خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل شیعیان منطقه؛ تحلیلی از موقعیت سیاسی و راه های حفاظت از منافع آن ها

با فایل فایل پاورپوینت کامل شیعیان منطقه؛ تحلیلی از موقعیت سیاسی و راه های حفاظت از منافع آن ها یک ارائه‌ی بی‌نقص بسازید!

پاورپوینتی زیبا و کاربردی:

فایل فایل پاورپوینت کامل شیعیان منطقه؛ تحلیلی از موقعیت سیاسی و راه های حفاظت از منافع آن ها شامل 120 اسلاید کاملاً حرفه‌ای و چشم‌نواز است که برای ارائه‌ی مستقیم یا چاپ آماده شده‌اند.

آنچه فایل فایل پاورپوینت کامل شیعیان منطقه؛ تحلیلی از موقعیت سیاسی و راه های حفاظت از منافع آن ها را متمایز می‌کند:

• طراحی مدرن و هدفمند: فایل پاورپوینت کامل شیعیان منطقه؛ تحلیلی از موقعیت سیاسی و راه های حفاظت از منافع آن ها با ترکیب رنگ‌ها و چیدمان هوشمندانه، به انتقال بهتر مفاهیم کمک می‌کند.
• کاربری راحت و سریع:فایل پاورپوینت کامل شیعیان منطقه؛ تحلیلی از موقعیت سیاسی و راه های حفاظت از منافع آن ها بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، فقط فایل را باز کنید و ارائه دهید.
• کیفیت بالا برای نمایش: همه‌ی اسلایدها با رزولوشن مناسب و ساختاری منظم آماده ارائه هستند.

ساخته‌شده با دقت و استانداردهای بالا:

فایل پاورپوینت کامل شیعیان منطقه؛ تحلیلی از موقعیت سیاسی و راه های حفاظت از منافع آن ها با رعایت جزئیات طراحی شده تا در هر محیطی بدون مشکل نمایش داده شود. هیچ‌گونه بهم‌ریختگی یا ایرادی در اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل شیعیان منطقه؛ تحلیلی از موقعیت سیاسی و راه های حفاظت از منافع آن ها وجود ندارد.

تذکر:

در صورت مشاهده‌ی تفاوت در کیفیت، احتمال استفاده از نسخه‌های غیراصلی وجود دارد. نسخه معتبر فایل پاورپوینت کامل شیعیان منطقه؛ تحلیلی از موقعیت سیاسی و راه های حفاظت از منافع آن ها با دقت توسط تیم طراحی آماده شده است.

همین حالا دانلود کن و با فایل پاورپوینت کامل شیعیان منطقه؛ تحلیلی از موقعیت سیاسی و راه های حفاظت از منافع آن ها مخاطب‌هات رو تحت تاثیر قرار بده!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل شیعیان منطقه؛ تحلیلی از موقعیت سیاسی و راه های حفاظت از منافع آن ها :

اشاره

آنچه در پی می آید، حاصل سخنرانی جناب آقای دکتر علی اکبر ولایتی درباره گونه شناسی اجمالی شیعیان جهان و شکل گیری جنبش های شیعی در دو قرن اخیر و همچنین تأثیر انقلاب اسلامی بر سایر کشورهاست که در «مؤسسه شیعه شناسی قم» ایراد گردیده است.

تعریف «منطقه»

تعریف های «منطقه» متعددند؛ یعنی هر کس از این کلمه برداشتی دارد. گاهی منظور «منطقه خاورمیانه» است، گاهی «منطقه خاور نزدیک» یا حتی هر دوی این ها. تعاریف متفاوتی طی قرن اخیر از کلمه «منطقه» شده است. انگلیسی ها از شمال آفریقا تا شرق آسیا را به «خاور نزدیک»، «خاور میانه» و «خاور دور» تقسیم می کردند. اخیرا آمریکایی ها اصطلاح «خاور نزدیک توسعه یافته» یا «خاور نزدیک بزرگ» را جعل کرده اند و عملاً به «خاور میانه قدیم» یا خاور میانه با تعبیر انگلیسی ها و کشورهای دیگر از جمله جمهوری های تازه استقلال یافته قفقاز اطلاق می کنند. صهیونیست ها هم دارند همین کار را می کنند. معلوم می شود این طرحی است که هر کدام از این تعاریف با قصد و غرض سیاسی خاص به دنبال آن هستند. در تعریف قدیم، ایران جزو خاورمیانه به حساب می آید، اما ترکیه و پاکستان جزو خاور میانه به حساب نمی آیند و بر اساس بعضی از تعاریف، ایران جزو آسیای غربی است. این بستگی دارد به اینکه چه کسی در کجا دارد راجع به ایران و یا این منطقه صحبت می کند. بنابراین، «منطقه» تعریف مشخصی ندارد؛ نه می توان گفت «خاورمیانه»، که در آن صورت، شبه قارّه جزو آن به حساب نمی آید، و نه می توان گفت «خاورنزدیک»، و نه به این شکلی که آمریکایی ها اخیرا گفته اند که حتما شبه قارّه جزئش نیست.

شمار شیعیان

درباره تعداد شیعیان جهان، ارقام متفاوتی نقل می شوند؛ بین دویست تا سیصد میلیون نفر ارقامی هستند که ذکر می شوند، که اگر این طور باشد بین ۱۵ تا ۲۵ درصد جمعیت مسلمانان شیعیان هستند. علت آنکه نه در مورد تعداد حقیقی مسلمانان آمار دقیقی در دست است و نه در مورد تعداد حقیقی شیعیان، این است که آمارها در بسیاری از جاها در دست دولت ها هستند و دولت ها بنا به مصالح سیاسی خودشان، عددها را متفاوت می گویند.

بنده خاطرم هست طی سال ها، سفرهایی که به هند داشتم، از مقامات و مسئولان هندی ارقام متفاوتی درباره تعداد مسلمان های هند می شنیدم؛ سال های متوالی هر وقت سؤال می کردیم تعداد مسلمان ها چقدر است، می گفتند: بین ۸۰ تا ۹۰ میلیون نفر، اما خود مسلمان ها می گفتند: بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون نفر. تفاوت بسیار است. جمعیت هند سال به سال زیاد می شود، اما جمعیت مسلمان ها تغییر نمی کند! رقم هایی که از جمعیت مسلمان ها ذکر می کردند، ثابت بودند، اما جمعیت هند مرتب افزایش پیدا می کرد! از ۸۰۰ میلیون شروع شد، تا به یک میلیارد رسید. در چین هم همین طور، ارقام رسمی که دولت چین می داد، مسلمان ها را ۱۵ میلیون نفر ذکر می کرد، اما مسلمان ها تعداد خود را ۵۰ میلیون می گفتند. سال های متوالی ما هر وقت از چینی ها می پرسیدیم، همین عدد ثابت ۱۵ میلیون را می گفتند، ولی جمیعت چین از حدود مثلاً ۹۰۰ میلیون به یک میلیارد و سیصد میلیون نفر رسید، اما رقم مسلمان ها تغییر نکرد! بالاخره، اگر جمیعت چین یا هند یک رشد سه درصدی دارد، مسلمان ها هم به همین نسبت باید زیاد شوند. این نشان می دهد که یک عزم سیاسی پشت این آمارها هست و به این آمارها نمی شود تکیه کرد. البته شاید مسلمان ها هم به صورت واکنشی عدد خودشان را بیش از آنچه هست بگویند؛ مثلاً، از آن طرف می گفتند: عدد مسلمانان هند ۹۰ میلیون است؛ از این طرف، مسلمانان می گفتند: ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون نفر است. شاید نه ۲۰۰ میلیون نفر رقم واقعی است و نه ۹۰ میلیون نفر؛ طرفین هر کدام بر اساس مصالح خودشان، عدد مسلمانان را یک رقمی ذکر می کنند که لزوما منطبق با واقیعت نیست.

در مورد شیعیان هم همین طور است. اگر از شیعیان افغانستان بپرسید که چند درصد مردم شما شیعه هستند، می گویند: ۲۵ درصد، اما اگر از اهل سنّت افغانستان بپرسید: می گویند: ۱۰ درصد. به همین صورت، در پاکستان و در جاهای دیگر، رقم ها را متفاوت می گویند. علت این موضوع هم مشخص است؛ هر جمعیتی متناسب با درصد و نسبتشان در هر جامعه ای، به همان نسبت، حقوق و مزایای خود را مطالبه می کنند. در عراق، شیعیان شورای حکومتی بر اساس ۱۳ نفر از ۲۵ نفر هستند؛ یعنی از ۲۵ نفر اعضای شورای حکومتی ۱۳ نفر آن ها شیعه هستند. این میزانی است که در مجموع، گروه های داخل عراق، هم عرب های سنّی و کردها و هم عرب های شیعه در آن به تفاهم رسیده اند که درصد شیعیان در عراق این مقدار است که اندکی بیش از ۵۰ درصد است. شاید اگر از شیعیان خارج از حکومت سؤال شود، درصد شیعیان عراق را تا حدود ۶۰ درصد هم برسانند. همین طور است در عربستان و در دیگر کشورها؛ مثلاً، در لبنان با وجود اینکه یک کشوری است که مناصب بر اساس مذهب تقسیم شده و رئیس جمهور مسیحی مارونی است، نخست وزیر سنّی است و رئیس مجلس شیعه، اما در عین حال، یک عدد ثابت و قابل اتّکایی وجود ندارد. به همین دلیل است که این مقدار بین حداقل و حداکثر تعداد شیعیان در جاهای گوناگون دنیا فرق می کند.

فرقه های شیعه

شیعیان از فرقه های گوناگون هستند: «شیعه امامیه» منظور شیعه دوازده امامی است. شیعیان زیدیه که ۴ امامی هستند و عمدتا در یمن زندگی می کنند و پس از حضرت علی بن الحسین علیه السلام ، زید بن علی بن الحسین را و پس از او، یحیی بن زید را امام می دانند. فلسفه شان هم «قیام به سیف» است و به همین دلیل، یمنی ها نوعا خنجری به کمر دارند که نمادی است از فلسفه قیام به سیف و شیعیان اسماعیلیه، که هفت امامی هستند و باطنی ترین نوع شیعیان هستند، شش امام ما را قبول دارند؛ یعنی تا امام صادق علیه السلام را. هفتمین امامشان را یکی از فرزندان امام صادق علیه السلام می دانند که در زمان حیات خود آن حضرت، فوت کرد؛ یعنی اسماعیل. این ها بیشتر در شبه قارّه هند و شرق آفریقا، در بدخشان، در شمال شرقی افغانستان، بخشی در تاجیکستان، بخشی در چین در «سینچیانگ» یا ترکستان شرقی هستند. در سوریه، کسانی که به «علوی» معروفند، علوی نیستند؛ این ها با علوی های ترکیه متفاوتند. علوی های ترکیه بیشتر بکتاشی اند. علوی های سوریه نصیریه اند. این ها شیعه دوازده امامی اند، اسماعیلیه نسیتند، شیعه غالی دوازده امامی اند؛ یعنی تمامی ائمّه ما علیهم السلام را قبول دارند، اما یک نوع شیعه غالی هستند که صبغه پر رنگ باطنیگری دارند. در زمان تسلط فرانسوی ها بر سوریه و لبنان، نام این ها را «علوی» گذاشتند، وگرنه این ها علوی نیستند. شیعه امامیه از به اصطلاح فرقه «نصیریه» هستند که حکومت کنونی سوریه، یعنی رئیس جمهور و عده ای از رجال درجه یک سوریه از همین طایفه هستند.

موقعیت شیعیان در جهان

شیعیان به چه کاری مشغولند؟ چه امکاناتی دارند؟ چه نیازمندی هایی دارند؟ و موقعیت اجتماعی شان در این جوامع چگونه است؟ در کشورهای گوناگون، موقعیت ها و امکانات آن ها متفاوتند. در ایران، باید گفت: بدون تردید، هیچ کشوری به تعبیر امروز در طول تاریخ اسلام، به اندازه ایران پایگاه تشیّع نبوده است. البته بعضی این را به عصر صفوی نسبت می دهند و می گویند: این موقعیت در آن زمان تقویت شد، اما همواره مهم ترین پایگاه شیعه ایران بوده است. قوّت شیعه فقط در زمان صفویه نبوده، در زمان آل بویه هم در ایران تشیّع حاکم بود و قیام سربداران، که شیعه بودند، در مقابل مغول، خود حکایت از نفوذ شیعه می کند. پایگاه اولیه شیعیان اسماعیلیه در «قهستان» خراسان، منطقه ای نزدیک بیرجند بود. این منطقه را در کتاب های تاریخی، به عنوان یکی از پایگاه های شیعه اسماعیلیه ذکر می کنند. «الموت» قزوین هم از پایگاه های شیعه اسماعیلیه بود. خراسان پایگاه شیعه زیدیه بود. وقتی یحیی بن زید به خراسان آمد و شهید شد، پس از آنکه خراسانیان علیه بنی امیّه قیام کردند، وقتی توانستند در خراسان قدرت را به دست بگیرند، مدت یک ماه در مرو پرچم سیاه برافراشتند و برای یحیی بن زید عزاداری نمودند، بعد به سمت شام حرکت کردند تا با مروان بن محمّد، آخرین خلیفه اموی، مقابله کنند. این وضعیت شیعه در خراسان بود. در آن زمان، یعنی در نیمه اول قرن دوم هجری، قدرت شیعه در خراسان این طور بود که قیام کردند، اول منطقه خراسان را در دست گرفتند و یک ماه برای یحیی بن زید عزاداری کردند. آل بویه هم وقتی بر بغداد تسلط پیدا کردند، مراسم عزاداری عاشورا را در بغداد برگزار کردند؛ روز عاشورا سیاهپوش می کردند و عزاداری در بغداد به راه می افتاد. شهید اول از لبنان در زمان آل بویه، کتاب لمعه را به پادشاه سربداری در سبزوار تقدیم کرد. این نشان می دهد که پایگاه اصلی و قدرت شیعه در همان زمان هم قرن هشتم در ایران بود.

بنابراین، تردیدی نیست که وجود امام زاده ها و مقابر علویان در جای جای ایران به عنوان نقاطی مهم، آن گونه که شناسنامه شیعی این مناطق نشان می دهد، حکایت از آن می کند که پایگاه اصلی تشیّع از ابتدا در ایران بود و تا زمان ما هم همین وضعیت ادامه پیدا کرده است.

ویژگی ضداستعماری شیعه

خصوصیت شیعه چه بوده است؟ در دو قرن اخیر، حرکت بیداری اسلامی به شکل محتوایی اش از ایران شروع شد. بی تردید، کار مرحوم سید جمال الدین اسد آبادی، که از ایران شروع شد، برجسته ترین نماد بیداری اسلامی در ۱۵۰ یا ۲۰۰ سال اخیر بود، و این هم تک ستاره ای نبود که فقط در ایران باشد، همزمان با سید جمال، مرحوم میرزای شیرازی در رابطه با تنباکو قیام کرد؛ یعنی سید جمال حرکتش در نیمه دوم قرن سیزدهم هجری ادامه پیدا کرد و تا ربع اول قرن چهاردهم ادامه پیدا کرد و فتوای مرحوم میرزا هم در سال ۱۳۰۹ قمری صادر شد. این ها همزمان بودند. اینکه مرحوم میرزا فتوایی صادر کرد و قریب به اتفاق علما و مجتهدان ایران از او تبیعت کردند، از وجود یک زمینه آماده در موضوع مبارزه با استعمار حکایت می کند. و این به جاهای دیگر هم سرایت کرد، نه فقط به جهان تشیّع، بلکه به کل جهان اسلام. بی شک، حرکت بیداری اسلامی در مصر، متأثر از سیدجمال الدین اسدآبادی است و داعی اصلی و اولیه اش برای بازگشت به اسلام اولیه مرحوم سیدجمال است، وگرنه پیش از سیدجمال در مصر، طحطاوی بود که تقریبا قریب دویست سال از زمان او می گذرد. او به نوعی حکومت ملّی مذهبی یا اسلام لیبرالی را توصیه می کرد. اصلاً نوع دعوت و کیفیت دعوت او با دعوت سیدجمال الدین اسدآبادی تفاوت می کرد.

مجله عروه الوثقی، که مرحوم سید در پاریس ۱۸ شماره آن را منتشر کرد، برجسته ترین شاخصش مقابله و مبارزه با استعمار انگلیس بود، در حالی که دیگرانی که پیش از او احیانا در مصر توصیه به مبارزه و بیداری می کردند به نوعی کنار آمدن با غرب را توصیه می کردند. اولین کسی که دعوت بازگشت به اسلام اصیل کرد، مرحوم سید جمال بود که ادامه راهش در مصر به «اخوان المسلمین» می رسد. این بذری است که سید جمال در مصر کاشت.

به هر حال، حرکت شیعیان در ایران همواره الگو بوده است، اولاً برای کل شیعه در دنیا، و ثانیا برای کل مسلمان ها. اگر هم در عراق حرکتی صورت گرفته حتی شخص برجسته ای مثل مرحوم کاشف الغطاء، که اولین عالم برجسته اسلامی، چه شیعه و چه سنّی، است که فتوای جهاد علیه اسرائیل و صهیونیست ها را داد بعد از سید جمال بوده است. چه در بین سنّی ها و چه در بین شیعیان، کسی با قاطعیت او فتوای جهاد نداده است. او از علمای عراق بود، ولی با وجود این، عَلَم حرکت های ضد استعماری در عراق هم اغلب به دست علمای ایرانی مقیم عراق بود.

در زمان مشروطه و ملّی شدن صنعت نفت هم علما در برافراشتن پرچم ملّی شدن نفت شریک بودند. جوهر این کار مبارزه با انحصارات بین المللی دولت های استعماری بود که در حقیقت، دنباله «قیام تنباکو» است. آنجا با تحریم استعمال دخانیات کمر استعمار انگلیس را شکستند و اینجا با ملّی شدن صنعت نفت. ممکن است به لحاظ مادی این ارزش زیادی نداشته باشد، ولی همین قدر که کشوری و ملتی بتواند هیمنه انگلیس را در قرن ۱۹ بشکند، خودش کار بزرگی است. ملّی شدن نفت ماهیتش همین است. آنجا که موضوع ملّی شدن نفت در مجلس مطرح شد، اکثریت مخالفت می کردند. رزم آرا در مخالفت با ملّی شدن صنعت نفت در ایران، کلمه معروفش را گفت: «ما نمی توانیم صنعت نفت را اداره کنیم. ایرانی لولهنگ^(۲) نمی تواند بسازد، چه برسد به صنعت نفت.» در مخالفت با ملّی شدن صنعت نفت یک کاری توسط «فداییان اسلام» صورت گرفت که این را همه قبول دارند، چه مخالفان و چه موافقان. اینکه گلوله خلیل طهماسبی صنعت نفت را ملّی کرد درست است، اما پیش از قتل رزم آرا، در مجلس اکثریت با ملّی شدن صنعت نفت مخالف بودند. پس از این کارِ مرحوم خلیل طهماسبی در رابطه با رزم آرا، قریب به اتفاق وکلای مجلس رأی به ملّی شدن صنعت نفت دادند و حکومت دکتر مصدق استعفا داد، قوام السلطنه روی کار آمد و از دربار برای آیه اللّه کاشانی پیغام دادند که شما مخالفت نکنید تا چند تا وزیر به انتخاب شما در کابینه قوام بگذاریم. مرحوم آیه اللّه کاشانی پیغام دادند که یا حکومت دکتر مصدق بر می گردد یا من کفن می پوشم و به خیابان می آیم که ماجرای سی تیر پیش آمد و حکومت قوام ساقط شد و حکومت دکتر مصدق برگشت.

مراتبی که عرض می کنم همه برای این است که معلوم شود از ایران حرکت آغاز می شد و دیگران نگاه می کردند به اینکه در ایران چه اتفاقی افتاده است و همین را دنبال می کردند، چه اهل سنّت و چه شیعیان دیگر جاها. برای مثال، قیام الجزایر در سال ۱۹۵۴ شروع شد و در ۱۹۶۲ به پیروزی رسید، هشت سال طول کشید. شاید فرحت عبّاس بود که در یکی از میتینگ ها برای مجاهدان الجزایر گفت: آنچه ما کردیم، در حقیقت، الگو گرفته از نهضت ملّی نفت در ایران بود. مشابه همین را به نوعی جمال عبدالناصر در ملّی کردن کانال سوئز در سال ۱۹۵۶ گفت؛ چون ملّی شدن نفت در ایران در سال ۱۹۵۱ اتفاق افتاد و ملّی شدن کانال سوئز ۱۹۵۶. آن ها هم همین را گفتند.

الگوی انقلاب اسلامی برای جهان

انقلاب اسلامی ایران در حقیقت، هم برای شیعه و هم برای کل جهان اسلام یک الگوی جدید در کار مبارزاتی و رهایی از شرّ استعمار و احیای شیعه به وجود آورد. شیعه با انقلاب اسلامی در دنیا احیا شد. یکی از علمای پاکستان می گفت: در پاکستان، شیعه به حساب نمی آمد. انقلاب شما چندین سال شیعیان پاکستان را به جلو برد. مشابه همین در افغانستان اتفاق افتاد. در افغانستان، در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، در زمان حکومت عبدالرحمان خان شیعه کشی به راه افتاده بود. تعداد زیادی از شیعیان افغانستان گریختند و به کوه های مرکزی و منطقه «هزارجات» رفتند. از آن به بعد هم شیعیان افغانستان سرکوب می شدند؛ در زمان عبدالرحمان خان با شدت بیشتر و بعدا در زمان امان اللّه خان و نادر شاه و در زمان ظاهر شاه کم تر؛ ولی به هر حال شیعه به حساب نمی آمد. اما انقلاب اسلامی ایران شیعه را در آنجا هم احیا کرد. در عراق هم شیعه را احیا کرد و در جاهای دیگر، چه شیعیان را به طور اخص و چه مسلمان ها را به طور اعم. از انقلاب اسلامی همه الگو گرفتند.

انقلاب اسلامی در ایران آثار و نتایج متعددی داشت، در جماعت شیعه و در بین شیعیان. مهم ترینش احیای قدرت و قوّت و بیش از همه، هویّت شیعه در کل جهان بود. شیعیان احساس هویّت کردند، احساس شخصیت کردند، احساس قوّت کردند و آنچه در ایران اتفاق افتاد الگو شد، نه تنها برای شیعه، که برای اهل سنّت هم. نوع مبارزه و شکل انقلاب شاید برای کل جهان آثار متفاوتی در جاهای گوناگون داشت.

اولین اثری که انقلاب اسلامی ایران داشت، احیای دین سالاری یا احیای حکومت دینی با غلظت ها و شکل های متفاوت بود. با آقای لخ والسا، اولین رئیس جمهور بعد از کمونیسم در لهستان، ملاقاتی داشتم. ایشان پس از عصر کمونیسم، بعد از اینکه آقای ژنرال یاروزلسکی ساقط شد، انتخاب گردید. ایشان به من می گفت: انقلاب شما به ما این الگو را داد که می توان یا باید «دین سیاسی» داشت، یا اینکه سیاست در دیانت و دیانت در سیاست دخالت کند و موفق هم باشد. بنده مطّلع شدم که هر کس به ریاست جمهوری یا نخست وزیری لهستان انتخاب می شود، پیش از اینکه رسما کارش را شروع کند، به واتیکان می رود و به نوعی از پاپ اجازه می گیرد؛ در حقیقت، حکمش را پاپ تنفیذ می کند. این یک شکل ردیف شده از کاری است که در ایران صورت می گیرد: رئیس جمهور رأیش را از مردم می گیرد، اما حکمش را ولیّ فقیه تنفیذ می کند. به نوعی، این تنفیذ آراء مردم را در لهستان، که کاتولیک هستند، توسط پاپ می بینیم. آقای لخ والسا به بنده می گفت: ما در حقیقت، تحت تأثیر انقلاب شما هستیم.

همین موضوع در جهان در میان اهل سنّت با قوّت بیشتری شکل گرفت. در میان اهل سنّت، اینکه دین باید در سیاست و سیاست در دین دخالت کند به شکل خلیفه گری مطرح بود؛ یعنی اینکه مسلمانان خلیفه می خواهند. در قضیه «طالبان» مشاهده کردید که آقای بن لادن یک ملاّ عمری پیدا کرد و با او بیعت نمود و دستوراتش را از ملاّ عمر می گرفت، یا به عنوان «امیرالمؤمنین» به تأیید او می رساند. یا متفکری مثل رشید رضا در مصر، نظریه «بازگشت به اسلام اولیه» را در بحث حکومت طرّاحی می کرد؛ می گوید: باید حکومت جهانی واحد مسلمانان تشکیل شود. در آن زمان، از میان رهبران دینی که قدرت را در اختیار داشتند، در یمن امام زیدی بود که هم رئیس حکومت بود و هم امام زیدیه. او می گفت: ما می توانیم همه با امام هادی به عنوان امیرالمؤمنین و خلیفه مسلمانان بیعت کنیم و مرکز حکومت هم مثلاً موصل عراق باشد که از همه جا به آن دست رسی تقریبا یکسان است و ملل مسلمان، اعم از عرب و غیر عرب، به آنجا دست رسی دارند. بنابراین، فکر حکومت دینی یا اسلام سیاسی، چه در بین اعراب و چه غیر اعراب و چه در بین سنّی ها و چه اهل شیعیان مطرح بوده است. در شبه قارّه هند، اشخاصی مثل ابوالاعلاء مودودی یا ابوالحسن نقدی یا دیگران و قبل از این ها مثل علاّمه اقبال لاهوری، هر کدام به شکلی معتقد بودند که باید حکومت واحد اسلامی تشکیل شود و کسی که مسلمانان با او بیعت کنند در رأس این حکومت قرار گیرد.

البته در تشیّع وضعیت جور دیگری است. با توجه به تبعیتی که مردم از مراجع دارند و طرح نظریه «ولایت فقیه» یا طرح مجدّد آن یا تقویت و ترویجش توسط حضرت امام راحل رحمه الله موجب شد شکل جدیدی از حکومت، که اسمش «مردم سالاری دینی» گذاشته شده است، مطرح شود. این شکل جدیدی از حکومت است که نه در تاریخ اسلام سابقه دارد و نه در تاریخ جهان. واضع این هم شیعیان هستند که از ایران شکل گرفته؛ یعنی دموکراسی در کنار مذهب، مذهب در کنار دموکراسی. هر کس حاکم می شود رأیش را از مردم می گیرد، اما توسط رهبر دینی حکم او تنفیذ می شود؛ مشروعیتش از دین است، مقبولیتش از آراء مردم. در تاریخ اسلام هم همین طور بوده است. حق خلافت با علی بن ابی طالب علیه السلام بود، اما آنجا که مردم به ایشان رو آوردند، همین هجومی که مردم کردند، برای ایشان تکلیف آورد؛ یعنی بیعت مردم حتی با کسی که حق خلافت با او بوده این هم جزو شروط است. در غدیر هم که حضرت علی علیه السلام نصب می شود، مسلمانان با آن حضرت بیعت می کنند. پس این هر دو یعنی «نصب الهی» و «اقبال مردم» چنین ریشه ای دارد به قدمت تاریخ اسلام. اما این به شکل جدیدش مطرح شده است؛ شده «مردم سالاری دینی». آنچه در ایران و توسط شیعه عرضه شده، در کشورهای جهان سوم و در تاریخ اسلام به این شکل، بی نظیر است. «بیعت» یک شکل ابتدایی از رأی گیری است. شکل جدیدتر بیعت، «رأی گیری» است. چنین الگویی با چنین وضعی در دنیا سابقه ندارد.

زمانی که انقلاب کبیر فرانسه اتفاق افتاد و لیبرالیسم و لیبرال دموکراسی با آن انقلاب پایه گذاری شد، با نظریه پردازی های افرادی مثل ژان ژاک روسو، زمینه فکری اش آماده شد. مبدأ تاریخ لیبرال دموکراسی از همین انقلاب کبیر فرانسه است. این مترادف است با کنار گذاشتن دین؛ یعنی در مخیّله غربی ها نمی گنجد که آدم، هم می تواند دین داشته باشد، هم برای تعیین حکومت رأی بد