خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل فواید شرور

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل فواید شرور :

بحثی که در ضمن بحث قبل داشتیم یک بحث فلسفی و یک تحلیل عقلی درباره شرور بود ولی در این بخث مساله را با دیدی دیگر مورد بررسی قرار می دهیم.

معمولا کسانیکه درباره شرور جهان به چشم خرده گیری می نگرند حساب نمی کنند که اگر جهان، خالی از این شرور گردد به چه صورت در خواهد آمد آنان فقط بطور بسیط و مجمل می گوییند کاش جهان پر از لذت و کامیابی بود و کاش هر کسی به آرزوهای خود می رسید و هیچ رنج و ناکامیی وجود نمی داشت منسوب به خیام است:

گربر فلکم دست بدی چون یزدان برداشتمی من این فلک را زمیان از نو فلکی چنان همی ساختمی کآزاده به کام دل رسیدی آسان

اکنون ببینیم ساختن جهانی بهتر از جهان فعلی که شاعر آرزوی آن را داشته است چگونه ممکن است؟ وقتی می خواهیم برای بنا نهادن «جهان » دست بکار شویم، «فلک را سقف بگشاییم و طرحی نو در اندازیم » حتما باید از اندیشه های محدود و فکرهای کودکانه ای که لایق زندگی محدود یک فرد انسان است صرف نظر کنیم و به طرحی وسیع و بزرگ بیندیشیم گمان نمی کنم این مهندسی کار آسانی باشد و شاید نتوانیم تصمیم بگیریم.

در هر حال بهتر این است که نخست وضع موجود را بررسی کنیم و آن را نیکتر بشناسیم آنگاه به دنبال «طرحی بهتر» فکر خود را خسته کنیم. شاید هم در یک بررسی جدی همین وضع کنونی را بپسندیم برای مطالعه جهان حاضر لازم است پدیده های بلا و مصیبت را از دو نظر مورد بحث قرار دهیم:

۱- شرور در نظام کل جهان چه موقعیتی دارند؟

۲- ارزش شرور از نظر خود آنها چیست؟

در قسمت اول بحث این است که آیا در نظام کل جهان، شرور، قابل حذف اند؟ و به عبارت دیگر آیا جهان منهای شرور ممکن است؟ یا آنکه برخلاف آنچه که در نظر بدوی تصور می شود، حذف آنها از جهان، یعنی جهان منهای شرور، غیر ممکن است و نبودن مصائب مساوی است با نابودی جهان، و به عبارت دیگر، شرور جهان از حیرات آن، تفکیکی ناپذیرند.

در قسمت دوم بحث این است که آیا مصائب فقط زیانمندند؟ و به اصطلاح دارای ارزش منفی هستند؟

یا فوائد و آثار مثبت هم دارند و بلکه آثار منفی آنها در جنب آثار مفید و مثبتشان صفر است.

اصل تفکیک

از آنچه در بحث «تبعیض » و در بحث «شر، امری نسبی است » گفته شد تا حد زیادی روشن گشت که شرور غیر قابل تفکیک از خیرات اند زیرا شروری از نوع فقدانات و اعدامند به عبارت دیگر خلاهایی از قبیل جهل و عجز و فقر که در نظام آفرینش وجود دارد تا آنجا که به نظام تکوین ارتباط دارد از قبیل عدم قابلیت ظرفیتها و نقصان امکانات است یعنی درنظام تکوین برای هر موجودی هر درجه از نقص هست به علت نقصان قابلیت قابل است نه به علت امساک فیض تا ظلم یا تبعیض تلقی شود آنچه از این امور به عدم قابلیت ظرفها ونقصان امکانات مربوط نیست همانهاست که در حوزه احتیار و مسئولیت و اراده بشر است و بشر به حکم اینکه موجودی مختار و آزاد و مسئول ساختن خویش و جامعه خویش ست باید آنها را بسازد و خلاها را پرکند واین است یکی از جهات خلقه اللهی انسان اینکه انسان اینچنین آفریده شده و چنین مسؤولیتی دارد جزئی از طرح نظام احسن است،و اما شروری که وجودی هستند و در وجود فی نفسه خود خیرند و در وجود لغیره شر، چنانکه گفته شد جنبه شریت آنها به حکم اینکه نسبی و اضافی است و از لوازم لاینفک وجود حقیقی آنها است از جنبه خیریت آنها تفکیک ناپذیراست.

آنچه در اینجا لازم است بیفزاییم مطلب دیگری است و آن اصل همبستگی و «انداموارگی » اجزاء جهان است. جهان یک واحد تجزیه ناپذیر است.

یکی از مسائل مهم در جهان بینی های فلسفی و علمی این است که جهان از لحاظ ارتباط و پیوستگی اجزا چگونه است؟ آیا به صورت یک سلسله امور متفرق و پراکنده است؟ آیا اگر قسمتی از جهان نمی بود و یا به فرض بخشی ازموجودات جهان نیست و نابود شود از نظر سایر اجزاء جهان امری ممکن است؟ یا اجزاء جهان همه با یکدیگر به نوعی وابسته و پیوسته اند؟

در جلد پنجم «اصول فلسفه و روش رئالیسم » درباره این مطلب بحث کرده ایم. اینجا همین قدر می گوییم که از قدیم ترین دوران تاریخ فلسفه این مطلب مورد توجه بوده است ارسطو طرفدار وحدت اندامواری عالم است در جهان اسلام همواره این اصل تاییده شده است. میرفندرسکی، حکیم و عارف معروف عهد صفوی با زبان شعر چنین می گوید:

حق، جان جهان است و جهان همچو بدن اصناف ملائک چو قوای این تن افلاک و عناصر و موالید، اعضاء توحید همین است و دگرها همه فن

هگل، فیلسوف مشهور آلمانی در فلسفه خود این اصل را مورد توجه قرار داده است ماتریالیسم دیالکتیک مارک و انگلس که سخت متاثر از فلسفه و منطق هگل است این اصل را به نام اصل «تاثیر متقابل » پذیرفته است.

ما فعلا نمی توانیم به تفصیل وارد این بحث شویم البته همه کسانی که از رابطه انداموارگی و همبستگی و پیوستگی اجزاء جهان سخن گفته اند در یک سطح سخن نگفته اند.

آنچه منظور ما از این اصل است، این است که جهان، یک واحد تجزیه ناپذیر است; یعنی رابطه اجزا جهان به این شکل نیست که بتوان فرض کرد که قسمتهایی از آن قابل حذف و قسمتهایی قابل ابقا باشد. حذف بعضی، مستلزم بلکه عین حذف همه اجزا است همچنانکه ابقاء بعضی عین ابقاء همه است.

علیهذا نه تنها عدمها از وجودها، و وجودهای اضافی و نسبی از وجودهای حقیقی تفکیک ناپذیرند خود وجودهای حقیقی نیز از یکدیگر تفکیک ناپذیرند پس شرور، علاوه بر دو جهت فوق الذکر و صرف نظر از آن دو جهت نیز از خیرات تفکیک ناپذیرند به قول حافظ «چراغ مصطفوی » و «شرار بولهبی » با یکدیگر توامند:

در این چمن، گل بی خار کس نچیند، آری چراغ مصطفوی با شرار بولهبی است.

و هم او به اصل تجزیه ناپذیری اجزاء جهان اشاره می کند آنجا که می گوید:

در کارخانه عشق از کفر ناگزیر است آتش که را بسوزد گر بولهب نباشد

نظام کل

تا اینجا سخن از ارتباط و پیوستگی اشیاء در وجود و هستی و تجزیه ناپذیری جهان بود. صرف نظر از این جهت مطلب دیگر