خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل وقفنامه مدرسه آقا کمال خازن در اصفهان….

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل وقفنامه مدرسه آقا کمال خازن در اصفهان…. :

وقفنامه مدرسه آقا کمال خازن در اصفهان مورخ ۱۱۱۴ ه . ق.به خط عبدالرحیم جزائری

دکتر محمود یزدی مطلق (فاضل

)

در بیست و دوم ماه شعبان یکهزار و صد و ده هجری قمری برابر با۱۹۶۶ میلادی، مدرسه علمیه ای در اصفهان جهت

طلاب علوم دینی، توسط آقا کمال خازن، مؤتمن السلطنه که صاحب جمع خزانه و ریش سفید حرم سلطان حسین

صفوی (۱۱۳۵-۱۱۰۵ ق مطابق ۱۷۲۲-۱۶۹۴ م) بود، ساخته شد، و بانی آن جهت اداره امور این مدرسه، قسمتی از املاک

خود را وقف این مدرسه کرد. مدرسه مزبور بعدها از بین می رود و در سال ۱۲۹۰ ق گویا مصالح آن را در ساختن مسجد

رحیم خان در اصفهان به کار می برند. از جمله مصالحی که از مدرسه آقا کمال خازن به مسجد رحیم خان انتقال یافته

است چند قطعه کتیبه سنگی است که هنوز موجود می باشد. (عکس نمونه آن را بضمیمه ملاحظه فرمایند)در ماه صفر

المظفر سال ۱۱۱۴ ق همین آقا کمال خازن، بخشی دیگر از اموال خود را وقف می نماید، به این شرح

:

۱ –

قریه کمال آباد برخوار که یک رشته قنات دارد بالتمام

.

۲ –

مزرعه معروفه به مزرعه اشرف آباد برخوار، که پنج رشته قنات دارد بالتمام

.

۳ –

مزرعه موسومه به مزرعه خیرآباد برخوار که یک رشته قنات دارد بالتمام

.

۴ –

خان آقا نور، واقع در شارع مورچه خورت، احداثی عالیجاه، واقف بالتمام

.

تولیت: تولیت این موقوفات، دائما با شهریاری از سلسله صفویه

.

نظارت: مادام الحیاه با خود واقف و بعد از ارتحال به: محمود بیک جبادار باشی و بعد از او با محمد ابراهیم بیک

یوزباشی و بعد از او، هر کس که به منصب یوزباشی باشد

.

تصدی: تصدی املاک را به حاجی کبیر تاجر اصفهانی و حاجی مهدی خان بیک قرار داد

.

مصرف، پس از وضع مخارج لازمه، تعمیر و روشنایی و بوریای مسجد و حمام قریه کمال آباد و اشرف آباد و خیرآباد. سه

تومان تبریزی به خادم و مؤذن. بیست تومان تبریزی صرف وجوه بر و دویست ختم قرآن در سال باین نحو، ماه رجب سی

ختم قرآن. ماه شعبان سی ختم. ماه رمضان سی ختم، بقیه سال ۱۱۰ ختم و چهارصد من گندم به وزن سابق اصفهان به

حمامی قریه مزبور که حمام را تمیز نگهدارد. مبلغ هفت تومان تبریزی به معلمی که در آن روستا به تعلیم و تربیت و امور

دینی مردم بپردازد… و بقیه به مصرف مدرسه آقا کمال خازن برسد

.

این وقفنامه ممهور به مهر و سجل سلطان حسین صفوی و واقف و جمعی از علمای برجسته عصر می باشد و در ذیحجه

سال ۱۱۳۰ ق، ثبت دفاتر خلود گردیده است

.

۱-

مهر بیضی شکل با سجع: «یا من له العزه والجمال » از آقا جمال خوانساری متوفی ۱۱۲۱ یا ۱۱۲۵ ق، عالم بزرگ وحکیم

برجسته و متکلم محقق و فقیه اصولی و مرجع اعیان علمای عصر

.

۲ –

مهر بیضی شکل با سجع: «عبده محمد صالح » از میرمحمد صالح شیخ الاسلام اصفهان متوفی قبل از سال ۱۱۳۵ق،

که به قول حزین لاهیجی: «حاوی علوم شرعیه و روزگاری به عزت داشت، قبل از آن سانحه درگذشت و چند کس از

اولادش به جوهر فضل آراسته، با من مودت داشتند و قریب به حال تحریر درگذشتند

.

۳ –

مهر بیضی شکل نسبه درشت از صدر خاصه که به امور خالصه سلطنتی اختصاص داشته و همان واقف است آقا کمال

خازن

.

۴ –

مهر چهار گوشه با سجع: «عبدالله محمد جعفر» از ملا محمد جعفر پسر ملامحمد باقر خراسانی که عباس اقبال، وی

را جزو علمایی دانسته که در روز افتتاح مدرسه چهارباغ حضور داشته است. (یادگار۳/۵۷۳ ) و

…

اما این وقفنامه، بخط ثلث زیبا نگاشته شده است، بنا به نوشته آقای فضائلی: خوشنویسی در دوره صفویه از درخشانترین

ادوار ترقی و تکامل خطوط، مخصوصا ثلث ونستعلیق و نسخ بوده است. خطاطان وهنرمندان به دربار مقامی بلند و عزت

و اعتباری ارجمند داشتند و همین امر باعث ترویج انواع فنون و ظهور بسیاری از نوابغ خط به ویژه نستعلیق نویسان و

ثلث نگاران بوده است و آثارشان باقی است… پس از آن نام چند تن از خوشنویسان دوره سلطان حسین را می برد که از آن

جمله است: عبدالرحیم جزائری که گوید اکثر کتیبه های مدرسه چهارباغ اصفهان آثار اوست که بخط ثلث عالی نوشته

است و کتیبه سردر این مدرسه مورخ ۱۱۲۲ و کتیبه مسجدی در خیابان شیخ بهائی به تاریخ ۱۱۲۵ همه نشان مهارت و

هنرمندی اوست که در روزگار سلطان حسین به ظهور آمد. و مهدی بیانی هم به آن اشاره کرده است

.

با توجه به مشابهتی که میان کتیبه مدرسه آقا کمال خازن به قلم عبدالرحیم جزائری و میان خط وقفنامه این مدرسه

است، می توان احتمال داد که خط این وقفنامه هم به خامه عبدالرحیم جزائری نگاشته شده است. چون از همان پختگی

و شیرینی برخوردار است

.

اکنون بازنویسی این وقفنامه از نظر خوانندگان گرامی می گذرد

.

بسم الله الرحمن الرحیم وبه ثقتی

الحمدلله الواقف علی الضمائر المطلع علی السرائر، الصلوه والسلام علی محمد صاحب المناقب والمفاخر وآله الایمه

المعصومین خیر العشائر والقبائل، صلواه دائمه مستمره الی یوم الآخر. اما بعد بنابر تاییدات ربانی و توفیقات جناب

سبحانی، عالیجاه رفعت و اقبال پناه معتمد الخاقانی واقف موفق زاد الله توفیقا و تاییدا وقف مخلد شرعی و حبس مؤبد

دینی نمود قربه الی الله تعالی و طلبا لمرضاته بعد از عرض بخدمت بندگان و محرمان کریاس گردون اساس ظل الهی

اعلیحضرت بنحوی که شیوه غلامان و بندگان صادق العقیده است تمامی ماده و رسد و حصص مفصله ذیل را که مرقوم

می گردد

:

۱ –

قریه موسومه به قریه کمال آباد برخوار که یک رشته قنات دارد

.

صفحه اول وقفنامه مدرسه آقا کمال خازن در اصفهان

۲ –

مزرعه معروفه به مزرعه شرف آباد برخوار که پنج رشته قنات دارد

.

۳-

مزرعه موسومه به مزرعه خیرآباد برخوار که یک رشته قنات دارد

.

۴ –

خان آقا نور واقع در شارع مورچه خوار احداثی عالیجاه واقف بالتمام

.

وقفا صحیحا شرعیا و تولیت و نظارت و تصدی آنها را بدستوری که در آن وقفنامچه نوشته شده و قرار تفویض و حق

التولیه و حق النظاره و حق التصدی بنحوی که در آن وقفنامه فوق مکتوب گردیده مقرر نمود. و اما کیفیت مصرف وقف،

متولی در مرتبه از مراتب مزبوره، حاصل و منافع حصص مزبوره را بعد از وضع حقوق دیوانی و تنقیه قنوات و مؤنات

زراعات و سایر امور که مصلحت و سبب آبادی و نما و زیادتی محصول شود و تعمیر عمارات حصص مزبوره که ساخته شده

یا بعد از آن ساخته شود، و تعمیر روشنایی مسجد و حمامی که در قریه کمال آباد ساخته شده و مسجد و حمامی که در

اشرف آباد و خیرآباد ساخته شود و در و بوریایی آنها و مبلغ سه تومان تبریزی به مؤذنی که در مسجد مزبور به امر مؤذنی

و خادمی قیام نماید، و همچنین بنحو مذکور در مسجدی که در اشرف آباد و خیرآباد ساخته شود، بعد ازوضع امور

مزبوره از حاصل آنها تا خود در قید حیات باشد، هر ساله مبلغ بیست تومان تبریزی در وجوه خیرات و مبرات صرف و

بعد از خود، مبلغ بیست تومان را متولی، مبلغ ده تومان را به دو نفر حافظ داده که به تلاوت کلام ملک علام در سر مزار

عالیجاه سابق الالقاب واقف طول الله عمره مشغول و ثواب آن را به روح مشارالیه قربه نمایند. و مبلغ سه تومان را به

فراش سر مزار مشارالیه و مبلغ هفت تومان بقیه را صرف روشنایی و بخور مزار عالیجاه معزی الیه نمایند، و اگر نحوی

شود که فراش و روشنایی هر دو یا یکی میسر نشود نصیب آنها را حافظی اضافه و صرف نمایند بنحوی که رای متولی و

ناظر اقتضا کند و مقدار چهارصد من گندم بوزن سابق اصفهان به جهت حمامی قریه مذکور که حمام مزبور را پاکیزه

نگاهدارد تعیین نمایند، و همچنین مثل آن، جهت حمامی که در اشرف آباد و خیرآباد ساخته شود مقرر نمود. و چون اهل

قریه مزبور احتیاج به طالب علمی دارند که قدری علم فقه داند که اجرای عقود شرعیه و تعلیم امور واجبه و تعلیم اطفال

ایشان نماید و در تغسیل و تکفین اموات مطلع باشد، بجهت او مبلغ هفت تومان تعیین و مقرر نمود که طالب علمی که

این امور از او متمشی شود، متولی به اطلاع عالم و ناظر، تعیین نماید، و همچنین در اشرف آباد و خیرآباد. و مبلغ بیست

تومان مقرر نمود که در ایام عاشورا، در مدرسه مزبور، صرف تعزیه نمایند، و دو نفر خادم دیگر بجهت مدرسه مزبوره

تعیین و تتمه حاصل و منافع را مقرر نمود که با آن چه سابق بر این، وقف نموده () هر حجره از حجرات مدرسه مزبوره،

یومی یکصد دینار و رئیس را دویست دینار بدهند، و حق التدریس بضمیه آن که سابق بوده تا بیست تومان داده شود و

آنچه باقی بماند، منوط رای شریف متولی و عالم و ناظر، صرف مرمت و تعمیرات مدرسه و تجدید فرش وظیفه طلبه و

سکنه روستای آنجا به هر نحوی که رای رزین مشارالیهم قرار گیرد بعمل آورند، خواه به کل آن وجود مصلحت دانند، و

خواه ببعض. و اگر چنانچه ناظر و متولی و عالم مصلحت دانند که وجه باقی، مخصوص تعمیرات و تجدید فرض و

روشنایی متوضاها وراه روها و پله کانها و قیمت دلو و ریسمان و چرخ مدرسه، مختارند. بصیغه شرعیه و بالعربیه الفصیحه،

تلقی و تلفظ نمود، واز ید ملکیت اخراج کرد و به تصرف وقف داد، فمن بدله بعد ما سمعه فانما اثمه علی الذین یبدلونه ان

الله سمیع علیم، و کان ذلک فی شهر صفر المظفر من شهور سنه اربع و عشره مائه بعد الف من الهجره النبویه علیه افضل

الصلواه والسلام والتحیه والحمدلله اولا وآخرا و ظاهرا و باطنا و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطیبین