خرید و دانلود فایل پاورپوینت کامل ایدئولوژی از نظر تا عمل

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل ایدئولوژی از نظر تا عمل :

واژه ایدئولوژی برای نخستین با در واپسین دهه های قرن هجدهم میلادی توسط تنی چند از متفکرین فرانسوی بکار برده شد. در رأس این عده، فیلسوف فرانسوی دستوت دوتراسی۱ قرار داشت که در سال ۱۷۹۵ میلادی، ایدئولوژی را به معنای “علم آراء و عقاید” یا به عبارت دیگر “تحقیق و بررسی در منشأ تحول و تکامل اندیشه ها” اعم از اندیشه های مذهبی، فلسفی، سیاسی و اجتماعی بکار برد. به تدریج کسانی که بذنبال تحقیق، کنکاش و تعقل در منشأ و تکامل آراءو اندیشه های مزبور بودند، “ایدئولوگ” یا عقیده شناس نامیده شدند. روشی که این عده در تحقیق و تتبع بکار می بردند کم و بیش واجد سه خصوصیت؛ اصالت تجربه، اصالت ادراک، و اصالت ماده بود. این محققین در تحقیقات خود کمتر به مسائل معنوی توجه داشته و معتقد بودند که آراء و عقاید را باید در شرایط خاص زندگی اجتماعی –اقتصادی جوامع انسانی و بدور از هرگونه جانبداری یا پیش داوری جستجو نمود اینان معتقد بودند که اندیشه های گوناگون (اعم از فلسفی، اجتماعی، مذهبی و سیاسی)

در شرایط خاص اجتماعی-اقتصادی به وجود آمده و طی زمان دستخوش تغییرات شده اند.

با گذشت زمان ایدئولوژی دستخوش تغییراتی از لحاظ معنی می شود و به جای اینکه معنای “علم آراء و عقاید” داشته باشد، معنای “آراء و عقاید و اندیشه هایی درباره انسان، جامعه و جهان” را بخود می گیرد. ایدئولوژی به معنای دوم آن ( یعنی اندیشه هایی درباره انسان، جامعه و جهان) به دو صورت بکار برده می شود: نخست به صورت یا به معنای محدود مفهوم ایدئولوژی، که فقط شامل ایدئولوژی ها یا آراء و عقاید و اندیشه های افراطی راست یعنی ناسیونال سوسیالیسم و فاشیسم و آراء و عقاید و نظرات افراطی چپ یعنی کمونیسم می شود. دیگر، به معنای وسیع و گسترده مفهوم ایدئولوژی که شامل هر نوع نظریه جهت دار و یا هر نوع تلاش در جهت نزدیک کردن علم سیاست به سیستمی از عقاید است و یا به بیانی دیگر، هرگونه مکتب سیاسی خواه افراطی مانند کمونیسمونیسم و فاشیسم و یا میانه رو مانند لیبرالیسم و محافظه کاری و انواع گوناگون اندیشه های سوسیالیستی را دربر می گیرد.

در نیمه دوم قرن بیستم گاهی به عبارت “پایان عصر ایدئولوژی” بر می خوردیم، که در اینجا منظور از ایدئولوژی، ایدئولوژی به معنای محدود و افراطی آن است. جنگ دوم جهانی، ورشکستگی ایدئولوژی افراطی راست به صورت فاشیسم و ناسیونال سوسیالیسم را در پی داشت، در حال حاضر نیز اندیشه های مارکسیستی و سوسیالیستی و نیز نظام های اقتصادی-اجتماعی ای کع می خواهند این اندیشه ها را جامه عمل بپوشانند دچار بحرانی که زمزمه های آن از اوایل دخه ۱۹۸۰ آغاز شد، با فروپاشی دیوار برلین به اوج خود رسید و با از هم پاشیدگی اتحاد جماهیر شوروی و استقلال جمهوری های آن تکمیل شد و بدین جهت متعاقب ورشکستگی ایدئولوژی افراطی راست، اکنون با مشکلات ایدئولوژی افراطی چپ مواجه هستیم. در رساله ای که بنام “منشور کمونیست ها“در سال ۱۸۴۸ میلادی منتشر شد، ذکر شده بود که “شبحی اروپا را تهدید می کند“، سرمایه داری آخرین مراحل خود را می گذراند و به بحران کاپیتالیسم نیز اشاره شده بود. ولی اکنون باید گفت که “شبحی را تهدید می کند” و آن شبح کمونیسم عبارت است از عدم اعتماد به نفس و شک.

همچنان که جنگ دوم جهانی و شکست اردوگاه ایدئولوژی افراطی راست (فاشیسم) متفکرین لیبرال را سرشار از غرور نموده و ما شاهد ظهور نظریه پایان عصر ایدئولوژی در دهه 1950 توسط “شیلز۲” آمریکایی بودیم که بعدها نیز به صورت نظریه ای توسط “دانیل بل۳” مطرح شد، در نیمه دوم قرن بیستم، متعاقب فروپاشی اردوگاه ایدئولوژی افراطی چپ (یعنی کمونیسم) نظریه “پایان تاریخ” نضح گرفت که توسط “فرانسیس فوکویاما۴” مطرح می شود. فوکویاما بر این باور است که آنچه ما امروز شاهد آن هستیم، تنها جنگ سرد یا گذشت مرحله خاصی از تاریخ پس از جنگ نیست، بلکه پایان خود تاریخ است: خط پایانی روند تکاملی ایدئولوژیکی بشری و جهانی شدن و جامعیت یافتن لیبرال-دمکراسی غربی به عنوان آخرین شکل دولت انسانی در مفهوم غربی آن. وی معتقد است آنچه که امروز از پیروزی لیبرالیسم مشاهده می شود، از نوع هگلیسم آن است تا مارکسیسم، یعنی پیروزی جامعه و دولت.

آنچه را فوکویاما در قالب نظریه تاریخ مطرح می سازد، باید در قالب مسحور شدن جهان صنعتی غرب از پیروزی های بدست آمده در مقابل کمونیسم تلقی نمو دکه متعاقب موفقیت های تکنولوژیک و اینتراکشنیسم۵ (روابط انسان با شرایط محیطی اعم از محیط ساخته و پرداخته خود و محیط طبیعی وی) و افول اینترارگانیسم۶ (روابط صرف جوامع بشری با یکدیگر) پدید آمد. اگر جنبه انقلابات تکنولوژیک جهان صنعتی را که حالت جهان شمول داشته و ربطی به صرف جهان صنعتی ندارد، به کناری نهیم، نمی توان برای نظریه پایان تاریخ آتیه ای بهتر از نظریه پایان عصر ایدئولوژی تصور نمود. مادامی که بین عقیده و عمل اختلاف و تفاوت وجود داشته باشد، ایدئولوژی ها و حرکت تاریخ از انگیزه ای شدید برخوردار خواهند بود.

یکی از عمده ترین مباحثی که در عصر حاضر اذهان بشری را به خود معطوف نموده و بحث های جنجالی ای را در سراسر جهان برانگیخته است، مفهوم ایدئولوژی و مسائل پیرامون آن از قبیل پایان عصر ایدئولوژی و پایان تاریخ می باشد. ارایه پاسخی درست و واکنشی صحیح و منطقی در مقابل آن نیازمند تحقیقی جامع است. مقاله حاضر تحت عنوان “فایل پاورپوینت کامل ایدئولوژی از نظر تا عمل” تحقیق جامعی است که علاوه بر شکافتن تاروپود ساختاری مفهوم ایدئولوژی، نحوه عمل و تجارب آن را در صحنه جهانی از آغاز تا به امروز به همراه دستاوردهای آن با دیدی نقادانه به تصویر کشیده است.

تبیین ذهنی ایدئولوژی

بررسی مفهوم ایدئولوژی و تفاوت آن با نظریات۷ ،اعتقادات۸، نهضت ها و نظام های فکری۹ و برنامه ها

ایدئولوژی یکی از اشکال متفاوت و متنوع باورهای جامع،مدرک و معدل تطلبانه در ارتباط با انسان و جامعه می باشد که در جوامع انسانی رشد و توسعه یافته است۱۰. نظریات، اعتقادات، نهضت ها و نظام های فکری و برنامه یا روش کارها در زمره دیگر انواع الگوهای جامع و فراگیرنده ای قرار دارند که از ایدئولوژی متمایز هستند۱۱.

این باورهای جامع از لحاظ درجاتشان با یکدیگر متفاوتند، این درجات عبارتند از:

۱- صراحت روش قواعد و دستورات،

۲- انسجام سیستماتیک پیرامون یک اعتقاد اخلاقی ویژه یا مردکه،

۳- قرابت و وابستگی های تأیید شده با دیگر الگوها –چه الگوهایی که در گذشته رایج بوده و چه الگوهای حاضر،

۴- انعطاف ناپذیری در قبال اصول نوین و تغییرات دیگر،

۵- الزامات رفتاری،

۶- تأثیرات مشترک،

۷- انتظار اجماع از جانب کسانی که آنها را قبول کرده اند،

۸- دستورات آمرانه،

۹- همکاری با نهادی که جهت تحقق الگوهای اعتقادی در نظر گرفته شده است۱۲.

ایدئولوژی ها دارای دستورات صریح و موضوعات گسترده ای هستند که برای پیروان خود، حکم قواعد و دستورات آمران هرا دارند. ایدئولوژی ها در مقام مقایسه با دیگر الگوهای اعتقادی، بطور سیستماتیک، یکپارچه و منسجم پیرامون یک یا چند ارزش والای اجتماعی چون رستگاری، مساوات یا خلوص نژادی تمرکز یافته اند. آنها نسبت به تفاوت های بارز و عدم ارتباط باورهای خود با نظریات، اعتقادات و دیگر نوآوری در عقاید خود شدیداً ایستادگی کرده و حتی وجود و اهمیت چنین رخدادهایی را تکذیب نموده اند. قبول و پذیرش یک ایدئولوژی نیز دارای تأثیرات عمیقی است. مساعدت های لازم به ایدئولوژی به وسیله کسانی صورت پذیرفته است که آن ایدئولوژی را قبول داشته و رفتارشان کاملاً تحت تأثیرات دستورات آمرانه آن ایدئولوژی بوده است. تمامی پیروان ایدئولوژی خواهان توافق و ارتباط کامل با یکدیگرند۱۳.

نظریات، فاقد منشوری لازم الاتباع و صریح اند. آنها از لحاظ ساختار درونی، دارای ساختاری کثرت گرا بوده و به همین جهت فاقد انسجام سیستماتیک اند. نظریات به دلیل فقدان منشوری لازم الاتباع، بیش از ایدئولوژی ها و اعتقادات مذهبی در مظان پذیرش و آمیزش با عناصری از نظریات دیگر و حتی اصول اعتقادی بیگانه قرار دارند. نظریات در درون خود دارای مجموعه ای از اعتقادات اند که به دلیل تأکیدشان بر عناصر متضاد و متفاوت در یک نظریه، از یکدیگر متمایز می شوند. بنابراین اعتقادات در حالی که از بسیاری جهات نظریه فراگیر، غالب و مسلط در جامعه مربوطه را قبول دارند، ولی درباره برخی مسائل خاص در تضاد دائم با یکدیگر به سر می رند. ابهام و عدم انسجام به همراه پراکندگی در نظریات و (تا حدی کمتر) اعتقادات، آنها را در عمل با فشارهای نابرابر (جهت رعایت اصول مربوطه) مواجه نموده است. از لحاظ تبیین، نظریات تقریباً غیر مؤثر هستند و بر خلاف ایدئولوژی، طالب اجماع کمتری از سوی پیروان خود می باشند۱۴.

ایدئولوژی ها مخصوصاً در مراحل آغازین، به وسیله متصدیان و پیروان نظام های ارزشی-نهادی اساسی۱۵ مورد حمایت قرار نمی گیرند. بر عکس، نظریات و اعتقادات فرعی این ایدئولوژی ها، الگوهای اعتقادی مشخص شده در آن بخش هایی از جامعه اند که نظم موجود جامعه را تأیید و قبول کرده اند. حاکمان و نخبگان در اداره نظام های نهادی اساسی با آنها همکاری نموده و مایلند تا ازیک نظریه و یا یک یا چندین اعتقاد که سعی دارند قواعد و دستورات مشخص تری به عناصر معین نظری های غالب ارایه دهند، حمایت نمایند. اعتقاداتی که از نظام نهاد اساسی بیگانه شده اند خواهان بدست آوردن خصوصیات رسمی ایدئولوژی ها می باشند. در حالی که نظریات (مانند بودیسم و پروتستانیسم) که متحمل رابطه ای بسیار سست با رفتار و اعتقادات (مانند کویکریسم۱۶ و کاتولیسیزم رومی) هستند، خواهان نفوذ و تأثیر کاملتری بر رفتار کسانی می باشند که از آنها حمایت می کنند۱۷.

اعتقادات اغلب بر روی ایدئولوژی سایه می افکنند، اما بدین علت که خواهان تحدید انسجام یافته نبود و کمتر مشکل ادتدکسی دارند، نمی توانند در حکم قدرت فکری ایدئولوژیک باشند. لذا تعهدات واقعی نسبت به اعتقادات جزئی، ناقص و متعارض می باشند، مگر در مواقعی که یک اعتقاد توسط یک مکتب فکری اتخاذ شود، که در آن صورت نیز این اعتقاد نمی تواند متحمل ساختار سیستماتیک شود و اهدافش توانایی فراگیری جهانی ندارند. بنیانگذاران یا نوابغ می باید سیستم منسجم اخلاقی، اجتماعی و فلسفه سیاسی ای را به وجود بیاورند که در فراگیری و ساختار صراحتش این مکان به وجود آید که با هسته فکری یک ایدئولوژی برابری نماید. هر چند اسلوب بانیان اعتقادات، نه تنها در حد یک مکتب فکری حتی در حد یک گروه مقدم ایدئولوژیک۱۸ نیز نمی باشد، با این وجود تأثیرشان شایان توجه است، به گونه ای که به وسیله جناح های فکری مورد استفاده قرار می گیرند. هر فردی هر آنچه را که بخواهد، می تواند ا زیک اعتقاد اتخاذ کند، اما آن یگانگی و نیرویی را که برای تبدیل شدن به یک ایدئولوژی نیازمند است، از دست خواهد داد. فزون بر این، هر چند اندیشمندان بزرگ نه به نحو گسترده ای از نظام های ارزشی-نهادی اساسی جامعه خود بیگانه شده و نه مصرند که دکترین هایشان در رفتار پیروان شان هویدا گردد، با این وجود هیچ فرصتی برای رهایی ایدئولوژی از ساختار فکری اش وجود ندارد۱۹.

نهضت ها و نظام های فکری، کم و بیش مشخص اند و الگوهای فکری سیستماتیک در طی همکاری های غیر مستقیم فکری و تقسیم کار مانند اگزیستانسیالیسم، ایده آلیسم هگلی و پراگماتیسم، توسعه یافته اند. در راستای ایدئولوژی ها و نظریات، همیاری و همگرایی درونی و انسجام یافته ای نیز به چشم می خورد.

با این وجود آنها تاکنون نتوانسته اند بر مشاهدات کلی رفتاری، توافقات کامل در میان طرفدارانشان و پایان دیگر ساختارهای ایدئولوژیک متکی باشند. آنها توانایی تبدیل شدن به یک ایدئولوژی را ندارند۲۰.

اهداف عینی و معین شده یک برنامه مانند حقوق مدنی یا نهضت های اصلاح انتخاباتی مشخصه آن برنامه می باشند، بدین جهت بیانگر محدودیت شدید منافعی است که در یک نظریه آشکار بوده و در یک اعتقاد یا نظام فکری از وضوح و صراحت بیشتری برخوردار است. یک برنامه با توجه به الگویی که از آن نشأت گرفته است، رابطه اش با اصول اخلاقی و ادراکی از وضوحی نسبی برخوردار است. از زمانی که خصوصیت اصلی برنامه ترتیبات محدود عینی را به خود می گیرد، از منشأ و مقصد ایدئولوژیک کمتری بهره مند می شود۲۱.

برنامه ها و نظام های فکری همانند ایدئولوژی ها، با نظریه های جدید و اعتقادات غالب و رویه هایی که آنها اساساً بدان وابسته اند مخالف می باشند. اما ایدئولوژی ها به لحاظ شدت تأثیراتی که با اختلافات عقیدتی همراه می باشند و نیز به لحاظ میزان محدودیت های فکری بدین خاطر که مدعی شمول تمامی اهداف و حوادث قابل دسترس می باشند، با نظام های فکری غیراحساسی و برنامه ها فرق می کنند۲۲.

ایدئولوژی ها و کسانی که از آن ها حمایت می کنند، معتقدند که از ماهیت مافوق و متافیزیکی (یک طبقه، یک جامعه، یک نوع یا یک ارزش ایده آل) که گسترده تر از ساخت یگانه کسانی است که به ایدئولوژی ها معتقدند، صحبت می کنند. با این وجود حاملان یگانه ایدئولوژی ها خود را بیش از اعضای گروه ایدئولوژیک ذیحق می دانند. از زمانی که ایده آل ها از واقعیات فاصله می گیرند، ایدئولوژی نیز برای بدست گرفتن امور دولتی تقلا می نماید۲۳.

ایدئولوژی و نظام های ارزشی اساسی

ایدئولوژی در مقایسه با نظریه های غالب و اجزای اصلی آنها و اعتقادات، با ارزش های اخلاقی خالص تر، کاملتر و ایده آل تر از آنچه در جامعه وجود دارند، شدیداً مخالفت می ورزد. ایدئولوژی ها بر برخوردهای دائمی و واقعی با سمبل های مقدس و ترویج آنها در عالم وجود اصرار می ورزند. در صورتی که نظریه ها و اعتقادات با تقاضای نظام نهاد اساسی، در قواعد و دستورات از قبل تعیین شده و تغییرات مقطعی در ارتباط می باشند. ایدئولوژی ها پیروان خود را وا می دارند تا در خلال تغییرات کلی جامعه بر روی آرمان مقدس خود پافشاری کنند. این ایدئولوژی ها چه از طریق غلبه کلی و چه از طریق نادیده انگاشتن دیگر ارزش ها به دنبال تمامیت اند، به طوری که شکل خالصتر و ایده آل ارزشی می تواند جدای از تأثیر آلوده محیط اطراف، رشد پیدا کند. در حالی که حاملان هر یک از چندین اعتقاد از یک نظریه غالب مقداری از معیارهای جامعه را با دیگر اعتقادات پذیرفته اند، نمایندگان یک ایدئولوژی که در مقابل دیگر ایدئولوژی ها و مخصوصاً در مقابل نظریات و اعتقادات گرفته اند، تأکیدشان بر روی تفاوت ها و اختلافات بین ایدئولوژی خود و دیگر نظریات و ایدئولوژی ها در چارچوب جامعه و نفی هویت ها و وابستگی ها قرار دارد۲۴.

با این وجود هر ایدئولوژی در خلال پیشرفتی فرهنگی به وجود آمده است. به هر حال واکنش احساسی ایدئولوژی در قبال آن فرهنگ، قابلیت تحریم و بی بهره نمودن عناصر مهم آن فرهنگ را ندارد. ایدئولوژی ها، پاسخی به نظریه های نامناسب خاص در نظریه مسلط و تلاش هایی در جهت اعاده موقعیت عناصر فراموش شده و وارد کردن آنها به مرحله اجرا می باشند. بنابراین میان جهت گیری های اخلاقی و ادراکی هر ایدئولوژی مخصوص و نظریات و اعتقاداتی که در محیط اطراف غلبه داشته و نظا های ارزشی-نهادی اساسی را تأیید و قبول می کنند، وابستگی های واقعی و مشخصی وجود دارد۲۵.

یک ایدئولوژی شامل دستورات و روش و رفتاری (با تأکید ضعیفی بر دیگران برای اطاعت از دستورات) است که آن را به یک موقعیت بالاتر از نظریات و اعتقادات سوق می دهد. بنابراین ایدئولوژی با یک نظریه غالب و اعتقاداتش از لحاظ صراحت، همگرایی و انسجام درونی و اسلوب، جامعیت و فراگیری، فوریت درخواست ها و شدت تمرکزی که بر روی دستورات یا تحولات معینی متمرکز شده است، دارای تفاوت هایی است۲۶.

تمامی ایدئولوژی ها (چه سنتی و چه پیشرفته، چه محافظه کارانه و چه انقلابی) متضمن یک نوع بیگانگی پرخاشگرایانه از جامعه خود می باشند و به عبارت دیگر، نسبت به جامعه موجود بیگانه اند. آنها تغییر در زندگی طرفدارانشان طبق اصولی معین را مد نظر دارند. بر ثبات و وقت درخواست های اصولی طرفداران خود اصرار می ورزند و دستوراتی به پیروان خود می دهند تا مستقل از بافت کل جامعه عمل کنند. هر آنقدر که پیروان یک ایدئولوژی مراکز حساس قدرت راب دست می گیرند، نسبت به نظریات و اعتقادات جامعه بیگانه تر می شوند۲۷.

ایدئولوژی ها با توسعه نهادهای فرهنگی نظام نهادی اساسی مخالفت می ورزند. آنها مدعی اند که این نهاد ها حقیقت را در مورد امور جدی و مهم تحریف کرده و سعی دارند نظامی غیرعادلانه را در نظم دنیوی جایگزین سازند. ایدئولوژی ها به درک صحیح اصول رفتاری اصرار می ورزند، که این خود یکی از زمینه هایی است که براساس آن، نظام های ارزشی-نهادی اساسی دوگانه را به انکار مصالح و فساد قدرت متهم می کنند. بنابراین ایدئولوژی ها و طرفداران آن ها، چه آنهایی که قدرت را در دست دارند و چه آنها که از آن محرومند، به ضعف و بی ثباتی رفتار در بخش هایی از جامعه که کنترل کاملی بر روی آن ندارند (که در مراجعه به اصول سفت و سخت حق و عدالت ارزیابی می شوند) ایراد وارد کرده و نهایتاً به تعیین دستورات زیادی برای رفتار پیروان خود می پردازند۲۸.

در حالی که عناصر مختلف یک نظریه ممکن است فقط در میان کسانی که در آن سهیم اند توزیع شود، ایدئولوژی به نظرات تمام کسانی که معتقد به ایدئولوژی شده اند اصرار می ورزد. به عبارت دیگر، عناصر اعتقادی ایدئولوژیک، نسبت به یک نظریه، اعتقاد یا نهضت فکری، کمتر از جانب هواداران پرشور خود مورد حمایت قرار می گیرد۲۹.

خاستگاه و ظهور ایدئولوژی ها۳۰

ایدئولوژی محصول نیاز انسان جهت تحمیل نظام عقلانی بر جهان است. ضرورت ایدئولوژی که نیاز به یکن قشه اخلاقی و ادراکی از جهان را تشدید می کند (هرچند به طور نابرابر توزیع شده باشد)، یکی از تمایلات اساسی انسان ها است۳۱.

ایدئولوژی ها در شرایط بحران و در بخش هایی از جامعه که تاکنون تسلط نظریات، پذیرش آن را غیر قابل قبول نموده بود، ظهور یافتند. ایدئولوژی بدین علت به وجود آمدکه نیاز های احساسی قوی که به وسیله نظریات غالب ارضاء نشده بودند، برای توصیف تجارب مهم، تثبیت الگوهای رفتاری و دفاعی اساسی یا مشروعیت ارزش و شأن اشخاصی که چنین نیازهایی را احساس می کردند، وجود داشت. برای پیدای شیک ایدئولوژی، وجود دیدگاهی به همراه آلترناتیوی مثبت در جهت الگوهای موجود جامعه و فرهنگ آن جامعه و قابلیت عقلائی برای تفصیل آن دیدگاه، به عنوان قسمتی از نظم جهانی ضرورت دارد. برخی از ایدئولوژی ها مخلوق شخصیت های کاریزماتیک اند-کسانی که قدرتمند و توسعه طلب بوده، دیدگاه های ساده ای از جهان دارند و به عنوان قدرت های بزرگ فکری و تصوری تلقی می شوند. ایدئولوژی ها به عنوان یک اعتقاد از جانب کسانی پذیرفته می شوند که آن را به عنوان یک حقیقت و واقعیت همیشگی قبول می نمایند.

برخی از شخصیت ها اساساً ایدئولوگ می باشند. چنین افرادی دائماً برای ارایه تصویری منظم و آشکار از جهان و مکانی واضح و مشخص اند، همانند اینکه در هر وضعیتی چه چیز درست و چه چیز غلط می باشد. آنان باید قادر باشند تا هر آنچه را که اتفاق می افتد با پیشنهادات صریح، آماده و قابل اجراء (که از پیش فرضی اصولی نشأت می گیرد) توضیح دهند. اشخاص دیگر تحت شرایط بحرانهای عمومی و خصوصی که مؤید نیاز برای جهت دادن به نظم ادراکی و اخلاقی می باشد، ایدئولوگ گردیده اند و زمانی که بحران ها فروکش نمایند، چنین افرادی نیز کمتر ایدئولوگ می شوند۳۲.

یک ایدئولوژی بدون وجود الگوهای عمومی اخلاقی و داوری های پیشین (یعنی نظریات و اعتقادات وابسته به آنها) نمی تواند به وجود آید، و یا به عبارت دیگر، نمی تواند یک سنت فرهنگی را به وجود آورد. یک مذهب عقلانی شده پیش شرط های ایده آلی را برای ظهور یک ایدئولوژی (که نخستین پیش شرط ها مربوط به تقدیس و ترویج آن می باشد) فراهم می آورد. این واقعیت که یک ایدئولوژی وجود دارد. متضمن دو نکته دیگر است؛ یکی سنت ایدئولوژیک را شکل می دهد و دیگری ایجاد حالت بسیطی از مشرب های ایدئولوژیک است که بتوانند به وسیله رقابت تسریع شوند۳۳.

این ایدئولوژی ها و جهت گیری های ایدیولوژیک در تمامی فرهنگ های بزرگ وجود دارند. آنها غالباً در فرهنگ غرب وجود داشته اند. تلاش دائمی سنت آمرانه عیر قدیم و سنت رستگاری مذاهب و بویژه مسیحیت، یک سری مشارب فرهنگی را به وجود آورند که در دوره مسیحیت در غرب بدان رجعت شد و دنیوی شدن عصر جدید نیز تغییری در آن ایجاد ننمود. در حقیقت رشد سواد و طبقات تحصیلکرده و فرهیخته و عقلائی شدن سیاست به همراه اعتقادات ایدئولوژیک گسترش یافتند. گسترش آراء و عقاید غربی در آسیا و آفریقا (در خلال مسائل دیگر) موجب گسترش و انتشار فرهنگ ایدئولوژیک نیز گردید۳۴.

حاملان ایدئولوژی

تمایل انسان به سوی ساختاری ایدئولوژیک در دوره ای خاص از مراحل رشد فکری انسان، یکی از اساسی ترین خصوصیات بشر محسوب می شود. در هر صورت،تمایل مزبور، تمنایی نهفته است.این نمود، کاملترین تجلی خود را در شخص ایدئولوژیست کاریزماتیک می یابد، کسی ک هبا منشأ قدرتمند فکری و اخلاقی متافیزیک در تماس می باشد و این تماس را به میزانی وسیع و در دوره های مربوط توسعه می دهد. ایدئولوژیست کاریزماتیک نمی تواند ایدئولوژی را جدای از جمع (از این بابت ک هاو در مورد چه مسائلی صحبت می کند و با چه کسانی باید آن ایدئولوژی را تقسیم کند) شکل و سازمان دهد. ایدئولوژی همانند یک ساختار فکری که جدای از فرقه ای مذهبی یا گروهی سیاسی شکل می گیرد،نمی تواند بیش از یک سیستم مذهبی، اخلاقی، اجتماعی و اندیشه سیاسی (که براساس دستورات اساسی در مورد جهان و تاریخ انسان قرار دارد) باشد. ایدئولوژی هنگامی می تواند بیش از آن چیزی که هست باشد، که با جامعه ای که براساس پذیرش آن نظریه شکل یافته است، سهیم گردد۳۵.

حاملان اولیه و ویژه یک ایدئولوژی، در حقیقتی ک گروه مقدم ایدئولوژیک است، آنچه که «هرمن اشمانل باخ۳۶» آن را یک هیئت نامیده است. هیئتی که اعضای گروه مقدم ایدئولوژیک راب ا یکدیگر پیوند داده و متحد کرده است، تعلق خاطری در بین آنها به وجود آورده و آنان را به شکل پیروان یک نظام اعتقادی ایدئولوژیک در آورده است، به گونه ای که اعضاء با پذیرش ایدئولوژی یکدیگر را براساس نیروهای ذاتی و درونی متافیزیک در می یابند. خصوصات و تجلیات داخلی، ابتدایی و شخصی به دلیل «تسلط ایدئولوژیک» تقلیل یافته و یا از بین رفته اند. یک رفیق براساس فضیلت اعتصادی اش (که به عنوان برترین خصیصه وی می باشد)یک رفیق است. توسعه یافته ترین گروه مقدم ایدئولوژیک براساس مرزهایی معین از جهاتی که آن گروه در جستجوی جلب حمایت آن و یا در پی غلبه و پیروزی برآن است، قابل تشخیص می باشد. نظم سفت و سخت در رفتار و اعتقادات و همبستگی های قومی و وفاداری های پایدار، از دیگر ممیزه های گروه مقدم ایدئولوژیک است۳۷.

در حقیقت، خصوصیت و کیفیت ایدئولوژیک نیز هرگز به طور کامل دیگر خصائص و کیفیات را از بین نمی برد و توسعه کامل گروه مقدم ایدئولوژیک نیز هرگز بطور کامل محقق نشده است. گروه مقدمایدئولوژیک در معرض فشارهای فزاینده ای است البته نه به خاطر فشارهایی که در درون ایدئولوژی به عنوان یک نظام فکری وجود دارد و نه به خاطر دیگر خصوصیات حاصله ای (خصوصیات و کیفیاتی که به صورت علقه های متناقض و تکمیلی شکل می گیرند) که به مقادیر مختلف برای بسیاری از اعضای گروه پیش می آید. حتی منظم ترین گروه های مقدم ایدئولوژیک نیز تحت فشارهای اعتقادی مختلفی (همانند جهت گیری وابستگی های آن به سمت جهان مادی) قرار دارند که در میان اعضایشان نیز وجود دارد. تمامی این تمایلات ضد ایدئولوژیکی در گروه های مقدم ایدئولوژیک، دستاورد تشکل احزاب بزرگ جوامع مدرن و ادارات بوردکراتیک در مقیاس بسیار وسیع می باشد. هر دوی تمایلات ضد ایدئولوژیک بسیاری را به وجود آورده و فشارهای زیادی را بر خلوص ایدئولوژیکی و همبستگی ذاتی اش شکل داده است۳۸.

با این وجود تمامی ایدئولوژی ها دارای یکن یروی مولد می باشند. آنها اغلب توسط حوزه های منسجمی مورد حمایت قرار می گیرند، بویژه زمانی که به تنهایی به درون شرایط بحران قدم می گذارند. انعکاسات و بقایای ایدئولوژی ها بعد از نابودی حاملان اولیهشان و یا عدم موفقیت آنها ادامه می یابد، بنابراین ایدئولوژی ها بعضی اوقات به نهضت ها و نظام های فکری مبدل می شوند. با این وجود بقایای ایدئولوژی ممکن است موجب تغییراتی در اعتقادات و نظریات گردد۳۹.

در مورد ریشه های اجتماعی حاملان ایدئولوژی نمی توان سخن زیادی گفت، به طوری که «ماکس وبر» می گوید: آنها از طبقه تجار و پیشه وران و بخش هایی از جامعه (که ترکیب زندگی شان بهم خورده) پدید آمده اند. در این فریضه مسائل معقول و قابل قبولی به چشم می خورد. به هر حال آنها از درون حوزه های تحصیل کرده و فرهیخته، اقلیت های بیگانه نژادی (کسانی که به سبب بیگانگی قبلی شان، عقاید ایدئولوژیک را پذیرا شده اند) به وجود آمده اند۴۰.

تغییرات درون زا و برون زا

پیروان ایدئولوژی ها سرسختانه بر مقوله های اعتقادی خو پافشاری می کنند. ایدئولوژی ها در آرزوی جامعیت سیستماتیک بوده و توانایی پاسخگویی به نیازهای جدید پیروان خود را ندارند. به هر حال، ایدئولوژی ها هرگز کاملاً استوار (یا کاملاً مناسب با واقعیاتی که مدعی بیان، توجیه و غلبه بر آنها می باشند) نبوده،اند. حتی سیستماتیک ترین ایدئولوژی ها (مانند تمام نظام های اعتقادی، علمی و غیر علمی) دارای یک سری ابهامات، بی ثباتی ها، شکاف ها و اختلافات می باشند. ایدئولوژ ها خواهان تجلی از درون مشاجرات واقع در بین پیروان خود (کسانی که معتقد به وجود راه های مختلف برای پرکردن شکاف های حاضر و روشن نمودن ابهامات موجودند) می باشند. هر کدام از آنها مدعی آنند که طریقه پیشنهادی آنان صحیح ترین راه حل غیر قابل تغییر و موجود می باشد که از ترکیب اصول تغییر ناپذیری بنیان نهاده شده است. نااستواری، بی ثباتی و ابهامات موجود ممکن است در زمینه های خالص فکری قابل فهم و درک باشد و تلاش های موجود برای اصلاح آنها ممکن است در ابتدا با یک هارمونی فکری به وجود آمده باشد. چنین تلاش ها و تقلاهایی ممکن است به تحریک اختلافات از جانب پیروان ارتدکس ایدئولوژی (کسانی که به نظارت برتر قبلی وفادارند) منجر شود. در هر صورت چه به پیروزی و غلبه نوآوران و چه به پیروزی ارتدکس ها معتقد باشیم، باید اذعان داشت که نظرات و قواعد قبلی ایدئولوژی دستخوش تغییر شده اند۴۱.

به غیر از این ریشه های فکری تغییر در ایدئولوژی، تغییرات درون زا در نتیجه برخورد میان پیروان سیاسیت های مختلف که به وسیله ایدئولوژی ها مورد تأیید قرار گرفته اند، به وجود می آیند. در نتیجه غلبه هر یک از گروه های مخاصمه گر بر دیگری، پیشرفت های،جدیدی در یک ایدئولوژی ایجاد می گردد. این خصایص، منشأ بی ثباتی ایدئولوژی دها بوده و البته در گروه هایی که از آنها حمایت می شود، پیشرفت و توسعه،نتیجه مواجهه و رویارویی با وضعیت های جدید می باشد۴۲.

ایدئولوژی همچنین در نتیجه فشار وقایع و حوادث خارجی تغییر می یابد. جهان به آسانی نمی تواند خود را با نیازها و احتیاجات ایدئولوژیک وفق دهد. واقعیات زندگی، شایسته گروه بندی های ایدئولوژیک نمی باشند، کسانی که در میان یک چنین واقعیاتی زندگی می کنند، نمی توانند خود را تسلیم نصایح و تهاجمات ایدئولوژیک بنمایند. پیروان یک ایدئولوژی اغلب در تلاش برای ایجاد تغییرات کلی باش کست مواجه می شوند. شکست یک «شوک» است، یک فشار ناگهانی برای اصلاح ایدئولوژی به گونه ای که آن را با واقعیاتی که بر آنها تحمیل شده است، همسان نماید. علی رغم تمامی سماجت ها و پافشاری های ایدئولوژیک، ایدئولوژی ها (در ابتدا به طور صوری و بعداً عمیق تر) مورد استفاده