خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل مبانی روش شناسی علوم قرآنی

ارائه‌ی فایل پاورپوینت کامل مبانی روش شناسی علوم قرآنی – تجربه‌ای خاص و متمایز!

پاورپوینتی حرفه‌ای و متفاوت:

فایل فایل پاورپوینت کامل مبانی روش شناسی علوم قرآنی شامل 76 اسلاید جذاب و کاملاً استاندارد است که برای چاپ یا ارائه در PowerPoint آماده شده‌اند.

ویژگی‌های برجسته فایل فایل پاورپوینت کامل مبانی روش شناسی علوم قرآنی:

• طراحی خلاقانه و حرفه‌ای: فایل فایل پاورپوینت کامل مبانی روش شناسی علوم قرآنی به شما این امکان را می‌دهد که مخاطبان خود را با یک طراحی خیره‌کننده جذب کرده و پیام خود را به بهترین شکل انتقال دهید.
• سادگی در استفاده: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل مبانی روش شناسی علوم قرآنی به گونه‌ای طراحی شده‌اند که استفاده از آن‌ها بسیار آسان باشد و نیاز به تنظیمات اضافی نداشته باشید.
• آماده برای ارائه: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل مبانی روش شناسی علوم قرآنی با کیفیت بالا و بدون نیاز به ویرایش، آماده استفاده هستند.

کیفیت تضمین‌شده با دقت بالا:

فایل فایل پاورپوینت کامل مبانی روش شناسی علوم قرآنی با رعایت بالاترین استانداردهای طراحی تولید شده است. بدون نقص یا بهم‌ریختگی، تمامی اسلایدها آماده برای یک ارائه بی‌نقص و حرفه‌ای هستند.

نکته مهم:

هرگونه تفاوت احتمالی در توضیحات ممکن است به دلیل نسخه‌های غیررسمی باشد. نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل مبانی روش شناسی علوم قرآنی با دقت و حرفه‌ای تنظیم شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل مبانی روش شناسی علوم قرآنی را دانلود کنید و ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل مبانی روش شناسی علوم قرآنی :

عضو هیئت علمی دانشگاه قم

چکیده

این مقاله درصدد تبیین مبانی و زیرساخت های کلان روش شناسی علوم قرآنی است که در چهار محور به بحث و بررسی فشرده

درباره آن می پردازد: هویت شناسی علوم قرآنی، جایگاه روش شناسی علوم قرآنی، روش شناسی علوم قرآنی در پرتو نگرش شناسی و

تمایز و تشابه روش های علوم قرآنی . نخست، مفهوم علوم قرآنی در فرهنگ کلاسیک مطرح می شود و سه علم مورد تعریف و

شناسایی قرار می گیرد: فلسفه علوم قرآنی، فلسفه قرآن شناسی و علم تفسیر . سپس، جایگاه روش شناسی علوم قرآنی در میان

روش شناسی عمومی تحقیق، روش شناسی علوم، روش شناسی علوم اسلامی و روش شناسی احیای دین تبیین می گردد و آنگاه،

رابطه روش شناسی علوم قرآنی با نوع نگرش به قرآن مورد بررسی قرار می گیرد و بر لزوم بازسازی و اصلاح نگرش به قرآن تاکید

می شود و سرانجام، تمایز و تشابه روش های علوم قرآنی مطرح می گردد و موضوع شناسی و نوع نگرش ما به آن به عنوان قابل

دفاع ترین نظریه در تبیین فلسفی تمایز و تشابه روش ها معرفی می شود

.

کلید واژه ها: روش شناسی علوم قرآنی، هویت شناسی علوم قرآنی، جایگاه روش شناسی علوم قرآنی، تمایز و تشابه روش های علوم

قرآنی

.

۱ .

مقدمه

علم در لغت به مفهوم دانایی است که به صورت تصوری یا تصدیقی و هر کدام به گونه بدیهی و نظری مصداق پیدا می کنند . البته

این دانایی ممکن است به نحو شهودی و حضوری نیز محقق شود که اهل عرفان بر آن تاکید ویژه ای دارند . اما در اصطلاح فلاسفه و

دانشمندان تجربی و علوم انسانی در معانی مختلفی به کار رفته است: در میان فلاسفه یونان باستان و قرون وسطی به مطلق

دانستنی های دارای مبادی و مسائل روشمند و دارای موضوع و رئوس ثمانیه یا اصول هشتگانه اطلاق می شده است; ولی پس از

پیدایش فلسفه های حسی و تجربی به ویژه پوزیتیویسم منطقی، علم به مفهوم دانش تجربی شناخته شد و در فلسفه ماتریالیسم

دیالکتیک و عرف علم محوران، تنها راه نیل به واقع قلمداد گردید

.

علوم به لحاظ موضوع و هویت، به بشری و دینی تقسیم می شوند . علوم بشری، علومی هستند که منشا پیدایش و تکامل آنها

استعداد علمی و کنجکاوی بشری است; ولی علوم دینی منشا الهی و آسمانی دارند و اندیشه بشر در پیدایش آن نقشی ایفا

نمی کند; بلکه در حفظ و نگهداری اصالت و بازسازی و پیرایش آن نقش آفرینی دارد . علوم بشری به علوم مبادی چون فلسفه علوم،

فلسفه فیزیک، فلسفه ریاضی و . . . و علوم مسائل چون علم هندسه، حساب، فیزیک، زیست شناسی و . . . تقسیم می شود; چنان که

علوم اسلامی نیز به علوم مبادی چون فلسفه کلام، فلسفه دین، فلسفه عرفان و . . . و علوم مسائل تقسیم می شود; مانند

:

انسان شناسی اسلامی، فلسفه اسلامی، کلام، اصول، علوم قرآن و حدیث و

. . . .

بنابراین، علوم قرآنی بخشی از علوم اسلامی است و آن عبارت است از: مجموعه اصول و قواعدی که فهم قرآن به آنها بستگی دارد

.

۲ .

محورهای مطالعه فایل پاورپوینت کامل مبانی روش شناسی علوم قرآنی

هدف این مقاله بررسی معرفت شناسانه فایل پاورپوینت کامل مبانی روش شناسی علوم قرآنی است . برای نیل به این مقصود در چهار محور کلان به

بررسی فشرده آنها خواهیم پرداخت: هویت شناسی علوم قرآنی، جایگاه روش شناسی علوم قرآنی، روش شناسی علوم قرآنی در پرتو

نگرش شناسی و فلسفه تمایز و تشابه روشهای علوم قرآنی

.

۲ . ۱ .

هویت شناسی علوم قرآنی

علوم قرآنی در نگاه پیشینیان با نگاه معاصرین متفاوت است . علوم قرآنی در منظر آنان عبارت بوده است از: علم محکم و متشابه،

علم قرائت ها، جمع و تدوین، تحریف و عدم آن، علم ناسخ و منسوخ و . . . ; ولی در نگاه معاصرین علوم قرآنی را می توان در نگرشی

کلان به سه قسم تقسیم نمود

:

الف . فلسفه علوم قرآنی: این علم درباره مبانی یا مبادی علوم قرآنی به بحث می پردازد و از این جهت مانند فلسفه علوم است

.

مسائل این علم در اصل همان اصول موضوعه علوم قرآنی اند; چون، پیش نیازهای فهم علوم قرآنی، تاریخ پیدایش علوم قرآنی،

رابطه علوم قرآنی با علوم حدیثی، رابطه علوم قرآنی با هنر و ادبیات، روش شناسی علوم قرآنی و

. . . .

ب . فلسفه قرآن شناسی: در این دانش که همان مباحث علوم قرآنی به مفهوم کلاسیک آن است، اصول و مبانی قرآن شناسی (نه

علوم قرآنی) بحث می شود . تفاوت این دانش با دانش پیشین در این است که در فلسفه علوم قرآنی، موضوع بحث، علوم قرآنی

است; ولی در این علم، موضوع، خود قرآن است . در آنجا با علم شناسی سروکار داریم و در اینجا با معلوم خارجی که قرآن کریم

است

.

از مهم ترین مسائل این علم عبارتند از: تاریخ تدوین قرآن کریم، امکان و فلسفه وحی، اعجاز قرآن، سبک شناسی ادبی قرآن و این

که آیا قرآن زبانش علمی است یا تمثیلی و اسطوره ای و یا عرفانی، آیات محکم و متشابه و ویژگی ها و فلسفه آن دو، مساله تحریف

لفظی و معنوی، مفهوم مکی و مدنی و تعیین مصداق های آن، شاان نزول آیات و چگونگی نزول قرآن و

. . . .

اینها مسائلی هستند که فهم و شناخت حقیقت قرآن به عنوان یک حقیقت و کتاب آسمانی به آنها بستگی دارد . پیشینیان، این

مسائل بنیادین را همان علوم قرآن می دانستند

.

ج . علم مسائل قرآنی یا دانش نگرش قرآن به مسائل: دانشی که درباره شناخت مراد خداوند و نوع نگرش قرآن به مسائل مورد

نیاز انسان به بررسی می پردازد، علم تفسیر خوانده می شود . این دانش خود به دو نوع تقسیم می شود: تفسیر تجزیه ای یا تفسیر آیه

به آیه و تفسیر موضوعی یا تفسیر آیاتی که موضوع واحدی دارند . هر کدام از این دو نوع تفسیر روش خاصی دارد که باید در فلسفه

قرآن شناسی مورد بحث و بررسی قرار گیرد . تفاوت این دانش نیز با دانش های پیشین این است که علم نخست بحثی فلسفی درباره

علوم قرآنی است; اما دانش دوم به قرآن شناسی به عنوان یک پدیده و حقیقت اختصاص دارد . این علم با تک تک آیات یا بخشی از

آن ها سروکار دارد، نه همه آن ها

.

به نظر می رسد مهم ترین علم از علوم قرآن، علم سوم باشد و بقیه از جهتی نقش پیش نیاز را نسبت به آن ایفا می کنند

.

باید خاطر نشان ساخت که علوم قرآنی به طور کلان در همین سه مورد خلاصه می شوند و بقیه دانش های مربوط به قرآن شناسی

به نحوی در یکی از این علوم قابل اندراجند

.

۲ . ۲ .

جایگاه روش شناسی علوم قرآنی

یکی از مباحث مهم و مقدماتی، پس از جایگاه و مفهوم علوم قرآنی، جایگاه روش شناسی تحقیق در علوم قرآنی است; یعنی، در

میان روش شناسی های دیگر، روش این علوم چه جایگاهی دارد؟ آیا این بحث همان بحث روش شناسی دین یا همان روش تفسیر

قرآن است یا همان بحث روش شناسی احیای دین؟ به عبارت دیگر، جایگاه این گفتمان کجاست؟

در عرصه علوم به طور عام، شش روش کلان قابل طرح و بررسی است

:

روش شناسی عمومی تحقیق، روش شناسی علوم، روش شناسی احیای دین، روش شناسی تفسیر قرآن، روش شناسی علوم اسلامی

و روش شناسی تحقیق در علوم قرآنی

.

در شیوه نخست، اصول و قواعد حاکم بر مراحل تحقیق به طور عام مورد بحث قرار می گیرد; یعنی، بیان می شود که هر تحقیقی

از طرح سؤال و ایجاد مساله آغاز می شود و در مرحله دوم اسناد و مدارک مربوط به آن موضوع و مساله جمع آوری می شود و در

گام سوم، فرضیه یا فرضیه ها ارائه می شود تا آنکه نوبت بررسی و ارزیابی می رسد که محقق با اتخاذ روش متناسب با موضوع به

ارزیابی و تجزیه و تحلیل مساله می پردازد و در گام بعدی به استنتاج و تدوین همت می گمارد و حاصل تحقیق خویش را به صورت

قانون و قاعده و اصل در اختیار حقیقت جویان قرار می دهد

.

روش شناسی تحقیق، عهده دار تبیین وظایف و شرایط هر یک از منازل و مراحل یاد شده است که هر پژوهشگری باید به آنها

عنایت کامل داشته باشد

.

روش شناسی علوم یا متدولوژی یکی از مسائل مهم فلسفه علم است . در این قلمرو، اصول و قواعد حاکم بر علوم در عرصه

حقیقت یابی و یا علم خاص مورد بررسی قرار می گیرد

.

تفاوت این دانش با دانش پیشین در عام و خاص بودن است; روش شناسی عمومی تحقیق عام است و بسان کلیدی است که به

تمامی درهای پژوهشی می خورد; ولی متدولوژی، خاص هر علم ویژه همان علم است

.

روش شناسی احیای دین عهده دار تبیین اصول و قواعد مربوط به شیوه احیای دین در قلمرو معرفت و عینیت است . دین ممکن

است در دو عرصه اندیشه و اعمال فردی و عینیت جامعه با انحطاط و ضعف مواجه شود . آنگاه احیاگران دین به بازسازی آنها همت

می گمارند و این عمل که در قلمرو اندیشه و عمل صورت می پذیرد، روش شناسی خاصی لازم دارد که بر اساس نگرش های مختلف

اتخاذ می گردد . بررسی شیوه ها و اصول و قواعد آن را دانش روش شناسی احیای دین بر عهده دارد [۱

].

روش شناسی تفسیر قرآن یکی از مسائل مهم فلسفه علوم قرآنی است و آن عبارت از بررسی اصول و قواعدی است که در تفسیر و

تبیین مراد خداوند از آیات به کار می رود

.

تفاوت این نوع از روش شناسی با شیوه احیای دین در این است که احیای دین به مجموعه متون و منابع دینی اعم از قرآن و سنت،

مربوط می شود و عرصه رفتار فردی و اجتماع را نیز در بر می گیرد; ولی روش تفسیر قرآن ویژه قرآن کریم است

.

علوم اسلامی نیز روش شناسی خاص خود را دارد که فرزانگان غالبا از این روش به «روش اجتهاد» تعبیر می کنند و قواعد آن را نیز

در علم اصول فقه و قواعد فقهی بیان می کنند; اما روشن است که علوم اسلامی بسی فراتر از وادی فقه و مسائل فرعی است

.

تفاوت این دانش با دانش پیشین در این است که در این شیوه با علم شناسی دین سروکار داریم; ولی در احیای دین با معرفت دینی

و آثار فردی و اجتماعی دین به طور عام . از سوی دیگر، در گفتمان احیا قید بازسازی و زنده کردن دین، ملاک اصلی در شناخت

دین است; اما در روش شناسی علوم اسلامی چنان قیدی لحاظ نمی شود

.

اینک مناسب به نظر می رسد، از جایگاه روش شناسی علوم قرآنی بحث به عمل آید

.

در این که آن از روش شناسی علوم بشری و روش شناسی عمومی تحقیق متمایز است، بحثی نیست; زیرا که موضوع آن دو تماز

آشکاری دارند . آنچه در خورد بحث است، تفاوت آن با روش شناسی احیای دین و روش شناسی علوم اسلامی است

.

وجه مشترک آنها در این است که همگی روش شناسی دینی به شمار می آیند; اما تفاوت آن با روش شناسی احیای دین در این است

که محور بحث در روش شناسی علوم قرآنی «علم » است; ولی در احیای دین، محور بحث اعم از علم شناسی و پدیدارشناسی است

.

تمایز آن با روش شناسی علوم اسلامی نیز مورد تردید نیست; زیرا که در علوم دین شناختی با تمامیت معارف دین، اما در علوم

قرآنی فقط با علوم مربوط به قرآن سروکار داریم . وجه اشتراک آن دو نیز، دینی بودن و با علم شناسی سروکار داشتن است

.

بنابراین، یکی از مسائل اساسی فلسفه علوم قرآنی «روش شناسی علوم قرآنی » است که با روش های دیگر علوم اسلامی، روش

عمومی تحقیق و روش شناسی علوم متمایز است

.

۲ . ۳ .

روش شناسی علوم قرآنی در پرتو نگرش شناسی

چگونگی نگرش به موضوع پژوهش است که چگونگی اتخاذ روش تحقیق در آن موضوع را رقم می زند . پس نگرش شناسی،

زیربنای روش شناسی خواهد بود

.

بحث ما در روش شناسی علوم قرآنی نمی تواند، بدون طرح انواع نگرش ها و نوع نگرش مطلوب به قرآن به انجام برسد . هفت نوع

نگرش کلان به قرآن مطرح شده است که هر کدام، روش خاصی را در فهم آن توصیه می کند . آن نگرش ها عبارتند از: نگرش

عامیانه، نگرش فلسفی و عقلانی، نگرش عرفانی، نگرش نقلی (اخباریگرانه)، نگرش انقلابی وایدئولوژیک، نگرش علمی

(

ساینتیستی) و نگرش ربانی یا نگرش جامع و مطلوب

.

در نگرش عامیانه، قرآن کتابی است که وجود آن در خانه و یا همراه آدمی مایه برکت است و خواندن آن بر مزار مردگان وسیله

تحصیل اجر و ثواب اخروی است و اینکه نباید بدون وضو به آن دست زد و قرائت آن نیز بر اجر و ثواب اخروی می افزاید

.

اما در نگرش اهل فلسفه و عقل گرایان، کتابی است که با منطق و برهان سر و کار دارد و همواره خردپذیر است و بر خلاف عقل و

برهان سخن نمی گوید و اصولا کتابی است که به تمامی امور به دیده برهانی می نگرد و مطالب خرد گریز و خرافه به حریم آن راه

نمی یابد

.