خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل معرفی و گزیده ای از رساله «آیات الظالمین »

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل معرفی و گزیده ای از رساله «آیات الظالمین » :

اشاره

بی شک آیه الله سیدعبدالحسین لاری را می توان یک مجتهد دارای اندیشه سیاسی با مبانی مشخص به شمار آورد . علاوه بر متن فتوای وجوب جهاد علیه انگلستان که صبغه سیاسی مشرب فقهی او را نشان می دهد، پنج متن و رساله نیز از میان آثار قلمی متعدد او به بررسی مسائل و موضوعات سیاسی از منظر فقه شیعه اختصاص دارد، که یکی از این رساله ها به نام «آیات الظالمین » می باشد .

رساله «آیات الظالمین » در سال ۱۳۱۴ قمری در شیراز با همت آقا محمدجواد صاحب خلف حاجی محمد باقر، طاب ثراه – در ۷۸ صفحه به صورت سنگی به چاپ رسیده است . شیخ آقا بزرگ تهرانی در ذریعه (ج ۱، ص ۴۹- ۴۸) از این کتاب با نام «آیات النازله فی ذم الظلم والجور» یاد کرده و نیز در نقباءالبشر (ج ۳، ص ۱۰۴۹) به همین نام آن را ذکر کرده است . در «دوحه احمدیه » و «شجره طیبه » نیز این کتاب جزء فهرست آثار مؤلف ذکر شده است . «آیات الظالمین » به خط حسینعلی جهرمی نوشته شده است . شایان ذکر است که این کتاب ده سال پیش از انقلاب مشروطیت به طبع رسیده است .

رساله «آیات الظالمین » دارای دو بخش و یک خاتمه است .

در بخش نخست آیاتی را که دلالت بر مذمت و تقبیح ظلم و ظالمین دارد استخراج شده است . سید در این رساله پس از نقل حدود چهار صد آیه در مورد ظلم و اوصاف ظالمین، به مذمت ظالم و ظالمین می پردازد . او در شریعت اسلامی هیچ جرم و گناهی را با ظلم همردیف نمی داند . سید لاری حتی گناه و جرم «ارتداد» را نازل تر از ظلم می داند; از این رو کیفر شرعی نوعی از ظلم را محاربه یعنی «تجرید سلاح لاخافه مسلم » باشد، شدیدتر از کیفرهای همه جرایم و گناهان دیگر می داند . لاری برای اثبات قبیح تر و زشت تر بودن ظلم از همه معاصی و کبایر، ادله شرعی و عقلی زیادی را ارائه می کند . برخی از این استدلال ها چنین است: ^(۱)

از جمله شواهد صدق این مدعی از محکمات کتاب و سنت این که حد و عقوبتی که مترتب فرموده حق تعالی بر یک قسم از اقسام ظلم و جوری که متعارف و متداول تمام ظالمین و جائرین این زمان است، که عبارت از محاربه با مسلمانان است که به اتفاق نصوص و فتاوا عبارت است از: تجرید سلاح لاخافه مسلم، به هیچ یک از اقسام کبایر و به هیچ یک از انواع کفر و ارتداد چنین حد و عقوبتی دنیوی مترتب و مقرر نفرموده به صریح آیه شریفه: «انما جزاءالذین یجادلون الله و رسوله . . . .» ^(۲)

وی صراحتا اعتقاد به «السلطان ظل الله فی الارض » را معارض با کتاب و سنت می دانست ^(۳) و بر این اعتقاد بود که ظلم به خودی خود موجبات عزل زمامدار را فراهم می آورد .

در بخش دوم، روایاتی را که دلالت بر قبح ظلم می کند جمع آوری کرده است . او به بررسی سنت و احادیث پیامبر وائمه معصومین می پردازد و احادیث فراوانی را در محکومیت ظلم و ظالم و معاونت ظلمه و کیفرهای آن ارائه می دهد که بسیار ارزشمند است .

وی در این بخش، از همکاری مؤمنان با دستگاه های حکومتی ظالم به «حرمت مطلقه معاونت ظالم » یاد می کند . منظور از اصطلاح «معاونت ظالم » پذیرش کار در یکی از تشکیلات و نهادهای حکومتی حاکم جائر و ظالم است . این مساله در بین فقهای شیعه مورد اختلاف است که آیا معاونت ظالم و همکاری با او، فقط در اموری که ارتکاب آنها شرعا جایز نمی باشد، محرم است و یا این که حرمت معاونت به طور مطلق در هر امری از امور است، هر چند که آن کار امری مباح باشد، مانند پذیرش شغل و زندگی در دستگاه حاکم ظالم و امثال آن .

سید لاری به نقل از علامه مجلسی و تایید سخنان او، معاونت بر ظلم و عدوان را معادل کفر می گیرد . لاری پس از اثبات دیدگاه خود در مساله حرمت مطلق معاونت ظالم در مقام جمع بندی می نویسد:

هر یک از این محکمات ثقلین «کتاب و سنت » حجت قاطعه بالغه تامه کامله وافیه کافیه است بر این که ظلم و جرم و جور اسوء است عاقبه واشد است عقوبه از جمیع منکرات و معاصی از مبدا صغائر تا منتهای کبائر که کفر است . ^(۴)

خاتمه، به نقض و رد مخالفان که از آن به «شبهات » یاد می کند، می پردازد . لاری در این جا معتقد است آنچه موجب شده تا برخی از علمای شیعه از فتوا دادن به «حرمت مطلقه معاونت ظالم » خودداری کرده و به «حرمت معاونت ظالم فقط در موارد ظلم و معصیت » فتوا دهند، سه شبهه عمده است:

۱- توهم این که حرمت معاونت به طور مطلق در همکاری با اهل خلاف است و نه حکام شیعه; ^(۵)

۲- این نصوص وادله انصراف بر معاونت در افعال حرام حکام دارد و نه در افعال مباح آنان، و فرق است میان این دو; ^(۶)

۳- روایات و نصوص فراوان دیگری نیز وجود دارد که به طور مطلق بر وجوب و لزوم اطاعت از حکام و فرمانروایان دلالت دارند . اینها را می توان مخصص آن نصوص و ادله ای قرار داد که به حرمت معاونت در مطلق امور دلالت دارند; ^(۷) آن روایات از این قبیل اند: «من ترک طاعه السلطان فقده ترک طاعه الله; ^(۸) هر کس از سلطان فرمانبرداری نکند از خداوند فرمانبرداری نکرده است » ، «السلطان ظل الله فی الارض; ^(۹) سلطان سایه خداوند روی زمین است » و امثال اینها . آن گاه سید هر یک از این شبهات را نقض کرده و پاسخ می دهد .

گزیده کتاب «آیات الظالمین »

الحمدالله الذی هو ارحم الراحمین فی موضع العفو والرحمه و اشد المعاقبین فی موضع النکال والنقمه واعظم المتجبرین فی موضع الکبریاء والعظمه ^(۱۰) واسرع المنتقمین من الجائرین والظلمه . اما بعد، چون در این زمن فتن و محن به واسطه طول غیبت کبرا و اندراس آثار و احکام انبیا و خلفا و نواب حقیقی خاتم الاوصیا و مهجور شدن امر به معروف و نهی ازمنکر و شدت انهماک ^(۱۱) خلق در محبت دنیا و کثرت رکون و آزمایش به اهل کفره و فجره و ظلمه (است .) چنانچه شاهد صدق از کلام صادق، به مصداق (آیه شریفه) که: «فخلف من بعدهم خلف اضاعوا الصلوه واتبعوا الشهوات فسوف یلقون غیا» ، ^(۱۲) «فخلف من بعدهم خلف ورثواالکتب یاخذون عرض هذا الادنی و یقولون سیغفرلنا» ^(۱۳) الآیه، موجب شیوع و ذیوع ظلم و جور بی پایه و جرم و ستم و احجاف بی اندازه، به اشد ما لا یطاق، در جمیع آفاق و اصعاق و قاع و بقاع و قری و امصار و بلدان و بحاری و صحاری و قفار و بطون اودیه و قلل جبال، به حدی که لا یحده قلم و لا یبقی ببیانه رقم .

بلکه این نحو ظلم و جرم و جور و ستم و احجاف به موجب «الناس علی دین ملوکهم » ^(۱۴) دین و دیدن و شعار و دثار خود قرار و اظهار خود نموده اند بر وجه تدین و استحلال، بلکه بر وجه تسنن و استدلال . چنانچه صریح مذهب کفریه جبریه و صوفیه و بابیه و کریم خانیه از زنادقه و منافی با مذهب حق حقیق عدلیه اسلامیه است . لهذا لازم و واجب آمد به جهت حسم ماده این شبعه و اشتباه غرور و اغرا و کفر و ارتداد، رجوع نمودن به مستقلات عقل و محکمات کتاب و سنت، چنانچه مضمون خبر ثقلین ^(۱۵) است .

فیقول: مقتضای تمام ادله قطعیه و مستقلات عقلیه محکمات و کتاب و سنن نبویه، این است که تمام کائنات عالم از جمادات و نبادات و حیوانات، من یعقل و غیر من یعقل، تمام آنچه هستی و نیستی دارند، از ترقیات و تنزلات و سعادات و شقاوات و خیرات و شرورات و حلویات و مرورات، تماما و کمالا به واسطه قرب و بعد حصولی و تکوینی، یا تحصیلی و تکلیفی که به مبدا و خیر و شر و نور و ظلمت و حسن و قبح و نقص و کمال دارند، و چنانچه تمام ترقیات و سعادات و خیرات و حلاوات تمام اشیا ناشی از قرب حصولی یا تحصیلی به مبدا خیر ونور و حسن و عدل است، همچنین تمام آن منشآت خیریه و نوریه و حسنیه و عدلیه منتهی و راجع به مرکز خیر وحسن و عدل و کمال است که فوز به حیات ابدی و جنات سرمدی است، و چنانچه تمام تنزلات و شقاوات و شرورات و مرورات ناشی از قرب حصولی یا تحصیلی به مبدا شر و ظلمت و قبیح و نقص است، همچنین تمام آن منشآت شریه و ظلمانیه و قبیحه و نقصیه، منتهی و راجع به مرکز شر و ظلمت و قبیح و نقص (است) که خلود در جحیم و عذاب الیم است، بلکه چنانچه تمام ترقیات و شرافات و کمالات از مبدا منتهی ناشی و منتهی به تحصیل یا حصول عموم صفت عدل و کمال است، همچنین تمام تنزلات و شقاوات و شرورات و خسارات و معصیات از مبدا صغائر تا منتهای کبائر، که کفر است، ناشی و منتهی به حصول یا تحصیل صفت ظلم و جرم و جور و نقص است علی الاطلاق .

[شواهد قطعی بر حرمت ظلم]

[۱] و از جمله شواهد قطعیه این مدعی، علاوه بر ادله اربعه ^(۱۶) این که حرام و قبیحی که از مستقلات عقلیه آبی از تخصیص و تقییده (بوده) و به هیچ وجه من الوجوه مسوغ و مجوز ندارد، بالضروره العقلیه در هیچ یک از معاصی و منکرات و کبائر و قبائح، حتی کفر و ارتداد مثال و نظیری ندارد غیر از قبح ظلم و جرم و جور .

[۲] و از جمله شواهد صدق این مدعی، از محکمات کتاب و سنت این که، حد و عقوبتی که مترتب فرموده حق تعالی بر یک قسم از اقسام ظلم و جوری که متعارف و متداول تمام ظالمین و جائرین این زمان است، که عبارت از محاربه با مسلمانان است، که به اتفاق نصوص و فتاوی عبارت است از تجرید سلاح لاخافه مسلم بر هیچ یک از اقسام کبائری که بر هیچ یک از انواع کفر و ارتداد چنین حد و عقوبت دنیوی مترتب و مقرر نفرموده، به صریح آیه شریفه «انما جزاء الذین یحاربون الله و رسوله و یسعون فی الارض فسادا ان یقتلوا او یصلبوا او تقطع ایدیهم و ارجلهم من خلاف او ینفوا من الارض ذلک لهم خزی فی الدنیا و لهم فی الاخره عذاب عظیم » . ^(۱۷)

[۳] و از جمله شواهد صدق این مدعی از محکمات کتاب و سنت این که به منطوق آیه «فبظلم من الذین هادوا حرمنا علیهم و مفهوم آیه «فمن اضطر غیرباغ و لا عاد فلا اثم علیه » ^(۱۹) مباح فرموده در مقام مجاعه و مخمصه تمام محرمات را بر تمام مکلفین، حتی بر کفار و اهل کبائر، به خلاف باغی و عادی، که ظالم و جائر است مباح نفرموده بر او چیزی را از خبائث، فضلا از طیبات . از این آیه استفاده می شود، علاوه بر آنچه مستفاد شد از آیه محاربه، این که باغی و عادی مهدورالدم است و از جمله نفوس محترمه واجب الحفظ نیست .

[۴] و از جمله شواهد صدق این مدعی از محکمات کتاب و سنت این که از صریح آیه شریفه «لا تبطلوا صدقاتکم بالمن و الاذی » ^(۲۰) و تفسیر آیه مبارکه «الم نربک فینا ولیدا» ^(۲۱) و تفسیر [آیه] «وقدمنا الی ما عملوا من عمل فجعلناه هباء منثورا» ^(۲۲) مستفاد می شود که منت و اذیت و ظلم و جور موجب تمام حبط و فساد تمام اعمال خیر و عبادات است، و این که منت و اذیت و ظلم و جور بدتر از جمیع کبائر و منکرات و فواحش و عصیات، بلکه بدتر از کفر وارتداد است در حبط و ابطال و افساد و اعمال، چنانچه فرموده: «والکافرون هم الظالمون » . ^(۲۳)

[۵] و از جمله شواهد صدق این مدعی این که مترتب نشده در چیزی از محکمات کتاب و سنت بر اراده کفره و میل به کفره و رضای به کفره و محبت کفره، احکام و عقوبات کفره، به خلاف ظلم و جور که مترتب فرموده بر هر یک از اراده و محبت و میل و رضای خالی از فعل ظلم و جور تمام احکام و عقوبات نفس فعل ظلم و جور و ظلمه و جائرین، چنانچه فرموده «تلک الدار الاخره نجعلها للذین لایریدون علوا فی الارض ولافسادا والعاقبه للمتقین » ، ^(۲۴) «ولا ترکنوا الی الذین ظلموا فتمسکم النار» ، ^(۲۵) «فلاتقعد بعد الذکری مع القوم الظالمین » . ^(۲۶)

[۶] و از جمله شواهد صدق این مدعی این که آن مقدار مذمت و نفرین و لعنت و عقوبت که مترتب فرموده اند در محکمات کتاب و سنت بر ظلم و جرم و جور، معشار آن را مترتب نفرموده اند بر هیچ فرد از افراد کبائر و فواحش علی کثرتها، و نه بر هیچ قسم از اقسام کفر و ارتداد علی تشتتها; چنانچه در کثرت و شدت و تاکید و بلاغت در هر یک از کتاب و سنت ما یقصم الظهور و یقطع کل شبهه و غرور .

[دلیل قبح ظلم از محکمات قرآن]

اما از محکمات کتاب

فی سوره البقره:

«و من یتعد حدودالله فاولئک هم الظالمون » ، ^(۲۷)

«ولاتمسکوهن ضرارا لتعتدوا و من یفعل ذلک فقد ظلم نفسه » ، ^(۲۸)

«والله علیم بالظالمین » ، ^(۲۹)

«والکافرون هم الظالمون » ، ^(۳۰)

«والله لا یهدی القوم الظالمین » ، ^(۳۱)

و فی سوره آل عمران:

اول، «والله لا یحب الظالمین » ، ^(۳۲)

دوم، «والله لایهدی القوم الظالمین » . ^(۳۳)

«فمن افتری علی الله الکذب من بعد ذالک فاولئک هم الظالمون » ^(۳۴)

و فی سوره النساء:

«لایحب الله الجهر بالسوء من القول الا من ظلم » . ^(۳۵)

الی غیر ذلک از آیاتی که قریب چهارصد آیه معدود و مضبوط شد از محکمات کتاب به این صریح ظاهر به نص با عموم، از جمله شواهد صدق بر مدعی است که ظلم و جور و جرم از میان تمام معاصی از مبدا صغائر تا منتهای کبائر که کفر است، اشنع وافضع و اقبح و اسوا عاقبه و اشد عقوبه است .

[دلیل قبح ظلم از محکمات سنت]

و اما از محکمات سنت، که شاهد صدق بر این مدعی است، اضعاف مضاعف آن آیات است، تعدادا و تاکیدا و تسدیدا، ولی اقتصار می کنم به بعضی از کل و جزئی از جل آن، مثل:

ماورد عن الامیر علیه السلام فی حدیث: «و اما الذنب الذی لا یغفر فضلم العباد بعضهم لبعض ان الله – تبارک و تعالی – اذا برز لخلقه اقسم قسما علی نفسه فقال: و عزتی و جلالی لا یجوزنی ظلم ظالم و لو کف بکف ولو مسحه بکف و نطحه (ما) بین (الشاه) القرناء الی (الشاه) الجماء فیقتص (الله) للعباد بعضهم من بعض حتی لا یبقی لاحد عند مظلمه ثم یبعثهم (الله الی) الحساب » . ^(۳۶)