۱۷ کتاب المختار ابن أبی عبیده، ۱۸ کتاب سلیمان بن صرد و عین الورده، ۱۹ کتاب مرج راهط و بیعه مروان و مقتل الضحاک بن قیس، ۲۰ کتاب مصعب و ولایه العراق، ۲۱ کتاب مقتل عبد اللّه بن الزبیر، ۲۲ کتاب مقتل سعید بن العاص، ۲۳ کتاب حدیث باخمری، ۲۴ کتاب مقتل ابن الأشعث، ۲۵ کتاب بلال الخارجی، ۲۶ کتاب نجدهابی قبیل، ۲۷ کتاب حدیث الأزارقه، ۲۸ کتاب حدیث روستقباذ، ۲۹ کتاب شبیب الخارجی و صالح ابن مسرح، ۳۰ کتاب مطرف بن معیمر، ۳۱ کتاب دیرلجماجم و خلع عبد الرحمن بن الأشعث، ۳۲ کتاب یزید بن المهلب و مقتله بالعقر، ۳۳ کتاب خالد ابن عبد اللّه القسری و یوسف بن هشام و ولایه الولید، ۳۴ کتاب یحیی، ۳۵ کتاب الضحاک الخارجی، ۳۶ کتاب خطبه الزهراء لأمیر المؤمنین (ع) ، ۳۷ کتاب فتوحات الإسلام، ۳۸ کتاب أخبار ابن الحنفیه، ۳۹ کتاب أخبار زیاد، ۴۰ کتاب مقتل الحسن السبط، ۴۱ کتاب أخبار الحجاج، ۴۲ کتاب فتوح خراسان، ۴۳ کتاب الحکمین، ۴۴ کتاب آل مخنف بن سلیم.
۳ ابن الکلبی:
هشام بن محمد، أبی نضر بن السائب بن بشرالکلبی، کنیته أبو المنذر، مؤرخ عربی و عالم فی الأنساب له حوالی مائه و خمسین کتابا فی مختلف العلوم، کان من اهالی الکوفه و توفی فیها سنه ۲۰۴ أو ۲۰۶ هجریه.
یقول ابن خلکان عنه: «هشام بن الکلبی أعلم رجال عهده فی علم الأنساب و کان من حفّاظ القرآن» .
و قال الذهبی عنه: حفظ هشام القرآن و کان واسع معرفه بالأخبار، توفی سنه ۲۰۶ ه و له مائه و خمسون کتابا، یضلها کتاب الجمهره فی معرفه الأنساب، لا مثیل لهذاکتاب فی علم الأنساب .
و یقول الأدیب المصری أحمد زکی باشا عن ابن الکلبی: «من مشاهیر رجال العلوم الإسلامیه فی القرن الثانی للهجره. کان یقیم فی الکوفه و تعلم علی والده و علماءالکوفه و کان من أصحاب الفکر فی تاریخ العرب و المعارف الإسلامیه سافر إلی بغداد و حظی بمکانه مرموقه . نقل عنه معاصروه و المؤرخون الذین جاؤواو بعده کالطبری و ابن سعد.
کان هشام ذکیا للغایه، کتب الکثیر من الکتب حول التاریخ و الجغرافیا و الأقوام قبل الإسلام و الأحداث بعدالإسلام و الروایات و الأدیان و العقائد الدینیه لعرب الجاهلیه. لم یبق منها إلا ثلاثه کتب و هی:
۱ الجمهره. فی علم الأنساب و القبائل العربیه.
۲ أنساب الخیل.
۳ الأصنام، فی علم الاجتماع الدینی.
حقق عن هذه الکتب الثلاثه الأدیب المصری أحمدزکی باشا و طبعها.
یذکر أن مؤلفات ابن الکلبی رغم ما تحظی به من أهمیهلا تخلو من الأغلاط و هذا إما بسبب کثره المواضیع بحیث قللت من اهتمام ابن الکلبی و إما أن یکون هناک من درس فی کتبه ما لیس منها إن مثل هذه الأمور و نزعه ابن الکلبی الشیعیه کانت السبب بأن یرفض رجال مثل الدار قطنی و ابن حنبل روایاته إلاّ أن هذا بعید عن الأنصاف و له جذوره التعصبیه.
۴ الواقدی:
محمد بن عمر بن واقد السهمی الأسلمی من الموالی، کنیته أبو عبد اللّه من حفّاظ الحدیث ولد بالمدینه سنه۱۳۰ ه. و فی سنه ۱۸۰ ه سافر إلی العراق حیث تولی القضاء فی بغداد و بقی فی منصبه حتی سنه ۲۰۷ ه مؤلفاته کثیره فی مواضیع علمیه عدیده.
یقول الخطیب البغدادی عن دقه نظر الواقدی: «إذاسمع الواقدی خبرا ذهب بنفسه إلی مکان الحادث لیتأکدمنه ثم یسجله.
و یقول ابن الندیم: «ترک الواقدی بعد وفاته ستمائهدولاب من الکتب رغم أنه کان قد بیع قبل ذلک ما یعادل ألفی دینار من کتبه.
92

هناک خلاف فی الرأی حول مذهب الواقدی، فبعضهم یعتبره شیعیا و بعض آخر لا یعتبره کذلک .
یعتقد ابن الندیم: «أن الواقدی شیعی حسن الأسلوب و کان یعیش فی التقیّه».
و کان الشیخ المفید یعتبر الواقدی عثمانیا، میالا إلی علی (ع) . ربما یؤید نظریه الشیخ المفید هو أن الواقدی تسلّم عطیه من هارون الرشید و عاش فی رفاهیه بفضل یحیی البرمکی .
و أن کاتبه ابن سعد کان من موالی العباسیین.
رغم هذا کله لا یمکن إنکار کون الواقدی شیعیا لأنه کما کتب ابن الندیم کان یعیش فی التقیه، و حسب تحقیق المامقانی ربما کان الواقدی یتردد علی بلاط هارون بتوصیهمن الإمام الرضا (ع) .
کتب و مصنفات الواقدی هی: ۱ کتاب التاریخ و المغازی و المبعث، ۲ کتاب أخبار مکه، ۳ کتاب الطبقات، ۴ کتاب فتوح الشام، ۵ کتاب فتوح القرآن، ۶ کتاب الجمل، ۷ کتاب مقتل الحسین (ع) ، ۸ کتاب السیره، ۹ کتاب أزواج النبی (ص) ، ۱۰ کتاب الرده و الدار، ۱۱ کتاب حرب الأوس و الخزرج، ۱۲ کتاب صفین، ۱۳ کتاب وفاه النبی (ص) ، ۱۴ کتاب أمر الحبشه و الفیل، ۱۵ کتاب المناکح، ۱۶ کتاب السقیفه و بیعه أبی بکر، ۱۷ کتاب ذکر القرآن، ۱۸ کتاب سیره أبی بکر و وفاته، ۱۹ کتاب مدعی قریش و الأنصار فی القطائع و وضع عمرالدواوین و تصنیف القبائل و مراتبها و أنسابها، ۲۰ کتاب فی علوم القرآن و غلط الرجال، ۲۱ کتاب مولد الحسن و الحسین و مقتل الحسین، ۲۲ کتاب ضرب الدنانیرو الدراهم، ۲۳ کتاب تاریخ الفقهاء، ۲۴ کتاب الآداب، ۲۵ کتاب التاریخ الکبیر، ۲۶ کتاب غلطالحدیث، ۲۷ کتاب السنه و الجماعه و ذم الهوی، ۲۸ کتاب الاختلاف.
۵ نصر بن مزاحم المنقری:
نصر بن مزاحم بن سیار المنقری التمیمی الکوفی، کنیته أبو الفضل. نسبه من منقر بن عبید بن حارث بن عمرو ابن کعب بن سعد بن زید بن مناه بن تمیم. کان من أقدم المؤرخین. یعتقد أصحاب الرأی أنه کوفی بالرغم من أنه عاش فی بغداد.
و یقول المؤرخون أنه کان عطارا.
یقول العقیلی عنه: کان نصر بن مزاحم شیعی المذهب، إلا أن فی حدیثه هفوات. أما أبو حاتم و هو أحد المحدثین من غیر الشیعه فیعتقد أن فی حدیثه ذله و هفوه. إلاّ أن ابن حبّان، یعتبر نصر بن مزاحم من الثقاه. و یقول ابن أبی الحدید عنه: «إننا نعتقد أن ما کتبه نصر بن مزاحم فی کتاب صفین یعتمد علیه و بعید عن الشوائب و هو من رجال الحدیث».
یعتقد بعض کبار الشیعه أنه شیعی یعتمد علیه و صادق القول.
و هذا ما جعل بعض المصنفین من غیر الشیعه یعتبرونه مؤرخا غالیا.
کتبه و مؤلفاته هی: ۱ الجمل، ۲ صفین، ۳ مقتل الحسین، ۴ عین الورده، ۵ أخبار المختار بن أبی عبید، ۶ المناقب، ۷ النهروان، ۸ الغارات، ۹ مقتل حجر بن عدی، ۱۰ أخبار محمد بن إبراهیم طباطبا و أبی السرایا.
۶ الجهمی:
أحمد بن محمد بن حمید بن سلیمان بن عبد اللّه ابن أبی جهم بن حذیفه العدوی، من قبیله بنی عدی ابن کعب، کنیته أبو عبد اللّه. و بسبب نسبه إلی جده أبی جهم العدوی سمی بالجهمی .
درس فی العراق و أصبح أدیبا، شاعرا، راویا للحدیث استخدم قلمه فی خدمه کتابه التاریخ و علم الأنساب.
قال فی عهد المتوکل العباسی، کلاما فی رد أعداءعلی (ع) فحکم علیه بأن یجلد مئه جلده، توفی سنه۲۳۲ ه أو فی سنه ۲۴۷ ه. مؤلفاته هی:
۱ أنساب قریش و أخبارها، ۲ المعصومون، ۳ المثالب، ۴ الانتصار فی الرد علی الشعوبیه، ۵ فضائل مصر.
93

۷ البرقی (المتوفی سنه ۲۷۴ ه) .
أحمد بن محمد بن خالد بن عبد الرحمن ابن محمد بن علی البرقی، کنیته أبو جعفر و هو من الکوفه من کبار الشیعه المعروفین و من أنصار الإمام موسی بن جعفرالکاظم (ع) و الإمام علی بن موسی الرضا (ع) . عاش حتی عصر الإمام الجواد (ع) .
صنف الکثیر من الکتب فی مختلف العلوم و أهم الکتب التی ألّفها فی التاریخ هی:
۱ الطبقات، ۲ التاریخ، ۳ الرجال، ۴ الشعر و الشعراء، ۵ الأرضین، ۶ البلدان، ۷ الجمل، ۸ المغازی، ۹ التعازی، ۱۰ التهانی، ۱۱ المآثرالأنساب، ۱۲ أنساب الأمم، ۱۳ مغازی النبی (ص) ، ۱۴ بنات النبی و أزواجه، ۱۵ الأوائل، ۱۶ الطب، ۱۷ ذکر الکعبه. . . یبلغ عدد مؤلفاته ما یقارب المئهجاءت أسماؤها فی مختلف المصادر .
۸ الیعقوبی (المتوفی سنه ۲۸۴ هجریه) :
أحمد بن إسحاق (أبی یعقوب) بن جعفر بن وهب بن واضح، الکاتب العباسی، کنیته ابن واضح و المعروف لیعقوبی، جغرافی و مؤرخ کبیر من بغداد، سافر إلی کثیر من البلدان. کان الیعقوبی معاصرا لأبی حنیفه الدینوری المتوفی موالی سنه ۲۹۰ ه و البلاذری المتوفی سنه ۲۷۹ ه و کان من علماء الجغرافیا فی عصر العباسیین.
کان واضح، جد الیعقوبی من شیعه أهل البیت (ع) بتین بحیث توفی فی سبیل التشیّع. لیس هناک أی شک فی کون الیعقوبی شیعیا.
و هناک أدله تؤکد هذا الأمر منها أن الیعقوبی فی حدیث عن غدیر خم فسر (حدیث الثقلین) بکتاب اللّه العتره. کما یعتبر أن نزول الآیه: الیوم أکملت لکم دینکم. . . کان یوم الغدیر و یصرّح بأن الرسول اکرم (ص) سمی علیا خلیفه له فی یوم الغدیر. استخدم یعقوبی عباره«أمیر المؤمنین»لعلی بن أبی طالب وحده.
و یقول المستشرق سارتن بعد أن یذکر أن الیعقوبی خرافی و مؤرخ شیعی: إن تاریخ الیعقوبی یتناول الحقائق التاریخیه بصوره محایده و لهذا یمتاز عن غیره.
و یقول جرجی زیدان: «من خصائص تاریخ الیعقوبی إضافه إلی کونه قدیم هو أن کاتبه شیعی المذهب و یکتب عن العباسیین أشیاء یمتنع الآخرون عن ذکرها.
و قد أکدت المصادر الشیعیه، تشیّعه. و لم تذکر المآخذو المصادر شیئا عن تاریخ مولد الیعقوبی و هناک خلاف فی الرأی فی تاریخ وفاته. حیث سجلوا تاریخ وفاته فی السنوات ۲۷۸ و ۲۸۲ و ۲۸۴ و ۲۹۲ ه و یعتقد أن الأصح هو سنه۲۸۴ ه.
مؤلفات الیعقوبی هی: ۱ کتاب فی فتوحات طاهر بن الحسین، ۲ تاریخ فتوح افریقیا، ۳ أخبار الأمم السالفه، ۴ المسالک و الممالک، ۵ ملوک الروم، ۶ مشاکله الناس لزمانهم، ۷ تاریخ الیعقوبی، ۸ البلدان.
۹ الرازی (المتوفی سنه ۲۹۸ هجریه) :
محمد بن زکریا بن دینار أبو عبد اللّه الجوهری المصری، مولی بنی غلاّب. و بنو غلاب مجموعه من قبیله بنی نصر بن معاویه و هو فرع من قبیله هوازن و لم تستقر فی البصره قبیله من هوازن غیر هذه القبیله.
کان من کبار الرجال المعروفین فی البصره، و کان مؤرخا و شاعرا و کاتبا.
یقول ابن الندیم: «أبو عبد اللّه، محمد بن زکریا ابن دینار الغلابی، من رواه التاریخ و الحدیث و الحروب. کان کاتباصادقا و ثقه. صنف کتبا کثیره فی مواضیع مختلفه. بعض مؤلفات الرازی هی:
۱ الجمل الکبیر، ۲ الجمل الصغیر، ۳ صفین الکبیر، ۴ صفین الص