خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل گاوهای خشمگین! ؛ بررسی علل و چگونگی حضور نظامی امریکا در منطقه

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل گاوهای خشمگین! ؛ بررسی علل و چگونگی حضور نظامی امریکا در منطقه :

حضور گسترده امریکا در منطقه ژئواستراتژیک خاورمیانه، بزرگترین بیم ها و اضطراب ها و زشت ترین پندارها را برای جهان امروز در پی داشته است. امروز بزرگترین تحول در ساختار سیاسی، اقتصادی و نظامی جهان در حال شکل گیری است و گفتار و اندیشه هزاران اندیشمند و فرهیخته جامعه بشری را به بدسگالی های این تحول چنگیزی به تکاپو واداشته است.

عربستان، کویت، بحرین، ترکیه، پاکستان ،افغانستان، مصر، عمان، امارات و جیبوتی، از جمله کشورهایی هستند که جای پای سنگین امریکا را در سرزمین خود حس می کنند و خاورمیانه می رود تا در کام امریکا و انگلیس و اسرائیل فرو رود. انگیزه های حضور نظامی گسترده امریکا در خاورمیانه دارای ابعاد پیچیده ایست و آشکار می سازد که حضور این کشور در قلب جهان اسلام، مهمترین بخش از سناریوی امریکا برای تحقق نظام نوین بین المللی است. با کمی تامل به وضوح می توان دید که سناریوی امریکا برای کشورهای منطقه دارای یک تم تراژیک و تلخ است و خسارت های مادی و معنوی فراوانی را در برخواهد داشت. بدیهی است که آثار این سناریوی زیانبار، نه تنها کشورهای اسلامی، بلکه همه کشورهای جهان را در بر خواهد گرفت. محمد عبدالسلام، نویسنده و صاحب نظر مصری در مسائل استراتژی نظامی، در مقاله زیر ابعادی از شکل گیری شبکه نظامی امریکا در خاورمیانه و حلقه های استراتژیک این کشور در منطقه را شرح می دهد.

یکی از ویژگی های سنتی منطقه خاورمیانه آن گونه که اودرات (

Chantal de jonge

oudraat

) از آن ذکر می کند، اهمیت استراتژیک این منطقه به لحاظ اقلیمی است. این خصوصیت دلایل گوناگونی دارد که آشکارترین آنها عبارتند از: منابع سرشار نفت، تسلط آن بر آبراه های اصلی بین المللی، پیامدهای مبارزه اعراب و اسرائیل و ویرانی های ناشی از آن که متوجه طرف های بین المللی درگیر در این قضیه است و نزدیک بودن این منطقه به اروپا.^(۱)

این عوامل باعث شده است که خاورمیانه جزو محورهای تهدید برای امنیت بسیاری از کشورهای دیگر جهان قرار گیرد. بنابراین برخلاف آنچه برخی نظریه پردازان طرح کرده بودند، مبنی بر این که پایان جنگ سرد از اهمیت منطقه خاورمیانه خواهد کاست، مشخص شده که اهمیت این منطقه به خصوص برای کشوری مثل ایالات متحده افزایش یافته، به گونه ای که این امر به انجام دخالت های گسترده ای از سوی این کشور در فعل و انفعالات منطقه خاورمیانه منجر شده است. این موضوع برای سازش در نزاع اعراب و اسرائیل و مساله گسترش سلاح های کشتار جمعی و آنچه در دهه نود «کشورهای سرکش» نامیده می شد، آشکار شد. سپس مشکل تروریسم و تغییر نظم سیاسی جهان بعد از حوادث یازدهم سپتامبر (بیستم شهریور) که هجوم مستقیم خاورمیانه ای ها که غالبا اتباع هم پیمانان سنتی خود امریکا بودند، در داخل اراضی امریکا پیش آمد.

حضور نظامی امریکا از مرحله اعطای امکانات نظامی تا ساخت پایگاه

حضور نیروهای بین المللی و تاثیرات گسترده ای که این مساله به همراه این عامل خارجی در فعل و انفعالات منطقه خاورمیانه دارد، بسیار قابل توجه است. اگر چه به نظر می آید خاورمیانه در این خصوص با آنچه سایر کشورهای جهان شاهد آن هستند تفاوتی ندارد؛ از جمله حضور ایالات متحده در امریکای لاتین و جنوب اقیانوس آرام و حضور گسترده نیروهای نظامی امریکا در جنوب شرق آسیا و دخالت های فراوان بین المللی آنها در درگیری های آفریقا؛ اما شرایط خاورمیانه نسبتا پیچیده تر از سایر مناطق است، زیرا نقش مهم بازیگران خارج از منطقه گویی به بخشی از مفهوم خاورمیانه تبدیل شده است.^(۲) موضعگیری های کشورهای بزرگ همواره تاثیرات ویژه ای بر فعل و انفعالات اصلی در خاورمیانه داشته است و گویی این عامل در معنای جغرافیایی، یکی از عوامل تاثیرگذار در خاورمیانه است. این امر به لحاظ عملی از جانب نظامی بر چند اصل مبتنی است که مهمترین آنها عبارتند از:

۱ پیوندهای دفاعی پیشرفته میان برخی از کشورهای خاورمیانه و بیشتر قدرت های بزرگ جهان که در برخی موارد شامل پیمان های استراتژیک و توافقات هسته ای می شود.^(۳)

۲ وجود پایگاه ها و امکانات نظامی گسترده برخی کشورهای بزرگ در داخل منطقه و پیرامون مرزهای جغرافیایی آن.

۳ حضور و فعل و انفعالات انبوه واحدهای نظامی دریایی کشورهای بزرگ در آب های بین المللی خاورمیانه.

در عین حال از ابتدای دهه نود میلادی همیشه تفاوت بسیاری میان میزان و کیفیت حضور نظامی امریکا با سایر همتایان آن وجود داشته است؛ به این صورت که پس از عقب کشیدن نیروهای نظامی اتحاد جماهیر شوروی از این منطقه و تعطیل کردن پایگاه های نظامی و کاهش حضور روسیه در سطح مستشار نظامی پس از سقوط اتحاد جماهیر شوروی در ۱۹۹۱ و محدودیت میزان تسلیحات و همچنین محدودیت پراکندگی نیروهای فرانسه و انگلیس که هم پیمان سنتی امریکا هستند، نیروهای نظامی امریکا مرکز ثقل حضور نظامی خارجی در منطقه بوده اند.

در نتیجه نیروهای امریکایی از شبکه وسیعی از امکانات نظامی برخوردارند که به آنها اجازه حضور یا تحرک نظامی در قلمرو زمینی، هوایی و دریایی تقریبا کلیه کشورهای خاورمیانه به جز لیبی، ایران و شاید سوریه را می دهد. بنابراین طبق بیانات مقام های امریکایی که در موارد بعدی مشخص خواهد شد نقشه جغرافیایی تمرکز یا تحرک واحدهای نظامی تابعه ستاد فرماندهی کل امریکا، در برگیرنده ۶۳ پایگاه نظامی در ۱۱ کشور است که در شرق نزدیک، کشورهای منطقه نزاع اعراب و اسرائیل و منطقه شاخ آفریقا واقع هستند. علاوه بر این پایگاه ها، امکانات نظامی بسیار گسترده نیروهای واقع در شمال آفریقا در کشورهای تونس، مغرب، الجزایر و همچنین حضور واحدهای نظامی بسیار بزرگ در آسیای میانه و جنوب آسیا در اطراف و داخل افغانستان نیز وجود دارند. در نتیجه گستره عمل ستاد فرماندهی کل این نیروها ۲۵ کشور را شامل می شود که در امتداد قلمرویی هستند که در شرق آن پاکستان و در غرب آن کشور مغرب است.

اما مساله مهم آن است که تسهیلات نظامی در طول دهه نود، پایگاه های نظامی بزرگ را در برگرفت؛ به این معنی که تا سال ۱۹۹۰ میلادی حضور نظامی امریکا در خاورمیانه شامل امکانات نظامی موقت یا محدود بود و پایگاه های نظامی آن گونه که در آلمان، ایتالیا و ژاپن وجود دارد، یا آن گونه که در دوره استعمار در همین منطقه وجود داشت(حبانیه در عراق، عدن در یمن و هویلس در لیبی) در این منطقه وجود ندارد. به طوری که وزارت دفاع امریکا در خلال بحران خلیج فارس (۱۹۹۰) کلیه ظرفیت های استراتژیک حمل و نقلی را که در اختیار داشت، به مدت شش ماه به کار گرفت تا بتواند سیصد و هفتاد هزار سرباز را در عملیاتی که به عملیات «سپرصحرا» معروف بود به منطقه خلیج فارس انتقال دهد حال آن که در اوضاع کنونی دیگر نیازی به این مساله وجود ندارد.

ملاحظات و دگرگونی ها

پیامدها و ملزومات جنگ دوم خلیج (۱۹۹۱، جنگ کویت) و دوره زمانی پس از آن منجر به دگرگونی بزرگی در نوع حضور نظامی امریکا در خاورمیانه و بالاخص منطقه خلیج فارس شد. این امر از دو جهت صورت گرفت:

اول: گسترش دائره امکانات نظامی در اختیار نیروهای امریکایی واقع در پایگاه ها، بنادر، فرودگاه ها، اردوگاه های نظامی و مراکز اکثر کشورهای منطقه که هم پیمان ایالات متحده هستند. حتی در مورد برخی کشورهایی که به نظر نمی آید روابط سیاسی قوی ای آنها را با امریکا پیوند دهد نیز اعطای امکانات نظامی ذکر شده از سوی امریکا به این کشورها، حق استفاده از محدوده هوایی، بنادر، فرودگاه های نظامی، عملیات حمل و نقل هوایی، خدمات سوخت رسانی، حفظ و ذخیره سازی تسلیحات و انجام مانورهای نظامی مشترک را به امریکا داده است.

دوم: افزایش تعداد پایگاه های نظامی عمده به طرزی بی سابقه به گونه ای که مقدار این پایگاه های نظامی تنها در کشورهای خلیج فارس به پنج پایگاه می رسد. آنها مراکز عملیات نظامی نسبتا کاملی را تشکیل می دهند که از آزادی نسبی و یک قدرت کامل برای پشتیبانی فعالیت های جنگی هوایی، زمینی و دریایی برخوردار هستند، خواه این امر به صورت حضور برخی از این نیروها در نبرد صورت گیرد یا آن که در حالت آماده باش باشند و در صورت نیاز وارد عمل شوند. اداره این پایگاه ها به موجب پیمان های نظامی میان امریکا و کشورهای میزبان صورت می گیرد. این پایگاه ها برای نیروهای امریکایی این امکان را به وجود می آورند که در مناطق مختلف بدون آن که نیاز به برنامه ریزی برای تجمع عظیمی از نیروهای خود داشته باشند، عملیات های نظامی مهمی را با سرعت بسیار انجام دهند یا تجمع نیروهای خود را به سرعت پایان بخشند.

شبکه نظامی امریکا در منطقه خاورمیانه

در این چارچوب می توان مهمترین جایگاه های انتشار امکانات نظامی امریکا و نیز به همراه آن نیروهای نظامی انگلیسی را در منطقه خاورمیانه به ویژه در منطقه ای که عراق در میان آن قرار دارد بررسی کرد:^(۴)

بحرین: امریکا با حضور نظامی قوی در بحرین امکانات نظامی مختلفی را در بندر سالمان و فرودگاه محرق و پایگاه هوایی شیخ عیسی داراست؛ اما پایگاه نظامی جفیر در نزدیکی منامه یکی از مهمترین پایگاه های نظامی در منطقه خلیج فارس محسوب می شود. مرکز فرماندهی ناوگان پنجم امریکا و مرکز فرماندهی نیروهای ویژه نیز در این پایگاه قرار دارد. در بحرین ما بین ۸۶۰ تا ۱۲۰۰ نظامی امریکایی وجود دارند. علاوه بر این یک یگان نظامی انگلیسی در این کشور مستقر است.

کویت: عناصر مختلفی از نیروهای امریکایی تقریبا در کلیه پایگاه های نظامی عمده کویت متمرکز هستند و این نیروها به صورت مشترک با ارتش کویت عمل می کنند. و محل استقرارشان پایگاه هوایی احمد الجابر، اردوگاه الدوحه، جزیره فیلیکا، فرودگاه کویت و بندر الاحمدی است. اما نیروهای هوایی و دریایی عمده ای از امریکا و همچنین نیروهایی از ستاد فرماندهی کل ارتش، در پایگاه مهم علی السالم و اردوگاه نظامی اریفجان قرار دارند. تعداد نیروهای امریکایی در کویت حدود ۱۰ هزار نظامی، ۵۲۲ تانک، تجهیزات جنگی برای یک تیپ زره پوش (سه گردان) و ۵۲ هواپیمای جنگنده و ۷۵ هلی کوپتر آپاچی و یگان های موشکی پاتریوت است.

اردن: میان ایالات متحده امریکا و اردن، روابط نظامی گسترده ای وجود دارد که یک حضور نظامی قوی را به هنگام ضرورت امکان پذیر می کند؛ اما در حال حاضر امکانات نظامی قوی امریکا در پایگاه هوایی الشهید موفق در منطقه زرقاء مستقر هستند که حدود ۱۲۰۰ نظامی نیروی هوایی امریکا در آن حضور دارند و همچنین بندر العقبه که در آن سرویس های مختلفی به نیروهای دریایی امریکا ارائه می شود. آموزش های نظامی مشترکی هم میان نیروهای این دو کشور به طور منظم انجام می شود که گاه تعداد افراد شرکت کننده در آن بالغ بر ۱۰ هزار نظامی می شود و در طول دوره زمانی این آموزش ها نیروهای امریکایی مدت های طولانی در اردن می مانند.

قطر: حضور نظامی قوی امریکا در قطر به دوران اخیر باز می گردد. امکانات نظامی امریکا در این کشور به صورت وجود انبارهای تسلیحات و نیز تجهیزات نظامی برای تشکیل ارتشی در اندازه یک تیپ در اردوگاه نظامی السیلیه و فرودگاه بین المللی الدوحه و منطقه ام سعید است؛ اما پایگاه نظامی الحدید به خصوص پس از انتقال مقر ستاد فرماندهی مرکزی ارتش امریکا از فلوریدا به این مکان، به یکی از واحدهای بسیار مهم پایگاه های نظامی امریکا در منطقه خلیج فارس تبدیل شده است.

میزان نیروهای امریکایی در قطر به ۳۰۰۰ سرباز، ۱۷۵ تانک و تعدادی هواپیماهای تجسسی و نیروی زیادی برای خنثی سازی مین ها و انبارهای متعدد اسلحه و مهمات است.

عربستان: از سال ۱۹۹۰، عربستان بیشترین نیروهای امریکایی در منطقه خلیج فارس را در خود جا داده است. در این کشور امکانات نظامی مختلفی متعلق به نیروهای ارتش امریکا در منطقه های دمام، هفوف، خبر، تبوک، ینبع پایگاه ملک عبدالعزیز در ظهران، پایگاه دریایی ملک فهد در جده، پایگاه هوایی ملک خالد در ابها، و پایگاه نظامی ریاض و پایگاه نظامی الطائف مستقر هستند؛ پایگاه هوایی الامیر سلطان در جنوب ریاض، مهمترین پایگاه نیروهای نظامی امریکا در عربستان است.

در این پایگاه ۵۱۰۰ سرباز امریکایی وجود دارند. مرکز فرماندهی نیروهای هوایی امریکا در منطقه خلیج فارس که برخی از عناصر آن به قطر منتقل شده اند نیز در این مکان مستقر است. همچنین ۴۲ هواپیمای جنگنده اف ۱۵، اف ۱۶ و اف ۱۱۷ در این پایگاه وجود دارند. تعدادی از نظامیان انگلیسی (۲۰۰ سرباز) و فرانسوی (۱۳۰ سرباز) نیز در آنجا حضور دارند. که توسط هواپیماهای تورنادو و میراژ و هواپیماهای ترابری نظامی پشتیبانی می شوند.

عمان: عمان به خصوص پس از آن که نیروهای امریکایی و انگلیسی حاضر در آن در جنگ افغانستان شرکت کردند، به یکی از کشورهایی تبدیل شده که تعداد زیادی از نیروهای نظامی امریکا در آن است. امکانات نظامی امریکا در این کشور، در پایگاه قابوس در مسقط و بندر صلاله و فرودگاه بین المللی السیب متمرکز هستند. عناصر مهمی از نیروی هوایی امریکا در پایگاه هوایی المثنی و تیمور قرار دارند و پایگاه نظامی مصیره در این کشور یکی از مهمترین مکان های تمرکز نظامی نیروهای امریکایی و انگلیسی در منطقه خلیج فارس است. حدود ۳۰۰۰ نظامی امریکایی و همچنین عناصر مختلفی از نیروهای هوایی و دریایی امریکا در عمان متمرکز شده اند.

امارات متحده عربی: نیروهای امریکایی در امارات متحده عربی از امکانات نظامی مختلفی در پایگاه های این کشور برخوردارند؛ پایگاه هوایی الظافره در ابوظبی، فرودگاه بین المللی الفجیره، بندر زاید، بندر رشید، جبل علی در دبی و بندر فجیره از آن جمله اند. در امارات متحده عربی حدوداً ۵۰۰ نظامی امریکایی حضور دارند و تعدادی از هواپیماهای تجسسی امریکا نیز در این کشور مستقر هستند.

یمن: یگان های نظامی امریکا در یمن از امکانات مختلفی بهره مند هستند. میزان این امکانات در جنگ امریکا علیه تروریسم گسترش یافت و شامل نیروهای مختلفی به ویژه برای پشتیبانی و آموزش خود نیروهای یمنی شد؛ اما امکانات نظامی امریکا در یمن از پیش در بندر استراتژیک عدن مستقر بوده اند. این بندر، ایستگاه اصلی سوخت رسانی و نگهداری ویژه از یگان های دریایی امریکاست و حادثه هدف قرار گرفتن ناو

U.S.S

کول در اکتبر سال ۲۰۰۰ میلادی در این بندر اتفاق افتاد.

جیبوتی: جیبوتی همواره در کشورهای «حلقه فرانسه» قرار می گرفته است به گونه ای که در پایگاه نظامی جیبوتی نزدیک به ۳۹۰۰ سرباز فرانسوی به سر می برند. این نیروها توسط هواپیماهای جنگنده میراژ و هلی کوپترهای توپدار پشتیبانی می شوند. در این بندر همچنین انبارهای تسلیحات و لوازم جانبی فراوانی وجود دارد. عناصری از نیروهای عملیاتی مستقر در شاخ آفریقا در اردوگاه نظامی المنیر متعلق به فرانسه است. نیروهای دریایی و هوایی امریکا نیز از امکانات زیادی در بندرها و فرودگاه های جیبوتی برخوردار هستند. یک فر